Rw 198/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak. Sędziowie: płk J. Jeż (sprawozdawca), płk J. Juszczak.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk R. Kempara.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 1981 r. na rozprawie sprawy Jana C. i Edwarda S. - skazanych nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 322 § 2 k.k. w związku z art. 322 § 1 k.k. na kary po 2 lata pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania na okres 3 lat, z powodu rewizji wniesionej przez zastępcę prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. - na niekorzyść obydwóch skazanych - od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 21 maja 1981 r., częściowo uwzględniając rewizję prokuratora i z urzędu, zaskarżony wyrok w sprawie Jana C. i Edwarda S. zmienił przez:a) poprawienie kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonym czynu z art. 322 § 2 k.k. w związku z art. 322 § 1 k.k. na prawidłową - z art. 322 § 2 k.k.,b) wymierzenie oskarżonym grzywny w rozmiarze po 10.000 zł na podstawie art. 75 § 1 k.k., przyjmując na wypadek jej nieuiszczenia w terminie karę zastępczą w rozmiarze jeden dzień pozbawienia wolności jako równoważny 150 zł grzywny, oraz - na podstawie art. 297 § 2 k.k - kary dodatkowej obniżenia stopnia wojskowego,i z tymi zmianami wyrok ten w pozostałej części utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) We wniesionej rewizji na niekorzyść oskarżonych prokurator zarzucił temu wyrokowi rażąco niewspółmiernie łagodny wymiar kary, w związku z czym wniósł o jego zmianę przez podwyższenie obu oskarżonym kary zasadniczej do 3 lat pozbawienia wolności, przedłużenie okresu warunkowego zawieszenia wykonania kary do 5 lat oraz obostrzenie kary zasadniczej grzywną i karą dodatkową obniżenia stopnia wojskowego. Na rozprawie rewizyjnej przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej poparł rewizję i zawarte w niej wnioski, z wyjątkiem podwyższenia kary pozbawienia wolności z 2 do 3 lat (...).Uzasadnienie prawneW sprawie tej Sąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Ograniczenie przez przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej wniosku rewizyjnego zwalnia Sąd Najwyższy od potrzeby wykazania braku znamion rażąco niewspółmiernej łagodności w odniesieniu do wymiaru kary zasadniczej. Jeżeli natomiast idzie o orzeczony przez sąd pierwszej instancji okres warunkowego zawieszenia wykonania kary, to jest on w odniesieniu do obydwóch oskarżonych adekwatny w art. 50 § 1 k.k. dyrektyw wymiaru kary, zwłaszcza zaś celów zapobiegawczych i wychowawczych kary, w zestawieniu z właściwościami osobistymi tych oskarżonych oraz ich zachowaniem się po pełnieniu przestępstwa. Przypisane oskarżonym popełnienia nieumyślnych przestępstw, w powiązaniu z ich dobrymi, a nawet bardzo dobrymi opiniami służbowymi, poręczeniem kolektywów, jak też ich pozytywnym postępowaniem po popełnieniu przestępstwa, nie powoduje potrzeby dłuższego okresu poddawania ich kontroli sądu niż 3 lata. Współmierność wymiaru kary zależna jest nie tylko od rozmiaru orzeczonej kary zasadniczej, ale również od całokształtu środków karnych pozostających w dyspozycji sądu. Jakkolwiek stosowanie art. 75 § 1 i art. 297 § 2 k.k. jest fakultatywne, to jednak zgodnie z wytycznymi wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w sprawie prawidłowego stosowania środków karnych przez sądy wojskowe z dnia 27 sierpnia 1977 r. (OSNKW 1977, z. 10-11, poz. 110) należy je stosować w ramach postulatu wymierzenia współmiernej kary, zwłaszcza w wypadku wymierzenia kary zasadniczej, nie powodującej izolacji sprawcy. Zarówno bowiem grzywna, jak i kara dodatkowa obniżenia stopnia wojskowego - jako kary o charakterze represyjnym - zapobiegają wrażeniu, jakoby warunkowe skazanie było nieomal równocześne z uwolnieniem od kary. W odniesieniu do obydwóch oskarżonych obostrzenie wymiaru kary orzeczeniem grzywny i obniżenia stopnia wojskowego uzasadnione jest okolicznościami popełnionych przez nich czynów, znamionujących się wysokim stopniem społecznego niebezpieczeństwa. Chodzi tu w szczególności o społeczne oddziaływanie kary odnoszące się nie tylko do środowiska, z którego wywodzą się sprawcy, ale również - i to na równi - do kręgu osób, z którego wywodzi się pokrzywdzony, mające kształtować przekonanie, że ten kto w przystępny sposób narusza dobra pozostające pod prawnokarną ochroną, zostanie sprawiedliwie ukarany. Takie oddziaływanie kary w niniejszej sprawie - ze względu na treść dokumentu zwartego w aktach sprawy - ma oczywiście istotne znaczenie (por. wyrok SN z dnia 6 kwietnia 1978 r. - Rw 122/78, OSNKW 1978, z. 6 poz. 65).Podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumenty mające przemawiać za odstąpieniem od orzekania kar grzywny i obniżenia stopnia wojskowego ze względu na to, że w sytuacji żołnierza zawodowego instytucja warunkowego zawieszenia wykonania kary pociąga za sobą szereg dolegliwości, nie są przekonujące, gdyż dla osiągnięcia celów kary, o jakich mowa w treści art. 50 k.k., koniecznie jest stosowanie przede wszystkim środków przewidzianych przez prawo karne.Z tych powodów Sąd Najwyższy uznał za niezbędne częściowe uwzględnienie rewizji prokuratora. Niezależnie od granic wniesionej w tej sprawie rewizji (art. 404 k.pk.) zachodzi ponadto potrzeba poprawienia błędnej kwalifikacji prawnej czynów przypisanych oskarżonym z art. 322 § 2 k.k. w związku z art. 322 § 1 k.k. na prawidłową - z art. 322 § 2 k.k.Przepis art. 322 § 2 k.k. nie zawiera dyspozycji zależnej, wobec czego czyn żołnierza, polegający na nieostrożnym obchodzeniu się z bronią wojskową, amunicją, materiałem wybuchowym lub innym środkiem walki albo ich nieostrożnym używaniu i spowodowaniu wskutek tego nieumyślnie śmierci człowieka, polega kwalifikacji prawnej z art. 322 § 2 k.k., nie zaś - z art. 322 § 2 k.k. w związku z art. 322 § 1 k.k.(...).