Rw 1012/83
WyrokIzba Wojskowa1983-12-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara dodatkowa degradacji jest adekwatna w przypadku oficera Ludowego Wojska Polskiego, który uzależniał czynności służbowe od otrzymania korzyści majątkowych od podległych żołnierzy, pomimo wniosku Oficerskiego Sądu Honorowego o obniżenie stopnia wojskowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kara dodatkowej degradacji jest uzasadniona w przypadku oficera, który dopuścił się przestępstw polegających na uzależnianiu czynności służbowych od otrzymania korzyści majątkowych od podległych żołnierzy. Sąd podkreślił, że takie postępowanie całkowicie dyskwalifikuje oficera jako przełożonego i wychowawcę. Ponadto, wyrok Oficerskiego Sądu Honorowego o obniżeniu stopnia wojskowego nie stanowi przeszkody do orzeczenia przez sąd karny kary dodatkowej degradacji, zwłaszcza gdy nie został zatwierdzony przez Ministra Obrony Narodowej.Stan faktyczny
Lech D. został skazany nieprawomocnie za przestępstwa polegające na uzależnianiu czynności służbowych od otrzymania korzyści majątkowych od podległych żołnierzy oraz za inne przestępstwa. Obrońca złożył rewizję, zarzucając rażącą niewspółmierność kary i domagając się uchylenia kary dodatkowej degradacji. Obrońca powołał się na nienaganne zachowanie oskarżonego i jego trudne warunki rodzinno-materialne. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę w związku z rewizją obrońcy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońcy i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w N.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Mielczarek. Sędziowie: płk J. Górski (sprawozdawca), mjr S. Kosmal.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk R. Kempara.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 1983 r. na rozprawie sprawy Lecha D., skazanego nieprawomocnie za popełnienie przestępstw określonych w: a) art. 239 § 2 k.k. w zw. z art. 58 k.k. - z zastosowaniem art. 296 § 2 k.k. - na kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i degradację oraz b) art. 321 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności - i łącznie - z zastosowaniem art. 73 § 1 i 2, art. 74 § 1 oraz art. 75 § 1 k.k. - na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat oraz 10.000 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 4 listopada 1983 r.rewizji obrońcy nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca w rewizji zarzucił wyrokowi sądu pierwszej instancji rażącą niewspółmierność kary i na tej podstawie domagał się zmiany zaskarżonego wyroku przez uchylenie wymierzonej oskarżonemu kary dodatkowej degradacji.W uzasadnieniu swej rewizji skarżący powołał się na dotychczasowe nienaganne zachowanie się oskarżonego oraz na jego ciężkie warunki rodzinno-materialne.Na rozprawie odwoławczej przed Sądem Najwyższym oskarżony i jego obrońca wnosili o uwzględnienie rewizji, natomiast przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej domagał się jej nieuwzględnienia i utrzymania zaskarżonego wyroku z mocy.Uzasadnienie prawneW związku z zarzutami rewizyjnymi obrońcy Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:Rewizja nie jest zasadna.Obrońca w rewizji nie kwestionuje orzeczenia sądu pierwszej instancji w zakresie wymierzonej oskarżonemu kary zasadniczej, a jedynie wnosi o zmianę wyroku w zakresie wymierzonej mu kary dodatkowej degradacji, przy czym wniosek swój uzasadnia dotychczasową nienaganną służbą oskarżonego, a także tym, że Dowództwo Okręgu Wojskowego w N. zaaprobowało wniosek Oficerskiego Sądu Honorowego o wymierzenie oskarżonemu łagodniejszej kary dyscyplinarnej obniżenia stopnia wojskowego. Z argumentacją rewizji zgodzić się nie można:Po pierwsze - oskarżony swymi czynami polegającymi na uzależnieniu czynności służbowych od otrzymania od podległych mu żołnierzy służby zasadniczej korzyści majątkowej, całkowicie zdyskwalifikował się jako oficer Ludowego Wojska Polskiego oraz jako przełożony i wychowawca.Po drugie - wyrok Oficerskiego Sądu Honorowego, zawierający wniosek o obniżenie oskarżonemu stopnia wojskowego, nie stanowi dla sądu karnego przeszkody do orzeczenia za ten sam czyn kary dodatkowej degradacji, tym bardziej że nie został on zatwierdzony przez Ministra Obrony Narodowej.Niezależnie od tego, że przypisane oskarżonemu czyny wyczerpują ewidentnie znamiona przestępstw określonych w art. 239 § 2 k.k. i art. 321 k.k., stwierdzić należy, że sprawa oskarżonego ma także wymowny aspekt etyczno-moralny. Oskarżony jako oficer i dowódca pododdziału, wykorzystując swoje służbowe stanowisko, żądał, a następnie przyjął od swych podwładnych - żołnierzy zasadniczej służby wojskowej cały szereg drobnych kwot pieniężnych, w zamian za pozytywne załatwienie spraw stanowiących jego służbowy obowiązek. Tego rodzaju przestępne działanie oskarżonego wyrządziło niepowetowane szkody w sferze stosunków przełożonego z podwładnym, jak też splamiło dobre imię oficera Ludowego Wojska Polskiego. Dlatego też Sąd Najwyższy, podzielając całkowicie wywody, zawarte w wyroku sądu pierwszej instancji, co do konieczności wymierzenia oskarżonemu kary dodatkowej degradacji, izolującej go z zawodowej służby wojskowej, nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia (...).
Powiązane orzeczenia
- Rw 1364/62 1963-07-01Czy kara degradacji może być orzeczona jako kara dodatkowa w przypadku przestępstw wojskowych, jeśli jej podstawą są okoliczności niezawinione przez sprawcę, takie jak stan zdrowia psychicznego, a waga przestępstwa nie d…
- RNw 28/85 1986-01-28Czy można orzec karę dodatkową degradacji wobec żołnierza, który popełnił zbrodnię, jeśli odstąpiono od orzeczenia obligatoryjnej kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych, a następnie został on przeniesiony do rezerw…
- WR 483/88 1988-11-18Czy orzeczenie degradacji wobec żołnierza zawodowego, który został zwolniony z czynnej służby wojskowej przed uprawomocnieniem się wyroku, jest dopuszczalne?
- U 5/74 1974-10-02Czy kary dodatkowe przewidziane w art. 296 i 297 k.k. (degradacja i obniżenie stopnia wojskowego) można orzec wobec osoby, która w chwili orzekania nie pełni czynnej służby wojskowej?
- Rw 698/70 1970-08-14Czy kara dodatkowa obniżenia stopnia wojskowego może być orzeczona wobec żołnierza posiadającego stopień starszego szeregowego?
Powołane przepisy
art. 239 § 2 KKart. 58 KKart. 296 § 2 KKart. 321 KKart. 73 § 1art. 74 § 1art. 75 § 1 KK§ 2§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 28.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności.