II UK 73/05
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2005-12-16
Skład orzekający: Józef Iwulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku gdy Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawia objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym zarzucając, iż zatrudnienie ma charakter pozorny (art. 83 § 1 k.c.), to czy ciężar dowodu w tym zakresie obciąża zakład pracy (art. 6 k.p.c.) czy też ubezpieczonego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 393 § 1 i 2 k.p.c. Wskazano, że oczywistość naruszenia prawa wymaga, aby sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem była widoczna bez pogłębionej analizy. Ponadto, Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji, a w tej sprawie kluczowe było ustalenie braku dowodów na faktyczne świadczenie pracy.Stan faktyczny
J. W. złożył wniosek o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję stwierdzającą, że T. W. nie podlega ubezpieczeniu społecznemu jako pracownik, zarzucając pozorność zatrudnienia. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie od tej decyzji, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację J. W. Kasacja J. W. dotyczyła kwestii ciężaru dowodu w przypadku zarzutu pozorności zatrudnienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 73/05 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Józef Iwulski w sprawie z wniosku J. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych z udziałem T. W. o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 16 grudnia 2005 r., kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 9 listopada 2004 r., odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 9 listopada 2004 r., Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację J. W. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 czerwca 2003 r., oddalającego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 czerwca 2002 r. stwierdzającej, że zainteresowana T. W. nie podlega ubezpieczeniu społecznemu jako pracownik. Wyrok ten kasacją zaskarżył odwołujący się od decyzji ZUS J. W. Jego zdaniem, "wniesienie kasacji jest uzasadnione tym, iż zaskarżony wyrok w sposób oczywisty narusza prawo (art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.) a ponadto istnieje konieczność wyjaśnienia istotnego zagadnienia prawnego (art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c.) a mianowicie
2 - czy w przypadku gdy Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawia objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym zarzucając, iż zatrudnienie ma charakter pozorny (art. 83 § 1 k.c.), to czy ciężar dowodu w tym zakresie obciąża zakład pracy (art. 6 k.p.c.) czy też ubezpieczonego?". Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Oczywistość naruszenia prawa (art. 393 § 2 k.p.c.) powinna być rozumiana jako widoczna bez pogłębionej analizy sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie pojętymi regułami interpretacji (postanowienie z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 494; postanowienie z dnia 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNP 2003 nr 18, poz. 437); oczywiste naruszenie prawa przez zaskarżony wyrok jest możliwe do przyjęcia tylko wówczas, gdy jest ono z góry widoczne dla każdego prawnika, bez potrzeby głębszej analizy prawniczej (por. orzeczenie z dnia 8 czerwca 1934 r., C III 76/34, Zb.Urz. 1935, poz. 15); gdy jest zupełnie pewne i nie może ulegać żadnej wątpliwości (por. orzeczenie z dnia 25 września 1934 r., C II 1532/34, Zb.Urz. 1935, poz. 98); gdy jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i nie podlegającymi różnej wykładni przepisami prawa (por. orzeczenie z dnia 30 stycznia 1963 r., II CZ 3/63, OSPiKA 1963 nr 11, poz. 286). Skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby występowały przesłanki uznania, że w sprawie występuje oczywiste naruszenie prawa przez zaskarżony wyrok w tym znaczeniu. Podstawą faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia było przede wszystkim ustalenie, że "brak jakichkolwiek dowodów na to, że zainteresowana faktycznie świadczyła pracę". Takie ustalenie wiąże Sąd Najwyższy (art. 39311 k.p.c.) i decydujące jest, że zostało dokonane, a nie na kim spoczywał ciężar dowodu w tym zakresie (pomijając, że w sformułowanym przez skarżącego zagadnieniu wymienia się zakład pracy, czyli pracodawcę, którym był skarżący oraz ubezpieczonego, czyli zainteresowaną; nie stawia się natomiast problemu, czy ciężar dowodu spoczywa na organie rentowym). Sąd Najwyższy ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 393 § 1 i 2 k.p.c., zwłaszcza wskazane przez skarżącego i dlatego uznał za uzasadnioną odmowę przyjęcia kasacji do rozpoznania, o czym orzekł na podstawie tych przepisów w związku z art. 3937 § 1 k.p.c.
3
Powiązane orzeczenia
- III UK 37/05 2005-03-18Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania kasację dotyczącą oceny prawidłowości ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji w sprawie o podleganie ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia, gdy umowa o pracę…
- III USK 71/22 2023-03-16Czy umowa o pracę zawarta w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, gdy strony nie miały zamiaru jej faktycznego wykonywania, może stanowić tytuł do podlegania ubezpieczeniom społecznym?
- II UK 99/05 2006-01-05Czy umowa o pracę zawarta w celu obejścia prawa, uznana za nieważną na podstawie art. 58 k.c., uzasadnia odmowę przyjęcia kasacji do rozpoznania, gdy wnioskodawca kwestionuje sposób zastosowania tego przepisu?
- III UK 268/15 2016-08-04Czy w sprawie o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego, w której organ rentowy kwestionuje istnienie stosunku pracy, ciężar dowodu spoczywa na ubezpieczonym, czy na organie rentowym, a jeśli umowa o prac…
- I UK 350/19 2020-08-12Czy umowa o pracę zawarta w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, bez zamiaru jej faktycznego wykonywania, może stanowić tytuł do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi?
Powołane przepisy
art. 3933 § 1 pkt 3 KPCart. 393 § 1 pkt 1 KPCart. 83 § 1 KCart. 6 KPCart. 393 § 2 KPCart. 39311 KPCart. 393 § 1art. 3937 § 1 KPC§ 1 pkt 3§ 1 pkt 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy