III PK 2/19
WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2019-11-21
Skład orzekający: Dawid Miąsik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca ma obowiązek wypłacania diet i ryczałtów kierowcom wykonującym pracę w transporcie międzynarodowym, gdy przyjął wypłatę tych świadczeń w jednej zryczałtowanej kwocie, a także czy ma obowiązek sporządzania pisemnych poleceń wyjazdów służbowych, jeśli zasady dotyczące rozliczania kosztów podróży służbowej nie zostały określone w aktach prawa zakładowego lub umowie o pracę?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że jeśli pracodawca nie ustali w aktach prawa zakładowego lub w umowie o pracę należności z tytułu podróży służbowej, pracownik ma prawo dochodzić ryczałtu za nocleg w wysokości wynikającej z rozporządzeń wykonawczych wydanych na podstawie art. 775 k.p. W niniejszej sprawie sądy obu instancji jednoznacznie ustaliły, że u pozwanego nie obowiązywały akty prawa zakładowego, a zasady dotyczące rozliczania kosztów podróży służbowej nie zostały określone w umowie o pracę z powodem, co uniemożliwiało przyjęcie, że wypłacane powodowi dodatkowe wynagrodzenie stanowiło rozliczenie kosztów podróży służbowej.Stan faktyczny
Powód dochodził od pozwanego kwot tytułem diet i ryczałtów z tytułu podróży służbowych oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Sądy obu instancji zasądziły na rzecz powoda dochodzone kwoty, uznając, że u pozwanego nie obowiązywały akty prawa zakładowego, a zasady dotyczące rozliczania kosztów podróży służbowej nie zostały określone w umowie o pracę. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, argumentując m.in. rozbieżności w orzecznictwie dotyczące wypłaty diet i ryczałtów kierowcom w transporcie międzynarodowym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III PK 2/19 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z powództwa W.G. przeciwko J.K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą S. z siedzibą w W. o diety i ryczałty z tytułu podróży służbowych oraz ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 21 listopada 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt III APa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 11 lipca 2018 r., III APa (…) Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację J.K. (pozwany) wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w S. z 16 maja 2018 r., IV (…), zasądzającego od pozwanego na rzecz W.G. (powód) kwotę 150.398,21 zł tytułem diet i ryczałtów za podróże służbowe wraz z odsetkami oraz kwotę 9.586,40 zł ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i oddalającego powództwo w pozostałym zakresie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł pozwany, zaskarżając go w całości. Potrzebę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwany uzasadnił występowaniem - w związku ze stosowaniem art. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia
2 2004 r. o czasie pracy kierowców (jednolity tekst: Dz.U. z 2012 r., poz. 1155 ze zm., dalej jako ustawa o czasie pracy kierowców) w związku z art. 775 § 1, 3, i 5 k.p. oraz rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz.U. Nr 236, poz. 1991 ze zm., dalej jako rozporządzenie o delegacji zagranicznej) i rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U. 2013, poz. 167 dalej jako rozporządzenie delegacyjne) - „rozbieżności w orzecznictwie i doktrynie w zakresie tego, czy pracodawca ma obowiązek wypłacania kwot diet i ryczałtów kierowcom, wykonującym pracę w transporcie międzynarodowym, gdy przyjął wypłatę diet i ryczałtów w jednej zryczałtowanej kwocie oraz czy ma obowiązek sporządzania tzw. pisemnych poleceń wyjazdów służbowych” oraz potrzebą „ustalenia, czy te przepisy są stosowane, jeżeli pracodawca określił w regulaminie wynagradzania, w umowie o pracę, diety i ryczałty innym określeniem oraz czy o kwalifikacji takich świadczeń, jednoznacznie nienazwanych, powinien decydować, rozstrzygać cel ich przyznania w świetle warunków wypłaty świadczeń w branży transportu międzynarodowego”. W ocenie pozwanego skarga kasacyjna jest ponadto oczywiście uzasadniona, gdyż Sąd Apelacyjny w (…) nie dokonał pełnych ustaleń faktycznych, częściowo pomijając dowody oraz w sposób niezasadny dokonał kwalifikacji prawnej świadczeń wypłaconych powodowi i zastosował w niniejszej sprawie art. 4 ustawy o czasie pracy kierowców w związku z art. 775 § 1, 3 i 5 k.p. w związku z rozporządzeniem o delegacji zagranicznej i rozporządzeniem delegacyjnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.
