Rw 160/73
WyrokIzba Wojskowa1973-02-26
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dla bytu przestępstwa z art. 306 pkt 1 k.k. (samouszkodzenie w celu uchylenia się od służby wojskowej) istotne jest, czy skutek w postaci zupełnej lub częściowej niezdolności do służby wojskowej faktycznie nastąpił, jeśli sprawca działał z odpowiednim zamiarem?Ratio decidendi
Dla bytu przestępstwa określonego w art. 306 pkt 1 k.k. nie ma istotnego znaczenia okoliczność, czy w wyniku samouszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia sprawcy nastąpił skutek w postaci zupełnej lub częściowej niezdolności do pełnienia służby wojskowej. Kluczowe jest nastawienie podmiotowe sprawcy, czyli cel uchylenia się od służby wojskowej.Stan faktyczny
Oskarżony Ryszard G. został oskarżony o spowodowanie u siebie samouszkodzenia ciała w celu zupełnego uchylenia się od służby wojskowej, zgodnie z art. 306 pkt 1 k.k. Obrońca wniósł rewizję, domagając się ustalenia, że oskarżony działał jedynie w celu częściowego uchylenia się od służby oraz znacznego złagodzenia kary. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę po wniesieniu rewizji przez obrońcę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońcy i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w N.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk dr W. Sieracki (sprawozdawca). Sędziowie: ppłk C. Bakalarski, ppłk T. Embinger.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 1973 r. na rozprawie sprawy Ryszarda G., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 306 pkt 1 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 19 stycznia 1973 r.nie uwzględnił rewizji obrońcy i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Przypisane oskarżonemu powołanym wyrokiem przestępstwo określone w art. 306 pkt 1 k.k. polegało na tym, że spowodował u siebie samouszkodzenie ciała w celu zupełnego uchylenia się od służby wojskowej.Obrońca wnosił w swojej rewizji o zmianę powołanego wyroku przez ustalenie, że oskarżony działał nie w celu zupełnego, lecz tylko "w celu częściowego uchylenia się od wykonywania obowiązków wynikających ze służby wojskowej" oraz o znaczne złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary.Zawarte w rewizji wnioski nie zasługują na uwzględnienie.Dokonane przez oskarżonego samouszkodzenie ciała wprawdzie nie spowodowało jego zupełnej niezdolności do pełnienia służby wojskowej, jednakże okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia dla samego bytu przestępstwa określonego w art. 306 pkt 1 k.k. Przestępstwo bowiem w tym przepisie określone należy do kategorii tzw. przestępstw kierunkowych, charakteryzujących się tym, że stypizowane w odpowiednim przepisie przedmiotowe zachowanie się (czyn) sprawcy zabarwione jest jego celowo-podmiotowym nastawieniem, które określonemu działaniu nadaje szczególny akcent w tym sensie, że określone w ustawie przedmiotowe zachowanie się pozbawione owego nastawienia sprawcy zmienia niejako automatycznie typ czynu albo odbiera mu cechy przestępności (np. dokonanie zaboru cudzego mienia ruchomego nie w celu przywłaszczenia, nie jest kradzieżą). Przenosząc przytoczone rozważania na grunt art. 306 pkt 1 k.k. w związku z ustaleniami faktycznymi poczynionymi w rozpatrywanej sprawie, stwierdzić należy, że przedmiotowe zachowanie się sprawcy stypizowane zostało sformułowaniem: "powoduje u siebie uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia". Natomiast nastawieniem podmiotowym zabarwiającym to podmiotowe zachowanie się sprawcy jest jego tendencja wewnętrzna w postaci przyświecającego mu celu zupełnego albo częściowego uchylenia się od służby wojskowej. Z tego faktu, że przestępstwo określone w art. 306 k.k. jest przestępstwem kierunkowym, wynikają następujące wnioski: jeżeli działanie sprawcy nie jest zabarwione nastawieniem celowo-podmiotowym, decydującym o zakazie wyrażonym w przepisie art. 306 pkt 1 k.k., to samouszkodzenie się sprawcy, dokonane przezeń nie w celu zupełnego albo częściowego uchylenia się od służby wojskowej, nie stanowi przestępstwa określonego w powołanym przepisie. Jeżeli natomiast sprawca, działając w celu zupełnego lub częściowego uchylenia się od służby wojskowej dokonał u siebie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, to dla samego bytu przestępstwa określonego w art. 306 pkt 1 k.k. nie ma istotnego znaczenia okoliczność, czy w wyniku tego rodzaju działania nastąpił (czy też nie nastąpił) skutek w postaci takiego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia sprawcy, które obiektywnie powoduje jego zupełną lub częściową niezdolność do pełnienia służby wojskowej (...).
Powiązane orzeczenia
- Rw 387/84 1984-07-10Czy zażycie tabletek w celu odroczenia odpowiedzialności karnej lub dyscyplinarnej, a nie w celu uchylenia się od służby wojskowej, może być zakwalifikowane jako przestępstwo z art. 306 pkt 1 k.k.?
- Rw 486/70 1970-06-06Czy dla bytu przestępstwa z art. 313 k.k. wymagane jest wspólne działanie co najmniej trzech żołnierzy?
- Rw 442/82 1982-06-15Czy przestępstwo określone w art. 312 § 1 k.k. w zw. z art. 313 k.k. może być popełnione na tle osobistym, a nie wyłącznie służbowym?
- U 4/75 1975-12-23Czy do zakwalifikowania czynu sprawcy z art. 313 k.k. wystarczająca jest sama możliwość postrzeżenia przestępnego zachowania się przez zebranych żołnierzy, czy też konieczne jest ustalenie, że żołnierze ci faktycznie pos…
- Rw 487/70 1970-06-06Czy kwalifikacja prawna czynu z art. 313 k.k. może być zastosowana, jeśli wspólne działanie przestępne zostało przedsięwzięte przez mniej niż trzech żołnierzy?
Powołane przepisy
art. 306 pkt 1 KKart. 306 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026.