III UK 39/19

Sygn. akt III UK 39/19 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z odwołania J.P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O. z udziałem zainteresowanej A.B. o wysokość podstawy wymiaru składek, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 21 listopada 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od organu rentowego na rzecz J.P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 18 stycznia 2018 r., III AUa (…) Sąd Apelacyjny w (…) zmienił wyrok Sądu Okręgowego w O. z 31 marca 2017 r., V U (…) i poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. (organ rentowy) z 6 czerwca 2016 r. w ten sposób, że stwierdził, iż podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne A.B. (wnioskodawczyni) jako pracownika u płatnika składek F. od 1 grudnia 2015 r. wynosi 7.074 zł. 2 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł organ rentowy, zaskarżając go w całości. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., a mianowicie potrzebie wykładni art. 58 § 2 i § 3 k.c. w związku z art. 300 k.p. przez rozstrzygnięcie, czy przy ocenie godziwości wynagrodzenia sąd może poprzestać wyłącznie na ocenie kwalifikacji pracownika, czy też w każdym przypadku organ rentowy i sąd - dokonując kontroli decyzji organu rentowego w tym zakresie - powinien uwzględnić istniejącą u pracodawcy politykę płacową. Ponadto w ocenie organu rentowego konieczne jest rozstrzygnięcie, czy na aprobatę zasługuje prezentowany w orzecznictwie niektórych sądów apelacyjnych pogląd, że godziwość wynagrodzenia powinna być oceniana zgodnie z zasadami solidaryzmu wobec innych ubezpieczonych oraz z uwzględnieniem alimentacyjnego charakteru świadczeń z ubezpieczenia społecznego, czy też kwestie te są bez znaczenia, gdyż kwestia ustalania wynagrodzenia jest związana jedynie ze stanowiskiem pracy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organu rentowego wnioskodawczyni wniosła o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem merytorycznego rozpoznania. Kwestia godziwości wynagrodzenia za pracę w kontekście świadczeń z ubezpieczenia społecznego była już wielokrotnie przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego (wyrok Sądu Najwyższego z 1 marca 2018 r., III UK 37/17, BSN – IPUSiSP 2018 nr 3, poz. 6 i powołane tam orzecznictwo), a zatem nie można mówić o potrzebie wykładni w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Niezależnie od powyższego Sąd Najwyższy stwierdza, że podniesiona przez organ rentowy potrzeba wykładni przepisów nie mogłaby doprowadzić do przesądzenia kwestii godziwości wynagrodzenia, ponieważ wskazane we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przepisy nie dotyczą tej kwestii. Na ich podstawie można orzec bowiem jedynie o nieważności czynności prawnej (w okolicznościach przedmiotowej sprawy umowy o pracę) sprzecznej z zasadami współżycia 3 społecznego. By zaś było możliwe rozstrzygnięcie o godziwości wynagrodzenia konieczne jest powołanie obok art. 58 § 2 k.c. w związku z art. 300 k.p. innych przepisów, np. art. 13 i 18 czy art. 78 § 1 k.p. Organ rentowy nie wykazał zatem, że powołane przez niego we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przepisy wywołują rozbieżności w orzecznictwie sądów w kontekście oceny godziwości wynagrodzenia. Co więcej w sytuacji, gdy ustalone między stronami umowy o pracę wynagrodzenie w rozumieniu przepisów prawa pracy jest ekwiwalentne i godziwe, a nadto odpowiada przesłankom z art. 78 § 1 k.p., dyskusyjne jest redukowanie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne na podstawie art. 41 ust. 12 i 13 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 300 ze zm.). Możliwość ta otwiera się dopiero wówczas, gdy już na gruncie przepisów pracowniczych przynajmniej jedno z wymienionych kryteriów pozostaje dyskusyjne. W takiej sytuacji, wprawdzie z punktu widzenia stron stosunku pracy wynagrodzenie niekoniecznie będzie nieakceptowalne, to jednak jego wysokość może okazać się nie do przyjęcia według miary wyznaczanej przez przepisy prawa ubezpieczeń społecznych. W niniejszej sprawie nie wykazano, by wynagrodzenie, jakie otrzymywała wnioskodawczyni budziło wątpliwości co do jego godziwości, a zatem nie ma podstaw do redukowania podstawy wymiaru składek przez organ rentowy. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. as