II UK 240/18

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2019-06-12

Skład orzekający: Dawid Miąsik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres zasadniczej służby wojskowej, odbyty przed 21 października 2005 r., podlega wliczeniu do okresu zatrudnienia w zakresie uprawnień emerytalno-rentowych, jeśli pracownik podjął pracę po upływie trzydziestu dni od zwolnienia ze służby?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okres zasadniczej służby wojskowej odbyty przed 21 października 2005 r. podlega wliczeniu do okresu zatrudnienia w zakresie uprawnień emerytalno-rentowych, nawet jeśli pracownik podjął pracę po upływie trzydziestu dni od zwolnienia ze służby. Wynika to z interpretacji art. 120 ust. 1 i 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, które ustanawiały fikcję prawną wliczania tego okresu do wszelkich uprawnień wynikających z przepisów szczególnych, w tym emerytalno-rentowych.
Stan faktyczny
Organ rentowy wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który przyznał M.S. prawo do emerytury w obniżonym wieku. Organ rentowy zarzucił Sądowi Apelacyjnemu błędną subsumpcję przepisów dotyczących wliczania okresu służby wojskowej do okresu zatrudnienia w celu ustalenia uprawnień emerytalnych. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej organu rentowego do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UK 240/18 POSTANOWIENIE Dnia 12 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z wniosku M.S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O. o prawo do emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 12 czerwca 2019 r., skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 28 marca 2018 r., III AUa […] Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. (organ rentowy) wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w O. z 28 listopada 2017 r., IV U […], zmieniającego decyzję organu rentowego z 27 lipca 2017 r. przez przyznanie M. S. (wnioskodawca) prawa do emerytury w obniżonym wieku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł organ rentowy, zaskarżając go w całości. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance jej oczywistej zasadności, której organ upatruje w dokonaniu przez Sąd Apelacyjny błędnej subsumpcji art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 1383 ze zm., dalej jako ustawa emerytalna) w związku z 2 art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 1430 ze zm., dalej jako ustawa poborowa). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kwestia zaliczenia okresu obowiązkowej służby wojskowej do czasu pracy w warunkach szczególnych była już wielokrotnie przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego. Wyrokiem z 20 marca 2013 r., I UK 544/12 (LEX nr 1383246) Sąd Najwyższy dokonał interpretacji art. 120 ust. 1 i ust. 3 ustawy poborowej w brzmieniu ujętym w tekście jednolitym z 1979 r. Wskazał, że w myśl art. 120 ust. 1 ustawy poborowej, pracownikowi, który w ciągu trzydziestu dni od zwolnienia z zasadniczej lub okresowej służby wojskowej podjął pracę, czas odbywania służby wojskowej wliczał się do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął pracę, w zakresie wszelkich uprawnień wynikających z Kodeksu pracy oraz przepisów szczególnych. Jednocześnie pracownikowi, który podjął pracę lub złożył wniosek o skierowanie do pracy po upływie trzydziestu dni od zwolnienia ze służby wojskowej, czas odbywania służby wliczał się do okresu zatrudnienia tylko w zakresie wymiaru urlopu wypoczynkowego i wysokości odprawy pośmiertnej oraz uprawnień emerytalno-rentowych (art. 120 ust. 3). Analiza systematyczna tego brzmienia prowadzi, zdaniem Sądu Najwyższego, do wniosku, że „wszelkie uprawnienia wynikające z przepisów szczególnych” (art. 120 ust. 1) to także uprawnienia emerytalno-rentowe. Skoro okres zasadniczej służby wojskowej wliczał się do okresu zatrudnienia w zakresie uprawnień emerytalno-rentowych pracownikowi, który podjął pracę po upływie trzydziestu dni od zwolnienia ze służby wojskowej (art. 120 ust. 3), to tym bardziej był wliczany w tym zakresie pracownikowi, który zachował ten termin (art. 120 ust. 1). Wskazał, że mimo kolejnych, licznych zmian redakcyjnych ustawy o poborowej, w dalszym ciągu obowiązywało zawarte w art. 120 ust. 1 i 3 ustawy „wliczanie” okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakresie uprawnień emerytalno-rentowych. Zostało ono usunięte dopiero z dniem 21 października 2005 r. Pogląd ten znalazł 3 potwierdzenie w późniejszych orzeczeniach. W wyroku z 3 sierpnia 2016 r., I UK 283/15 (LEX nr 2148646) Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 108 ust. 1, a następnie art. 120 ust. 1 ustawy z poborowej nadawał żołnierzom zasadniczej lub okresowej służby wojskowej szczególne uprawnienia, nakazując wliczenie czasu odbywania służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym żołnierz podjął pracę, w zakresie wszelkich uprawnień wynikających nie tylko z Kodeksu pracy, ale także z przepisów szczególnych. Z przepisów tych wynikała zatem czytelna i językowo jednoznaczna zasada, że pracownikowi, który we wskazanym terminie po zakończeniu służby wojskowej podjął pracę u pracodawcy, u którego był zatrudniony w chwili powołania do tej służby, czas odbywania służby wojskowej wlicza się do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął pracę, w zakresie wszelkich uprawnień wynikających z Kodeksu pracy oraz przepisów szczególnych. Powołane przepisy statuowały zatem fikcję prawną, odnosząca się do wszelkich (tak z zakresu prawa pracy, jak i zabezpieczenia społecznego) przepisów szczególnych (wyrok Sądu Najwyższego z 3 sierpnia 2016 r., I UK 283/15, LEX nr 2148646). Wyżej przywołane orzeczenia wskazują, że brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej organu rentowego. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy z mocy art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 184art. 120 ust. 1art. 120 ust. 3art. 108 ust. 1art. 3989 § 2 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy