Rw 19/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Górski, ppłk E. Zawiłowski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk E. Wiącek.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 1979 r. na rozprawie sprawy Józefa C., skazanego nieprawomocnie za popełnienie przestępstwa określonego w art. 200 § 1 k.k. w związku z art. 58 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności i 25.000 zł grzywny, a za popełnienie przestępstwa określonego w art. 218 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności - łącznie na karę 3 lat pozbawienia wolności z grzywną w wysokości 25.000 zł, z powodu rewizji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 15 grudnia 1978 r., częściowo uwzględniając rewizję oskarżonego oraz z urzędu, zaskarżony wyrok zmienił przez:1) poprawienie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu w pkt 1 zaskarżonego wyroku z art. 200 § 1 k.k. w związku z art. 58 k.k. na art. 199 § 1 k.k. w związku z art. 58 k.k., przyjmując, że oskarżony Józef C. w okresie od dnia 25 września 1974 r. do dnia 11 grudnia 1977 r., przy okazji wystawiania żołnierzom służby zasadniczej zleceń wzoru nr 1 na przejazd publicznymi środkami lokomocji, za które to zlecenia żołnierze obowiązani byli uiszczać równowartość gotówką w kasie jednostki wojskowej w N., wbrew zakazowi wynikającemu z przepisu § 11 pkt 2 przepisów o przejazdach i przewozach na koszt wojska (Szt. Gen. 301/62) bezpośrednio przyjmował od tych żołnierzy pieniądze, po czym nie odprowadzał ich do kasy, lecz przywłaszczał je sobie, zagarniając łącznie 74.910,20 zł;2) poprawienie podstawy prawnej wymiaru kary pozbawienia wolności za popełnienie tego czynu - z art. 200 § 1 k.k. na art. 199 § 1 k.k. i złagodzenie tej kary do 2 lat;3) złagodzenie kary łącznej pozbawienia wolności również do 2 lati z tymi zmianami zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Oskarżony w rewizji wnosił o złagodzenie orzeczonych mu kar pozbawienia wolności i grzywny, powołując się na swoje szczere przyznanie do popełnienia przypisanych mu czynów, naprawienie w całości wyrządzonej szkody, zły stan zdrowia oraz obowiązki wobec rodziny.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który wniósł o poprawienie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu w pkt 1 zaskarżonego wyroku z art. 200 § 1 k.k. w związku z art. 58 k.k. na art. 199 § 1 k.k. w związku z art. 58 k.k. i złagodzenie wymierzonej oskarżonemu za ten czyn kary pozbawienia wolności, a także - w konsekwencji - kary łącznej, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej trafnie zauważył, że sąd pierwszej instancji zupełnie bezpodstawnie stwierdził, iż oskarżony, przywłaszczając sobie pieniądze wpłacone mu przez żołnierzy w zamian za wystawiane im zlecenia wzoru nr 1 na przejazd publicznymi środkami lokomocji, dopuścił się zagarnięcia mienia społecznego "powierzonego jego nadzorowi i ochronie" i tym samym przestępstwa określonego w art. 200 § 1 k.k.Uzasadnienie zaskarżonego wyroku - zresztą wbrew wyraźnemu nakazowi ustawy (art. 372 § 1 pkt 2 k.p.k.) - nie wskazuje, na jakiej podstawie sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, że oskarżony był odpowiedzialny za ochronę lub za nadzór nad gotówką wpłaconą przez żołnierzy w zamian za wspomniane zlecenia. Wobec stwierdzenia sądu pierwszej instancji, że oskarżony był odpowiedzialny "za prowadzenie wojskowych dokumentów przewozowych" czy za "prawidłowe wypisywanie zleceń", można jedynie domyślać się, iż tenże Sąd uznał, że odpowiedzialność oskarżonego za ochronę gotówki uiszczonej przez żołnierzy w zamian za zlecenia czy nadzór nad tą gotówką wynikała z samej istoty sprawowanej przezeń funkcji osoby, którą przepisy o przejazdach i przewozach na koszt wojska (Szt. Gen. 301/62) nazywają "osobą upoważnioną do wykonywania czynności związanych z wojskowymi dokumentami przewozowymi" (§ 7 pkt 4 i § 11). Jeżeli tak, to należy podnieść, że osobie upoważnionej do wykonywania czynności związanych z wojskowymi dokumentami przewozowymi w ogóle "nie wolno przyjmować gotówki za zlecenia wydane odpłatnie", gdyż w tych wypadkach wpłaty "powinny być dokonywane bezpośrednio do kasy oddziału gospodarczego" (§ 11 ust. 2 cytowanych przepisów). Skoro zaś - jak wyżej wykazano - przyjmowanie wpłat za zlecenia wystawione odpłatnie nie należy do obowiązków osoby upoważnionej do wykonywania czynności związanych z wojskowymi dokumentami przewozowymi, a nawet wykonywanie tej czynności przez tę osobę jest zabronione, to nie można zasadnie twierdzić, że osoba ta w razie sprzecznego z przepisami przyjęcia wpłaty jest w związku z pełnioną funkcją odpowiedzialna za ochronę przyjętej gotówki lub za nadzór nad nią w myśl art. 200 § 1 k.k. W konkretnym wypadku odpowiedzialność taka nie ciążyła również na oskarżonym, o czym świadczy dodatkowo choćby miejscowa instrukcja.Dlatego też uwzględniając wniosek przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, w związku z rewizją wniesioną przez oskarżonego, należy w pierwszej kolejności odpowiednio zmienić opis czynu przypisanego oskarżonemu w pkt 1 zaskarżonego wyroku oraz poprawić jego kwalifikację prawną - z art. 200 § 1 k.k. w związku z art. 58 k.k. na art. 199 § 1 k.k. w związku z art. 58 k.k., natomiast podstawę wymiaru kary pozbawienia wolności - z art. 200 § 1 k.k. na art. 199 § 1 k.k. (...).