Rw 1083/70

WyrokIzba Cywilna1970-10-29

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czyn żołnierza polegający na znieważeniu słownym i czynnej napaści na przełożonego przy użyciu niebezpiecznych przedmiotów, w związku z pełnieniem przez przełożonego obowiązków służbowych, powinien być kwalifikowany z art. 311 § 1, 2 i 3 k.k. w zbiegu z art. 315 § 1 k.k., a za podstawę wymiaru kary należy przyjąć art. 311 § 3 k.k., zamiast art. 311 § 1, 2, 3 w związku z art. 313 k.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził obrazę przepisów prawa materialnego przez błędną kwalifikację prawną czynu. Działanie polegające na znieważeniu słownym przełożonego i dokonaniu na niego czynnej napaści przy użyciu niebezpiecznych przedmiotów, w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, powinno być kwalifikowane z art. 311 § 1, 2 i 3 k.k. w zbiegu z art. 315 § 1 k.k., a za podstawę wymiaru kary należy przyjąć art. 311 § 3 k.k. Przepis art. 313 k.k. nie ma zastosowania w przypadku, gdy żołnierz dopuścił się przestępstwa określonego w art. 311 § 3 k.k., nawet jeśli działał wspólnie z innymi żołnierzami lub w ich obecności przy użyciu niebezpiecznego przedmiotu.
Stan faktyczny
Kazimierz G. został skazany przez Wojskowy Sąd Garnizonowy za dwa przestępstwa: wprawienie się w stan nietrzeźwości podczas pełnienia służby dyżurnego oraz znieważenie słowne i czynną napaść na przełożonego w stanie nietrzeźwości, przy użyciu taboretu i niezbędnika. Prokurator wniósł rewizję, domagając się podwyższenia kary ze względu na rażąco łagodny wymiar kary jednostkowej i łącznej. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę w przedmiocie rewizji prokuratora.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu i podwyższenie wymierzonej kary pozbawienia wolności do dwóch lat, zarówno kary jednostkowej, jak i łącznej.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Drohomirecki. Sędziowie: ppłk J. Gawrysiak (sprawozdawca), ppłk H. Kwaśny. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Bilicki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 27 października 1970 r. sprawy Kazimierza G., nieprawomocnie skazanego za przestępstwa: 1) z art. 327 § 1 k.k. na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, 2) z art. 311 § 1, 2, 3 w związku z art. 313 k.k., przy zastosowaniu art. 57 § 2 i 3 pkt 2 k.k., na karę 1 roku pozbawienia wolności oraz na karę łączną 1 roku pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 3 września 1970 r.zmienił zaskarżony wyrok przez: 1) ustalenie przypisanego oskarżonemu w pkt 2 wyroku czynu w ten sposób, iż uznaje się go za winnego tego, że w dniu 26 czerwca 1970 r. na terenie jednostki wojskowej w N.1, będąc w stanie nietrzeźwości, znieważył słownie swego przełożonego Zygmunta B. i dopuścił się nań czynnej napaści w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych przez to, iż rzucił w niego taboretem i tak zwanym niezbędnikiem oraz usiłował uderzyć go ręką; 2) poprawienie błędnej kwalifikacji prawnej tego czynu z art. 311 § 1, 2, 3 w związku z art. 313 k.k. na prawidłową z art. 311 § 1, 2 i 3 k.k. w zbiegu z art. 315 § 1 k.k., 3) przyjęcie za podstawę wymiaru kary przepisu art. 311 § 3 k.k. i podwyższenie wymierzonej oskarżonemu kary do dwóch lat pozbawienia wolności oraz kary łącznej do dwóch lat pozbawienia wolności.