Rw 581/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Furtak (sprawozdawca). Sędziowie: płk S. Wojtczak, ppłk J. Juszczak.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr dr W. Kubala.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 1974 r. na rozprawie sprawy Andrzeja B., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 311 § 1 w związku z art. 316 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności z orzeczeniem kary dodatkowej degradacji, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 21 października 1974 r.nie uwzględnił rewizji obrońcy, lecz z urzędu zmienił zaskarżony wyrok w sprawie Andrzeja B. przez poprawienie kwalifikacji prawnej przypisanego mu czynu z art. 311 § 1 w zw. z art. 316 k.k. na art. 311 § 1 i 2 k.k. oraz przyjęcie za podstawę wymiaru kary art. 311 § 2 k.k., i z powyższą zmianą wyrok ten utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Andrzej B. został skazany za to, że w dniu 30 sierpnia 1974 r. w godzinach wieczornych po wprowadzeniu się w stan nietrzeźwości dokonał czynnej napaści na swego przełożonego - Michała S. w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych (...).Obrońca wnosi w rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez przyjęcie, że czyn oskarżonego wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 182 § 1 k.k. oraz wymierzenie mu kary w rozmiarze 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na stosowny okres próby (...).Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy, popierającego rewizję, oraz przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który wnosił o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja bezzasadnie kwestionuje tę część ustaleń wyroku, w której sąd pierwszej instancji przyjął, że oskarżony dopuścił się czynnej napaści na swego przełożonego w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych (...).W świetle wyjaśnień oskarżonego nie budzi żadnej wątpliwości fakt, że dopuścił się on czynnej napaści na swego przełożonego w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych (...).Należało z urzędu podnieść, że sąd pierwszej instancji błędnie zakwalifikował czyn oskarżonego jako przestępstwo określone w art. 311 § 1 w związku z art. 316 k.k., przyjmując, iż podstawę odpowiedzialności karnej oskarżonego za dokonanie czynnej napaści na równego stopniem Michała S. stanowi okoliczność, że czyn ten został popełniony w związku z pełnieniem przez Michała S. obowiązków służbowych w rozumieniu art. 316 k.k., a nie w związku z pełnieniem przez niego jako przełożonego obowiązków służbowych.Odpowiedzialności karnej za przestępstwo określone w art. 311 § 2 k.k. podlega sprawca czynnej napaści na przełożonego w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych nie tylko wówczas, gdy przełożony jest starszy stopniem, ale i wtedy, gdy przełożony jest równy stopniem, a nawet w warunkach określonych w art. 27 regulaminu służby wewnętrznej Sił Zbrojnych PRL - gdy przełożony jest niższy stopniem od sprawcy. Natomiast dopuszczenie się czynnej napaści na żołnierza równego stopniem wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 311 § 1 w związku z art. 316 k.k. wówczas, gdy żołnierz ten pełni obowiązki służbowe, przy czym między nim a sprawcą nie zachodzi stosunek przełożeństwa. A zatem czyn żołnierza polegający na dopuszczeniu się czynnej napaści na przełożonego równego stopniem w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych podlega zawsze kwalifikacji prawnej z przepisu art. 311 § 2 k.k.Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy uznał za słuszne i konieczne poprawić kwalifikację prawną czynu oskarżonego z art. 311 § 1 w związku z art. 316 k.k. na art. 311 § 1 i 2 k.k. i za podstawę wymiaru kary przyjąć art. 311 § 2 k.k. Podstawę do takiego rozstrzygnięcia stwarza przepis art. 404 k.p.k. w sytuacji, kiedy najistotniejsza w sprawie okoliczność, a mianowicie fakt, że Michał S. był przełożonym oskarżonego, została w sposób nie budzący żadnych wątpliwości ustalona zarówno w toku postępowania przygotowawczego, jak i podczas przewodu sądowego, a ponadto znalazła ona swój wyraz w zawnioskowanej w akcie oskarżenia prawidłowej kwalifikacji prawnej z art. 311 § 1 i 2 k.k. Wspomniana zmiana kwalifikacji prawnej nie pociąga za sobą pogorszenia sytuacji procesowej oskarżonego.Niesłuszny jest podniesiony w rewizji zarzut wymierzenia oskarżonemu rażąco niewspółmiernie surowej kary (...)Właściwości osobiste oskarżonego i jego dotychczasowe zachowanie się nie stwarza podstawy do przyjęcia, że pomimo niewykonania kary nie popełni on nowego przestępstwa. Nie zachodzi zatem podstawowy warunek uzasadniający zastosowanie wobec oskarżonego art. 73 § 1 k.k. Niezależnie od tego wzgląd na społeczne oddziaływanie kary w środowisku żołnierskim przemawia przeciwko warunkowemu zawieszeniu wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności.Z tych motywów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosków rewizji, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.