Rw 258/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak. Sędziowie: płk E. Zawiłowski, ppłk T. Kacperski (sędzia s. wojsk. deleg. - sprawozdawca).Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk Z. Nogacz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 1982 r. na rozprawie sprawy nieprawomocnie skazanych: 1) Marka M. za przestępstwo określone w art. 48 ust. 2 i 3 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym na karę 1 roku pozbawienia wolności, 2) Andrzeja S. za przestępstwo określone w art. 48 ust. 2 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym - z zastosowaniem art. 73 § 1 i 2, art. 75 § 1 i art. 76 § 3 k.k. - na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszącej 3 lata i oddaniem pod dozór kuratora oraz 5.000 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionej przez Podprokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 10 marca 1982 r.rewizji prokuratora nie uwzględnił, natomiast z urzędu zaskarżony wyrok zmienił przez uznanie, że:a) oskarżony Marek M. dopuścił się przestępstwa określonego w art. 270 § 1 k.k., polegającego na tym, iż w dniu 14 grudnia 1981 r. sporządził 10 ulotek o treści lżącej i wyszydzającej naczelne organy oraz osobę Premiera Rządu PRL, z których 1 rozpowszechnił w dniu 15 grudnia 1981 r. na terenie Fabryki Narzędzi w N., 7 zaś przekazał w celu rozpowszechnienia Andrzejowi S., który w dniu 18 stycznia 1982 r. rozkolportował je na terenie tego samego zakładu pracy,b) oskarżony Andrzej S. dopuścił się przestępstwa określonego w art. 270 § 1 k.k., polegającego na tym, że w dniu 18 stycznia 1982 r. przyjął od Marka M. i następnie rozpowszechnił na terenie Fabryki Narzędzi w N. 7 ulotek o treści lżącej i wyszydzającej naczelne organy oraz osobę Premiera Rządu PRL,c) art. 270 § 1 k.k. stanowi podstawę prawną orzeczonych oskarżonym kar pozbawienia wolności -i z tymi zmianami wyrok ten w pozostałej części utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją prokuratora, w której - podnosząc zarzuty: a) obrazy przepisów prawa materialnego (art. 387 pkt 1 k.p.k.) wskutek niezasadnego odstąpienia od zakwalifikowania czynów oskarżonych z art. 48 ust. 4 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym, mimo że zarzuconych przestępstw dopuścili się oni za pomocą użycia druku, b) wymierzenia oskarżonym rażąco łagodnych kar w stosunku do stopnia zawinienia i szkodliwości społecznej popełnionych przestępstw (art. 387 pkt 4 k.p.k.) - wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku przez: 1) zakwalifikowanie czynu Marka M. z art. 48 ust. 2, 3 i 4 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym, a oskarżonego Andrzeja S. - z art. 48 ust. 2 i 4 tego dekretu, 2) wymierzenie im kar: oskarżonemu Markowi M. - 3 lat pozbawienia wolności, a oskarżonemu Andrzejowi S. - 2 lat pozbawienia wolności.Po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który - popierając rewizję prokuratora jedynie w części dotyczącej wymiaru kary i jednocześnie modyfikując zawarte w niej wnioski - wnosił o wymierzenie oskarżonemu Markowi M. kary 2 lat pozbawienia wolności, a oskarżonemu Andrzejowi S. - kary 10 miesięcy pozbawienia wolności z uchyleniem orzeczeń o karze grzywny i dozorze, oraz obrońcy, wnoszącego o nieuwzględnienie - w tym również zmodyfikowanej wersji - rewizji prokuratora i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Dokonana przez przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej modyfikacja zarzutów i wniosków rewizji w zakresie przeprowadzonej przez sąd pierwszej instancji - w zaskarżonym wyroku - oceny prawnej czynów przypisanych oskarżonym zwalnia instancję rewizyjną z obowiązku szerszej argumentacji co do tego. Można i wypada jedynie podkreślić, że drukiem w rozumieniu ust. 4 art. 48 dekretu z dnia 2 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29, poz. 154) są wszelkie wytwory graficzne, zawierające wiadomości, o których mowa w ust. 1 lub ust. 2 tego artykułu, sporządzone w celu rozpowszechniania za pomocą użycia maszyn drukarskich lub innych podobnych urządzeń albo metod (technik) poligraficznych (np. kserografów, powielaczy, środków chemicznych, fotograficznych), które ponadto - ze względu na wielkość nakładu i szeroki krąg adresatów - mają zdolność oddziaływania na kształtowanie się opinii publicznej równą z innymi środkami masowej informacji (np. prasy, radia i telewizji). Nie są więc "drukiem" wszelkiego rodzaju teksty (np. ulotki) sporządzone w celu rozpowszechniania - za pomocą użycia kalki - na maszynie do pisania lub ręcznych drukarenkach itp. (...).II. To, co powiedziano, nie oznacza jednak, że dokonana przez sąd pierwszej instancji ocena prawna czynu oskarżonych jest prawidłowa.Przez "fałszywe wiadomości" w rozumieniu art. 48 ust. 2 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym rozumieć należy wszelkie informacje o faktach - bez względu na ich postać zewnętrzną i to, czy dotyczą zdarzeń minionych, teraźniejszych albo przyszłych - bądź w całości zmyślone (fikcyjne), bądź też celowo zniekształcone przez wprowadzenie do ich treści elementów nieprawdy lub pominięcie - mających istotne znaczenie dla rzeczywistego obrazu danego faktu (zdarzenia) - okoliczności, które ponadto cechuje realna zdolność do wywołania niepokoju publicznego lub rozruchów.Z treści zaś sporządzonych przez oskarżonego Marka M., a rozpowszechnianych przez obu oskarżonych ulotek, wcale nie wynika, ażeby zawierały one "fałszywe wiadomości" w podanym uprzednio rozumieniu. Użyte w tychże ulotkach określenia, jak i wymowa zamieszczonych w nich haseł, upoważniają natomiast do wniosku, że zawierają one - jak trafnie ocenił prokurator w opisach czynów zarzuconych oskarżonym w akcie oskarżenia - elementy szkalujące i wyszydzające naczelne organy oraz osobę Premiera Rządu PRL - w rozumieniu art. 270 § 1 k.k. (...).Dlatego też - konkludując - należało z urzędu skorygować błędną kwalifikację prawną, przyjętą przez sąd pierwszej instancji na prawidłową - z art. 270 § 1 k.k., a w konsekwencji - co jest oczywiste - dokonać również stosownej modyfikacji opisów czynów przypisanych oskarżonym w zaskarżonym wyroku (...).