Rw 613/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Gawrysiak, płk S. Wojtczak.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr dr S. Przyjemski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 1974 r. na rozprawie sprawy Tadeusza G., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 311 § 1 i 2 i art. 315 § 1 w związku z art. 316 i 59 § 1 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności z degradacją, z powodu rewizji wniesionych przez prokuratora i oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 5 listopada 1974 r.nie uwzględnił rewizji prokuratora oraz oskarżonego i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Oskarżony w swojej rewizji określa wyrok skazujący go jako "niewspółmiernie wysoki i krzywdzący do zaistniałych faktów", nie precyzując wyraźnie, czego domaga się. Z opisu tych "faktów" należy jednak wnosić, że oskarżonemu chodzi o poprawienie kwalifikacji prawnej czynu - na art. 312 § 1 w związku z art. 316 k.k. i w konsekwencji o złagodzenie kary.Prokurator zarzuca wymierzenie oskarżonemu rażąco niewspółmiernej kary i domaga się skazania oskarżonego na karę 4 lat pozbawienia wolności z degradacją oraz orzeczeniem na rzecz PCK nawiązki w kwocie 4.000 zł.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizje nie zasługują na uwzględnienie.Oskarżony twierdzi w rewizji, że jedynie "gestykulował ręką" i "chciał się wyrwać" trzymającym go starszym stopniem. Oni natomiast zelżyli go i potraktowali brutalnie.Twierdzenie to, podważające prawidłowość ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji oraz prawidłowość przyjętej kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, nie znajduje jednak żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy.Co do przebiegu zajścia między oskarżonym a świadkami nie było dotychczas żadnego sporu ani w postępowaniu przygotowawczym, ani tym bardziej na rozprawie głównej. Oskarżony bowiem nie przeczył, że przebieg zajścia mógł być taki, jak opisali świadkowie, gdyż wyjaśnił, iż był pijany i nie pamięta zdarzenia. Sąd pierwszej instancji nie mógł więc dokonać innych ustaleń niż te, które poczynił.Instancja rewizyjna nie może zmienić tych ustaleń, ponieważ są one zgodne ze stanem dowodów przeprowadzonych na rozprawie głównej, natomiast opis wydarzeń przedstawiony przez oskarżonego w rewizji jest gołosłowny. Zeznania zaś pokrzywdzonych, uzupełnione zeznaniami pozostałych świadków, nie budzą żadnych wątpliwości.Brak błędu w ustaleniach faktycznych sądu pierwszej instancji nie pozwala ani na odmienne zakwalifikowanie czynu oskarżonego, ani nie złagodzenie wymierzonej mu kary (...).Prokurator uważa, że sąd pierwszej instancji nie docenił okoliczności obciążających, do których zalicza między innymi popełnienie przestępstwa na uzasadnioną okolicznościami sprawy interwencję starszych stopniem w miejscu publicznym (na ulicy) i na oczach wielu żołnierzy. Jednocześnie prokurator jest zdania, że sąd pierwszej instancji przecenił znaczenie okoliczności łagodzących, a zwłaszcza faktu, iż oskarżony dotychczas wykazywał pozytywny stosunek do służby wojskowej. W związku z tym prokurator twierdzi też, że kara wymierzona oskarżonemu przez sąd pierwszej instancji nie zaspokaja w pełni "postulatu surowego traktowania żołnierzy, którzy rażąco naruszają zasady porządku i dyscypliny pierwszej".Pogląd ten jednak nie zasługuje na aprobatę.Po pierwsze - okoliczności decydujące o chuligańskim charakterze czynu (art. 120 § 14 k.k.) i skutkujące wymierzenie sprawcy kary nie niższej od dolnego zagrożenia zwiększonego o połowę (art. 59 § 1 k.k.) nie mogą same przez się uzasadniać dalszego podwyższenia tej kary. Do takich okoliczności należą zaś powołane przez prokuratora w rewizji "publiczność" działania sprawcy, brak "powodu" lub istnienie tylko "oczywiście błahego powodu" działania oraz okazania "rażącego lekceważenia podstawowych zasad porządku prawnego".Po wtóre - trudno przyjąć, że sąd pierwszej instancji nie docenił pozostałych okoliczności obciążających, a przecenił okoliczności łagodzące, skoro sposób życia sprawcy przed popełnieniem przestępstwa oraz zachowanie się po jego popełnieniu mają nie mniejsze znaczenie niż inne okoliczności rzutujące na sędziowski wymiar kary (art. 50 § 2 k.k.).Po trzecie - nie wiadomo, dlaczego oskarżonemu należałoby koniecznie wymierzyć karę 4 lat pozbawienia wolności (z degradacją), obostrzoną jeszcze orzeczeniem nawiązki, skoro czyn przypisany oskarżonemu zawiera w sobie mniejszy ładunek społecznego niebezpieczeństwa niż czyn mu zarzucony, za który prokurator żądał takiej samej kary, i to bez orzekania nawiązki.