3 Na wstępie Sąd Najwyższy stwierdza, że konstrukcja wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na jednoznaczne określenie, na które - poza oczywistą zasadności skargi - przesłanki przedsądu powołuje się pozwany. Wyinterpretowanie przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania nie jest zaś rolą Sądu Najwyższego na etapie przedsądu (postanowienie Sądu Najwyższego z 19 lutego 2002 r., II UKN 126/01, LEX nr 564468). Niezależnie od wyżej wskazanych uchybień w konstrukcji wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy stwierdza, że jeżeli pracodawca nie ustali w aktach prawa zakładowego lub w umowie o pracę należności z tytułu podróży służbowej wówczas przed pracownikiem otwiera się droga dochodzenia ryczałtu za nocleg w wysokości wynikającej z rozporządzeń wykonawczych wydanych na podstawie art. 775 k.p. (wyrok Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2017 r., I PK 249/16, LEX nr 2440465). W niniejszej sprawie Sądy obu instancji jednoznacznie ustaliły, że u pozwanego nie obowiązywały akty prawa zakładowego a zasady dotyczące rozliczania kosztów podróży służbowej nie zostały określone w umowie o pracę zawartej przez pozwanego z powodem. Odmienne twierdzenia pozwanego nie znajdują poparcia w materiale dowodowym sprawy i co słusznie podniósł Sąd Apelacyjny pozwany nie wykazał się w tym zakresie inicjatywą dowodową, umożliwiającą przyjęcie, że wypłacane powodowi dodatkowe wynagrodzenie stanowiło w istocie rozliczenie kosztów podróży służbowej. Takich wniosków nie można wywieść z przedstawionej przez pozwanego skąpej dokumentacji pracowniczej powoda. W tych okolicznościach pozwany nie wykazał potrzeby merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. as
Powiązane orzeczenia
- III PK 210/19 2020-10-22Czy pracodawca może wyłączyć pracownikowi prawo do ryczałtu za nocleg w transporcie międzynarodowym, jeśli pracownik śpi w kabinie pojazdu, a pracodawca uregulował należności z tytułu podróży służbowych w sposób przewidu…
- II PK 44/12 2012-09-12Czy pracodawca jest uprawniony do określenia w regulaminie wynagradzania zryczałtowanej należności z tytułu odbywania przez pracowników podróży służbowych, obejmującej łącznie diety i koszty noclegu, a także czy możliwe…
- II PSK 378/21 2022-09-06Czy pracownikowi przysługuje ryczałt za noclegi w podróży służbowej, jeśli w regulaminie wynagradzania przewidziano dietę, która wielokrotnie przewyższa minimalną wysokość diety, a regulamin pracy nie przewiduje odrębneg…
- II PK 153/15 2016-01-26Czy skarga kasacyjna dotycząca ryczałtu za noclegi kierowców w transporcie międzynarodowym, w sytuacji gdy umowa o pracę i regulamin wynagradzania przewidywały dietę w określonej kwocie, może zostać przyjęta do rozpoznan…
- II PK 247/15 2016-06-14Czy dopuszczalne jest stosowanie w regulaminie wynagradzania jednej zryczałtowanej stawki obejmującej dietę i ryczałt za nocleg w podróży służbowej, bez rozróżniania wysokości poszczególnych składowych, w kontekście prze…
Powołane przepisy
art. 4art. 775 § 1art. 775 KP§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy