Rw 259/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak, Sędziowie: ppłk J. Jeż, mjr T. Kacperski (sędzia s. wojsk. deleg. - sprawozdawca). Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 8 września 1979 r. na rozprawie sprawy nieprawomocnie uniewinnionych: 1) Zygmunta F. - od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 200 § 1 k.k. w zbiegu z art. 266 § 1 k.k., 2) Stanisława P. - od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 219 k.k., 3) Tadeusza W. - od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 219 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. od wyroku Sądu Okręgu Wojskowego w N. z dnia 28 czerwca 1979 r.rewizji prokuratora nie uwzględnił i zaskarżony wyrok w stosunku do Zygmunta F., Stanisława P. oraz Tadeusza W. utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją prokuratora, w której - zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego (art. 387 pkt 1 k.p.k.) i błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia uniewinniającego (art. 387 pkt 3 k.p.k.) - wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w odniesieniu do wspomnianych oskarżonych i przekazanie sprawy w tym zakresie sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.W uzasadnieniu złożonej rewizji prokurator stwierdził, że uniewinnienie oskarżonych nastąpiło wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu, dającemu - jego zdaniem - dostateczne podstawy bądź do przypisania im przestępstw określonych w akcie oskarżenia, bądź też do uznania, że zachowanie ich "nie jest pozbawione znamion czynu zabronionego" (cyt. z rewizji).Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który popierał rewizję, oraz obrońcy oskarżonego Stanisława P., wnoszącego o jej nieuwzględnienie i utrzymanie zaskarżonego wyroku - w odniesieniu do tego oskarżonego - w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Zasadniczą kwestią kontrowersyjną - co wynika zarówno z poczynionych w sprawie ustaleń dowodowych, jak i zawartej w rewizji argumentacji - jest ocena prawidłowości stanowiska sądu pierwszej instancji w kwestii uznania za wiarygodną tej części wyjaśnień skazanego Zdzisława G., złożonych przezeń w trakcie drugiej rozprawy głównej, w których - zmieniając składane poprzednio - potwierdził on fakty przemawiające za obroną oskarżonych Zygmunta F., Tadeusza W. i Stanisława P.Ustosunkowując się do przytoczonych na ten temat w rewizji stwierdzeń, zmierzających do wykazania wadliwości dokonanej przez sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku oceny dowodu z tej części wyjaśnień skazanego Zdzisława G., uznać należy, że są one nieprzekonujące.Przede wszystkim podkreślić trzeba, że o wartości dowodowej wyjaśnień oskarżonego (skazanego) lub zeznań świadka decyduje nie to, w jakim stadium przestępstwa zostały one złożone, lecz ich treść w konfrontacji z innymi dowodami zebranymi w konkretnej sprawie. Dlatego też nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, jakoby większą wartość dowodową - wyłącznie z przyczyn, o których mowa w rewizji - miały wyjaśnienia skazanego Zdzisława G. składane przezeń w toku śledztwa i w początkowej fazie postępowania sądowego od tych, które złożył w późniejszym stadium rozprawy głównej (...).(...) Nader istotny i wymagający szczególnego wyeksponowania jest poza tym fakt, że zmiana przezeń niekorzystnych dla współoskarżonych wyjaśnień nie dotyczyła wszystkich z nich, lecz tylko właśnie Zygmunta F., Tadeusza W. i Stanisława P., a ponadto miała charakter spontaniczny i konsekwentny (...).II. Nie dopatrując się błędu w dokonanej przez sąd pierwszej instancji ocenie dowodów, o których była mowa, nieodzowne jest z kolei rozważenie, czy na podstawie pozostałych dowodów zebranych w sprawie istnieją - zgodnie z twierdzeniem rewizji - dostateczne podstawy do uznania, że oskarżeni Zygmunt F., Tadeusz W. i Stanisław P. dopuścili się bądź zarzucanych im w akcie oskarżenia przestępstw, bądź też jakichkolwiek innych czynów zabronionych w rozumieniu art. 120 § 1 k.k.Chcąc wszelako ocenić w tym aspekcie zebrany w sprawie materiał dowodowy, podkreślić przedtem należy, że redakcja art. 219 k.k. nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, iż określony w tym przepisie czyn jest przestępstwem kierunkowym, co w konsekwencji wyłącza możliwość popełnienia owego przestępstwa z zamiarem ewentualnym. Oznacza to zatem, że sprawca powinien zamiarem bezpośrednim obejmować wszystkie znamiona czynu określonego w art. 219 k.k., tj. osobę, której mienie wydaje, użycza mienia lub dokumentu, oraz cel, w jakim mienia albo dokumentu użycza. Przepis art. 219 k.k. charakteryzuje cel działania sprawca za pomocą dwóch elementów, a mianowicie ukrycia niedoboru w mieniu społecznym oraz wprowadzenia w błąd organu kontroli, przy czym obydwa te elementy celu - o czym świadczy redakcja tego przepisu - muszą występować łącznie. W konsekwencji oznacza to, że do bytu przestępstwa określonego w art. 219 k.k. konieczne jest, aby sprawca obejmował zamiarem bezpośrednim jednocześnie obydwa przewidziane w tym przepisie elementy celu (ukrycie niedoboru w mieniu społecznym i wprowadzenie w błąd organu kontroli), należące do znamion tego przestępstwa. Ustalenie więc, że działanie sprawy nie było skierowane ku realizacji jednego z tych elementów, pozbawia je cech przestępstwa określonego w art. 219 k.k. Użyczający bowiem innej osobie mienia lub dokumentu "w celu ukrycia niedoboru w mieniu społecznym" nie musi jednocześnie - w myśl zasady niejako nieuchronnej konieczności - działać "w celu wprowadzenia w błąd organu kontroli" (np. może użyczyć na pewien okres - mającemu niedobór - magazynierowi innej jednostki wojskowej przedmiotów mundurowych po to, aby był on w stanie umundurować wszystkich nowo wcielonych żołnierzy).Oceniając w kontekście tych stwierdzeń poczynione w sprawie ustalenia dowodowe, dojść należy do wniosku, że stanowisko sądu pierwszej instancji, sprowadzające się do konkluzji, że brak jakichkolwiek bezspornych dowodów uzasadniających tezy aktu oskarżenia co do oskarżonych Tadeusza W. i Stanisława P., zasługuje na pełną aprobatę.Zebrany bowiem w sprawie materiał dowodowy, a w tym zwłaszcza w postaci nie odpartych skutecznie dowodami przeciwnymi wyjaśnień obydwu tych oskarżonych, nie daje - wbrew odmiennemu twierdzeniu zawartemu w rewizji - dostatecznych podstaw do uznania, że oskarżeni ci wiedzieli o istnieniu niedoboru w magazynie mundurowym oraz że, użyczając skazanemu Zdzisławowi G. przedmiotów mundurowych, obejmowali swoim zamiarem wprowadzenie w błąd organu kontroli (...).Argumentacja, która legła u podstaw podzielenia stanowiska sądu pierwszej instancji co do braku dostatecznych przesłanek dowodowych do uznania, że w działaniu oskarżonych Tadeusza W. i Stanisława P. mieszczą się wszystkie znamiona przestępstwa określonego w art. 219 k.k., ma pełne odniesienie również do oceny zachowania się oskarżonego Zygmunta F. Nie ma bowiem dostatecznych dowodów na to, aby oskarżony ten - pożyczając skazanemu G. przedmioty mundurowe - wiedział o istniejącym w magazynie mundurowym jednostki wojskowej w B. niedoborze (...).