II PK 5/10

WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2010-03-19

Skład orzekający: Józef Iwulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy Sąd drugiej instancji był związany wykładnią prawa dokonaną przez Sąd Najwyższy w poprzednim orzeczeniu w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykaże kwalifikowanego charakteru oczywistego naruszenia prawa oraz że zastosowanie błędnie interpretowanego przepisu spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. W sytuacji, gdy sąd drugiej instancji jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Sąd Najwyższy w poprzednim orzeczeniu w tej samej sprawie, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, które były przedmiotem tej wykładni, nie mogą być uznane za podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej jako oczywiście uzasadnionej.
Stan faktyczny
Powódka dochodziła zapłaty od pozwanego pracodawcy, twierdząc, że pracodawca nie wykonał obowiązku zwrotu nadpłaconego podatku dochodowego i powinien naprawić wynikłą z tego szkodę. Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki, zasądzając od niej koszty procesu. Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego skargą kasacyjną, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego i procesowego oraz twierdząc, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odstąpił od obciążania powódki kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II PK 5/10 POSTANOWIENIE Dnia 19 marca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Józef Iwulski w sprawie z powództwa T. K. przeciwko . Polska Sp. z o.o. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 marca 2010 r., skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 września 2009 r., odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odstępuje od obciążenia powódki kosztami postępowania kasacyjnego strony pozwanej. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 10 września 2009 r., Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - po ponownym rozpoznaniu sprawy - oddalił apelację powódki T. K. od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy z dnia 27 września 2007 r., wydanego w sprawie przeciwko . Polska Spółce z o.o. o zapłatę, a ponadto zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 3.463,97 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Wyrok Sądu Okręgowego powódka zaskarżyła skargą kasacyjną, zarzucając w niej obrazę art. 31 i 37 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze 2 zm.) oraz art. 378 § 1 k.p.c. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powódka uzasadniła powołaniem się na jej oczywistą zasadność. W szczególności powódka zarzuciła Sądowi odwoławczemu, że nie odniósł się on „do całości twierdzeń powódki zawartych w jej zeznaniach złożonych przed tym Sądem". Tymczasem skoro pozwany pracodawca „nie wykonał swojego ustawowego obowiązku" (nie wystąpił o zwrot nadpłaconego podatku), to powinien naprawić wynikłą z tego powodu szkodę poprzez zapłatę równowartości nadpłaconego podatku wraz z odsetkami. Zdaniem skarżącej, ponieważ jej roszczenie zgłoszone w pozwie było oparte na art. 415 k.c., to nie mogło dojść do jego przedawnienia, chociażby z uwagi na treść ówcześnie obowiązującego art. 442 k.c. Sąd Okręgowy powinien uwzględnić z urzędu „możliwość naruszenia przez pozwanego treści przepisów prawa materialnego" powołanych w podstawach kasacyjnych, a skoro tego nie uczynił, to przedmiotowa skarga jest oczywiście uzasadniona. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwana wniosła o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie od powódki kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli jest oczywiście uzasadniona. W sytuacji, gdzie przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest twierdzenie skarżącego, że skarga jest oczywiście uzasadniona, argumentacja tego wniosku powinno zawierać wywód prawny wskazujący, w czym wyraża się ta „oczywistość" i wykazanie tego. Skarżący powinien zatem wykazać kwalifikowany charakter oczywistego naruszenia prawa (postanowienie Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004 nr 3, poz. 49) oraz że zastosowanie przepisu prawnego błędnie interpretowanego spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230). Z wywodów zamieszczonych w skardze powódki nie wynika, by zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego był dotknięty kwalifikowanymi wadami, powodującymi uznanie, że przedmiotowe orzeczenie oczywiście narusza art. 378 § 1 k.p.c., wskutek niezastosowania do stanu faktycznego sprawy przepisów ustawy o 3 podatku dochodowym od osób fizycznych powołanych w podstawie kasacyjnej. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że wydanie przez Sąd Okręgowy zaskarżonego wyroku w nastąpiło wskutek uchylenia przez Sąd Najwyższy (w sprawie o sygnaturze II PK 174/08) w tej sprawie poprzedniego wyroku Sądu drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu apelacyjnym. Zgodnie z art. 39820 k.p.c. sąd, któremu sprawa została przekazana w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd Najwyższy. Zatem ponownie rozpoznający niniejszą sprawę w postępowaniu odwoławczym Sąd drugiej instancji był związany poglądem Sądu Najwyższego, że pobrany z dochodu powódki podatek dochodowy nie stanowił nakładu poniesionego przez nią na poczet umowy przyrzeczonej. Sąd drugiej instancji związany był również poglądem, że podatek jest daniną - świadczeniem publicznoprawnym - na rzecz Skarbu Państwa, a więc nie można przyjąć, że prawidłowo obliczony przez pozwaną, a następnie pobrany z dochodu powódki i wpłacony do właściwego urzędu skarbowego podatek, jest nienależnym świadczeniem uzyskanym przez pozwaną, które jako nakład powódki na poczet umowy przyrzeczonej powinien podlegać zwrotowi na jej rzecz na podstawie z art. 410 § 2 k.c. Zgodnie z wiążącą wykładnią Sądu Najwyższego, szczegółowego wyjaśnienia wymagało ustalenie, dlaczego składka ubezpieczeniowa uiszczana na rzecz powódki przez pozwanego pracodawcę była dochodem ze stosunku pracy, wobec którego ma zastosowanie termin przedawnienia zawarty w art. 291 § 1 k.p. Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd Okręgowy kierując się wykładnią zawartą w powołanym wyroku Sądu Najwyższego, miał więc obowiązek ustosunkowania się w szczególności do zarzutów apelacji, w ramach których powódka nie wskazywała naruszenia art. 31 i 37 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z tego powodu nie można czynić pod adresem Sądu odwoławczego zarzutu ewidentnej obrazy przepisów podatkowych wskutek ich niezastosowania do stanu faktycznego sprawy, tym bardziej że podstawą prawną zgłoszonego w pozwie roszczenia odszkodowawczego były przepisy prawa cywilnego (prawa zobowiązań), a nie prawa podatkowego. Sąd odwoławczy, uznając bezzasadność powództwa, oparł uzasadnienie rozstrzygnięcia na ustaleniu, że powódka nie poniosła szkody (bo uzyskała za swoją zgodą 4 świadczenie w postaci ochrony ubezpieczeniowej w określonym czasie w zamian za powinność odprowadzenia podatku dochodowego). Strona pozwana nie może więc ponosić jakiejkolwiek odpowiedzialności cywilnej (ani deliktowej, ani kontraktowej). Powołując się zaś na art. 321 § 1 k.p.c. Sąd odwoławczy uznał, że poza jego kognicją pozostają okoliczności i twierdzenia związane z ewentualnym nienależytym wykonaniem przez pozwaną zobowiązania do zawarcia umowy przyrzeczonej, czy też ewentualnej szkody powódki wywołanej niedokonaniem na jej rzecz cesji umowy ubezpieczenia. W tym stanie rzeczy pozbawionym racji jest twierdzenie skarżącej jakoby wniesiona przez nią skarga była oczywiście uzasadniona z uwagi na skalę uchybień Sądu drugiej instancji dokonanych przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Wobec powyższego Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odstępując jednocześnie od obciążania powódki kosztami postępowania kasacyjnego na mocy art. 102 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 31art. 378 § 1 KPCart. 415 KCart. 442 KCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 39820 KPCart. 410 § 2 KCart. 291 § 1 KPart. 321 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 102 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy