III UK 33/14

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-09-30

Skład orzekający: Jolanta Strusińska-Żukowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd w postępowaniu cywilnym jest uprawniony do samodzielnego ustalania wiarygodności i mocy dowodowej dokumentu urzędowego w postaci orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Sąd wskazał, że orzeczenie lekarza orzecznika ZUS stanowi środek dowodowy dla organu rentowego, ale nie jest wiążące dla sądu w postępowaniu cywilnym. Postępowanie sądowe ma charakter weryfikujący ustalenia organu rentowego, a opinie biegłych lekarzy służą ocenie merytorycznej trafności orzeczenia lekarza orzecznika.
Stan faktyczny
Ubezpieczony J. P. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do renty inwalidy wojskowego. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny oddaliły jego odwołanie. Ubezpieczony złożył skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienie prawne dotyczące mocy dowodowej orzeczeń Lekarza Orzecznika ZUS. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III UK 33/14 POSTANOWIENIE Dnia 30 września 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie z odwołania J. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. o prawo do renty inwalidy wojskowego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 30 września 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 24 października 2013 r. oddalił apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 6 sierpnia 2012 r., oddalającego odwołanie J. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 13 października 2010 r., odmawiającej prawa do renty w związku ze służbą wojskową. Ubezpieczony wywiódł skargę kasacyjną od tego wyroku i opierając ją na podstawie naruszenia prawa materialnego w postaci art. 30 ust. 1 w związku z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, a także na podstawie naruszenia prawa procesowego, tj. art. 244 § 1 k.p.c., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania. 2 W skardze kasacyjnej zawarty jest wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania z uwagi na zachodzące w sprawie istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. W skardze kasacyjnej złożonej przez ubezpieczonego znajduje się wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania z uwagi na to, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Brak jest jednak podstaw do przyjęcia, że skarżący wykazał potrzebę zaangażowania Sądu Najwyższego w tej sprawie. Powołanie się na tego rodzaju przesłankę „przedsądu” wymaga bowiem sformułowania takiego zagadnienia oraz przedstawienia argumentów prawnych, które wykażą możliwość różnorodnej oceny zawartego w nim problemu. Skarżący tymczasem, formułując występujące, jego zdaniem, zagadnienie, postawił pytanie o to, „czy Sąd w postępowaniu cywilnym jest uprawniony w ramach samodzielności jurysdykcyjnej ustalać wiarygodność i moc dowodową dokumentu urzędowego w postaci orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS”, które nie zawiera żadnego problemu prawnego. Przepis art. 244 § 1 k.p.c. stanowi, że dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Termin „organy władzy publicznej” obejmuje organy 3 państwowe i organy samorządu terytorialnego, wśród których nie można usytuować lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Lekarz orzecznik dokonuje w formie orzeczenia oceny niezdolności do pracy, jej stopnia oraz ustalenia: daty powstania niezdolności do pracy, trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do pracy, związku przyczynowego niezdolności do pracy lub śmierci z określonymi okolicznościami, trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do samodzielnej egzystencji, celowości przekwalifikowania zawodowego (art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; jednolity tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.), a orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej, stanowi dla organu rentowego podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji (art. 14 ust. 3 ustawy). Orzeczenie lekarza orzecznika jest zatem w postępowaniu przed organem rentowym środkiem dowodowym dla stwierdzenia okoliczności wymienionych w art. 14 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, które jest wiążące w sytuacji opisanej art. 14 ust. 3 tej ustawy, ale tylko w postępowaniu przed organem rentowym. Nie ma żadnej podstawy prawnej dla stwierdzenia związania sądu treścią orzeczenia lekarza orzecznika w sytuacji, gdy rozpoznaje odwołanie od decyzji organu rentowego. Postępowanie przed sądem jest postępowaniem sprawdzającym, weryfikującym ustalenia dokonane przez organ rentowy również w zakresie odnoszącym się do stwierdzenia niezdolności do pracy, czy daty jej powstania. Biegli lekarze nie zastępują lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z posiadaną wiedzą specjalistyczną poddają ocenie merytorycznej trafność wydanego przez niego orzeczenia o zdolności wnioskodawcy do pracy lub jej braku, sporządzając opinie będące dowodami w postępowaniu sądowym dla ustalenia tych okoliczności faktycznych, które są niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd drugiej instancji w niniejszej sprawie uwzględnił orzeczenie lekarza orzecznika z 13 lipca 2012 r. i poddając go zgodnej z zasadami postępowania ocenie, stwierdził brak wpływu tego orzeczenia na ustalenie braku niezdolności 4 ubezpieczonego do pracy w związku ze służbą wojskową w okresie objętym zaskarżoną decyzją. Wywody skarżącego w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. (łącznie ze sformułowanym pytaniem, mającym być zagadnieniem prawnym) w gruncie rzeczy sprowadzają się więc tylko do zakwestionowania oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i stanowiącego podstawę faktyczną wyrokowania Sądu Apelacyjnego. Skarżący nie zdołał zatem przekonać o potrzebie zaangażowania Sądu Najwyższego w rozpoznanie wniesionej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej, wobec czego należało postanowić jak w sentencji (art. 3989 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 30 ust. 1art. 35 ust. 1art. 244 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 14 ust. 1art. 14 ust. 3art. 3983 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy