Rw 425/75
WyrokIzba Wojskowa1975-09-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara 1 roku aresztu wojskowego orzeczona wobec Andrzeja W. za prowadzenie pojazdu bez uprawnień i z niesprawnym układem hamulcowym jest rażąco surowa, a kwalifikacja prawna czynu Krzysztofa G. z art. 325 § 1 i 2 k.k. na art. 246 § 1 k.k. jest uzasadniona?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kara orzeczona wobec Andrzeja W. nie jest rażąco surowa, biorąc pod uwagę jego znaczący stopień zawinienia, polegający na prowadzeniu pojazdu mimo braku prawa jazdy, niesprawności hamulców i świadomości, że jest to ciężki pojazd specjalny. Sąd podkreślił, że do wypadku doszło wyłącznie z winy Andrzeja W. Ponadto, Sąd uznał, że kwalifikacja prawna czynu Krzysztofa G. z art. 325 § 1 i 2 k.k. jest prawidłowa, ponieważ pojęcie 'służby' w tym przepisie obejmuje każdą służbę o uregulowanym toku jej pełnienia, a Krzysztof G. naruszył obowiązki dyżurnego bazy, zezwalając na uruchomienie pojazdu przez osobę nieuprawnioną i wypuszczenie z terenu bazy pojazdu niesprawnego.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę nieprawomocnie skazanych Andrzeja W. i Krzysztofa G. Andrzej W. został skazany za przestępstwo z art. 145 § 1 k.k. z zastosowaniem innych przepisów, na karę aresztu wojskowego i zakazu prowadzenia pojazdów. Krzysztof G. został skazany za przestępstwo z art. 325 § 1 i 2 k.k. na karę pozbawienia wolności i degradację. Obrońcy wnieśli rewizje, domagając się złagodzenia kar i zmiany kwalifikacji prawnej czynu Krzysztofa G.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji wniesionych przez obrońców i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w N.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Gawrysiak, ppłk C. Bakalarski. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 1 września 1975 r. na rozprawie sprawy nieprawomocnie skazanych: 1) Andrzeja W. za przestępstwo określone w art. 145 § 1 k.k. - z zastosowaniem art. 43 § 1 k.k. i art. 293 § 1 i 2 k.k. - na karę 1 roku aresztu wojskowego i zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, 2) Krzysztofa G. za przestępstwo określone w art. 325 § 1 i 2 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności i degradacji, z powodu rewizji wniesionych przez obrońców od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 25 lipca 1975 r.rewizji obrońców nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca oskarżonego Andrzeja W. wnosi w rewizji o wymierzenie oskarżonemu kary nie wyższej niż 6 miesięcy aresztu wojskowego i odroczenie jej wykonania do czasu ukończenia służby wojskowej (art. 301 § 1 k.k.) albo warunkowe zawieszenie wykonania kary wymierzonej oskarżonemu przez sąd pierwszej instancji.Obrońca Krzysztofa G. natomiast domaga się w rewizji poprawienia kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu z art. 325 § 1 i 2 k.k. na art. 246 § 1 k.k. oraz warunkowego zawieszenia wykonania wymierzonej oskarżonemu kary.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońców, z których każdy popierał swoją rewizję, oraz przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej wnoszącego o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Żadna z rewizji nie jest zasadna.Obrońca oskarżonego Andrzeja W. twierdzi, że wymierzona oskarżonemu przez sąd pierwszej instancji kara 1 roku aresztu wojskowego (z zastosowaniem art. 293 § 1 k.k.) jest rażąco surowa, ponieważ oskarżony był dobrym żołnierzem i okazał skruchę, a "do wypadku doszło głównie z winy współoskarżonego Krzysztofa G.", który nie tylko bezprawnie dopuścił do wyjazdu, lecz jeszcze usiadł w szoferce jako "dysponent", po czym nie reagował na rozwijanie przez oskarżonego niebezpiecznej szybkości.Otóż nie kwestionując faktu, że oskarżony Andrzej W. rzeczywiście był dobrym żołnierzem i okazał skruchę, stwierdzić należy, iż obciążenie oskarżonego Krzysztofa G. winą za nastąpienie wypadku drogowego jest chyba nieporozumieniem. Do wypadku doszło przecież tylko i wyłącznie wskutek naruszenia przez oskarżonego Andrzeja W. przy prowadzeniu samochodu zasad "rozważnej i ostrożnej" jazdy. Oskarżony Krzysztof G. - wbrew temu, co twierdzi obrońca - nie był "dysponentem" pojazdu i nie miał szczególnego obowiązku czuwania nad prawidłowością jazdy oskarżonego Andrzeja W.Jednakże stopień zawinienia oskarżonego Andrzeja W. był bardzo znaczny, gdyż zdecydował się on na prowadzenie samochodu ze świadomością, że nie ma prawa jazdy, samochód jest ciężkim pojazdem specjalnym i w dodatku ma niesprawny układ hamulcowy. Oskarżony Andrzej W. zatem okazał bez wątpienia rażący brak poczucia odpowiedzialności, a ponieważ uszkodzenie pojazdu daleko przekracza próg, od którego szkodę w mieniu uznaje się za "poważną" (nawet wtedy, gdy dane są tylko szacunkowe), przeto przyjąć należy, że sąd pierwszej instancji i tak postąpił wobec niego w sposób wielce wyrozumiały.Obrońca oskarżonego Krzysztofa G. nie przeczy, że tenże oskarżony naruszył obowiązek dyżurnego bazy przez zezwolenie na uruchomienie samochodu osobie nieuprawnionej, jaką w określonej sytuacji był Andrzej W., a ponadto przez wypuszczenie z terenu bazy pojazdu niesprawnego i bez zezwolenia przełożonych, ale jest zdania, że to naruszenie obowiązku nie powinno być rozpatrywane w ramach art. 325 k.k., ponieważ przepis ten dotyczy tylko wyspecjalizowanych służb o zorganizowanym, ściśle określonym przebiegu, np. wartownicza, konwojowa, wewnętrzna, garnizonowa, porządkowa, a oskarżony Krzysztof G. takiej służby nie pełnił, czego wyrazem jest to, że nie podlegał ani dowódcy warty, ani oficerowi dyżurnemu i nie był w ogóle "zaprzysięgany" według stosownego regulaminu (...).(...) Wniosek obrońcy o poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego Krzysztofa G. z art. 325 § 1 i 2 k.k. na art. 246 § 1 k.k. pozbawiony jest podstaw. "Służbą" bowiem w rozumieniu art. 325 k.k. jest każda służba o uregulowanym toku jej pełnienia, bez względu na sposób określenia podległości, obejmowania i zdawania oraz innych szczegółowych kwestii, które w zależności od warunków danej jednostki wojskowej mogą być różne.Skoro zaś nie ma podstaw do zmiany kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego Krzysztofa G. na łagodniejszą, to tym samym nie ma też podstaw do zmiany orzeczenia o karze. Sąd pierwszej instancji bowiem wymierzył oskarżonemu karę odpowiadającą minimum zagrożenia przewidzianego w art. 325 § 2 k.k. (1 rok pozbawienia wolności), a rażące naruszenie obowiązku wynikającego ze służby oraz wzgląd na społeczne oddziaływanie kary zdecydowanie sprzeciwiają się warunkowemu zawieszeniu jej wykonania (art. 74 § 2 k.k.). Samo bowiem nienaganne pełnienie służby wojskowej przed popełnieniem przestępstwa, na które powołuje się obrońca, a które miał także na względzie sąd pierwszej instancji, do tego nie wystarcza.
Powiązane orzeczenia
- Rw 94/75 1975-03-07Czy rażąco surowa kara pozbawienia wolności i zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, wymierzona za przestępstwa z art. 214 § 1 k.k. i art. 145 § 1 k.k., uzasadnia uwzględnienie rewizji obrońcy i warunkowe zawieszenie…
- Rw 360/66 1966-05-18Czy kara wymierzona za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, połączona z utratą prawa jazdy, jest rażąco łagodna, jeśli skazany posiada dobrą opinię służbową, okazuje skruchę i uiścił już grzywnę?
- Rw 430/75 1975-09-03Czy w przypadku rażącego naruszenia przepisów ruchu drogowego, w szczególności zasad pierwszeństwa przejazdu, uzasadnione jest odstąpienie od orzeczenia kary dodatkowej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz waru…
- Rw 699/72 1972-07-29Czy kierowca wojskowego pojazdu mechanicznego, który oddał pojazd innej, nieupoważnionej osobie będącej w stanie nietrzeźwości, ponosi odpowiedzialność karną na podstawie art. 145 § 3 k.k., a jeśli nie, to na jakiej pods…
- IV K 710/56 1957-02-01Czy kara wymierzona oskarżonemu za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. była rażąco surowa, a kwalifikacja prawna czynu z art. 215 § 1 k.k. była prawidłowa?
Powołane przepisy
art. 145 § 1 KKart. 43 § 1 KKart. 293 § 1art. 325 § 1art. 301 § 1 KKart. 246 § 1 KKart. 293 § 1 KKart. 325 KKart. 325 § 2 KKart. 74 § 2 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026.