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 3 września 1970 r. Kazimierz G. został skazany za przestępstwa:1) z art. 327 § 1 k.k. na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności za to, że w dniu 26 czerwca 1970 r. w jednostce wojskowej w N.1, po objęciu obowiązków służbowych dyżurnego kompanii remontowej, wprawił się w stan nietrzeźwości, czyniący go niezdolnym do pełnienia tej służby,2) z art. 311 § 1, 2, 3 w związku z art. 313 k.k., przy zastosowaniu art. 57 § 2 i 3 pkt 2 k.k., na karę 1 roku pozbawienia wolności za to, że w dniu 26 czerwca 1970 r. na terenie jednostki wojskowej w N1., będąc w stanie nietrzeźwości, w obecności zebranych żołnierzy z kompanii remontowej, dopuścił się czynnej napaści na swojego przełożonego, p.o. dowódcy pododdziału Zygmunta B. w związku z wykonywaniem przez niego obowiązków służbowych, w ten sposób, że po oznajmieniu mu przez pokrzywdzonego o zdjęciu go ze służby dyżurnego kompanii, rzucił w niego taboretem oraz innymi przedmiotami, a nadto usiłował go pobić rękami.Łącznie Kazimierz G. skazany został na karę 1 roku pozbawienia wolności.Od tego wyroku wniósł rewizję podprokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N., domagając się zmiany zaskarżonego wyroku przez podwyższenie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności. W uzasadnieniu rewizji prokurator wywodzi, że Sąd I instancji bezzasadnie zastosował przepis art. 57 § 2 i 3 pkt 2 k.k., w wyniku czego wymierzył oskarżonemu rażąco niewspółmiernie łagodną karę - zarówno jednostkową z art. 311 § 3 k.k. jak i karę łączną - do stopnia jego zawinienia i szkodliwości społecznej popełnionego przezeń przestępstwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przede wszystkim należy stwierdzić, że Sąd I instancji dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego przez to, że działanie oskarżonego, polegające na słownym znieważeniu przełożonego Zygmunta B. oraz na dokonaniu na niego czynnej napaści - przy użyciu niebezpiecznych przedmiotów - w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych, zakwalifikował z art. 311 § 1, 2, 3 w związku z art. 313 k.k. zamiast zakwalifikować je z art. 311 § 1, 2, 3 k.k. w zbiegu z art. 315 § 1 k.k. Przepis bowiem art. 313 k.k. stosuje się jedynie wówczas, gdy żołnierz dopuszcza się czynu określonego w art. 309 § 1, art. 311 § 1 lub 2 albo w art. 312 k.k. wspólnie z innymi żołnierzami lub w obecności zebranych żołnierzy. Z treści więc dyspozycji art. 313 k.k. wynika, że przepis ten nie ma zastosowania w wypadku, gdy żołnierz dopuścił się przestępstwa określonego w art. 311 § 3 k.k., bez względu na to, czy sprawca wspólnie z innymi żołnierzami, czy też w obecności zebranych żołnierzy działa przy użyciu broni lub innego niebezpiecznego przedmiotu, albo gdy z czynnej napaści wynikło uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia przełożonego. W tych wypadkach zatem działanie sprawców lub sprawcy należy kwalifikować z art. 311 § 1 i 3 albo z art. 311 § 1, 2 i 3 k.k., a za podstawę wymiaru kary należy brać przepis art. 311 § 3 k.k., przewidujący surowszą sankcję karną aniżeli przepis art. 313 k.k.Z powyższych względów należało poprawić błędną kwalifikację prawną czynu przypisanego oskarżonemu w pkt 2 zaskarżonego wyroku z art. 311 § 1, 223 w związku z art. 313 k.k. na prawidłową z art. 311 § 1, 2 i 3 k.k. w zbiegu z art. 315 § 1 k.k., a za podstawę wymiaru kary wziąć przepis art. 311 § 3 k.k. Do przypisania oskarżonemu czynu z art. 315 § 1 k.k. nie było przeszkód dlatego, że dowódca jednostki złożył wniosek o ściganie oskarżonego i że w akcie oskarżenia ustalono, iż oskarżony "zwrócił się do swego przełożonego przy użyciu słów wulgarnych, obrażając go i znieważając jego godność" (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 327 § 1 KKart. 311 § 1art. 313 KKart. 57 § 2art. 315 § 1 KKart. 311 § 3 KKart. 309 § 1art. 312 KK§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.