Rw 891/85
WyrokIzba Wojskowa1985-10-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyjaśnienie przez zatrzymanego sprawcy przestępstwa samowolnego oddalenia się z jednostki wojskowej, że działał w celu trwałego uchylenia się od służby wojskowej, może być uznane za przyczynienie się do ujawnienia przestępstwa dezercji, uzasadniające zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wyjaśnienie przez zatrzymanego sprawcy przestępstwa samowolnego oddalenia się z jednostki wojskowej, że działał w celu trwałego uchylenia się od służby wojskowej, stanowi przyczynienie się do ujawnienia przestępstwa dezercji, zagrożonego surowszą sankcją karną. Zachowanie to, nawet przy negatywnej opinii oskarżonego i jego wcześniejszej karalności dyscyplinarnej, może być podstawą do zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 pkt 1 i § 3 k.k., zwłaszcza gdy brak innych dowodów na cel działania oskarżonego.Stan faktyczny
Ireneusz S. samowolnie opuścił jednostkę wojskową w celu trwałego uchylenia się od służby wojskowej, przebywając poza nią przez 19 dni. Został zatrzymany i przyznał się do popełnienia dezercji. W postępowaniu prokurator zarzucił błędne zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary i wniósł o jej podwyższenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 20 sierpnia 1985 r.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk J. Jeż (sprawozdawca), płk E. Zawiłowski.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk L. Adamski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 4 października 1985 r. na rozprawie sprawy Ireneusza S., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 304 § 1 k.k. z zastosowaniem art. 57 § 2 pkt 1 i § 3 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej na niekorzyść od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 20 sierpnia 1985 r. przez podprokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...). Uzasadnienie faktycznePowołanym na wstępie wyrokiem Ireneusz S. skazany został za to, że w dniu 25 czerwca 1985 r. około godziny 11.00 samowolnie opuścił rejon zakwaterowania jednostki wojskowej w celu trwałego uchylenia się od pełnienia służby wojskowej i przebywał poza nią do dnia 13 lipca 1985 r., tj. do chwili zatrzymania go przez patrol Wojskowej Służby Wewnętrznej w N. W rewizji złożonej na niekorzyść oskarżonego prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji błędne zastosowanie instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary i w konsekwencji rażąco łagodny jej wymiar w stosunku do stopnia szkodliwości społecznej przypisanego oskarżonemu czynu oraz domagał się zmiany zaskarżonego wyroku przez podwyższenie wymierzonej kary z 1 roku i 6 miesięcy do 3 lat pozbawienia wolności.Po wysłuchaniu wniosku przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej o uwzględnienie rewizjiUzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył w tej sprawie, co następuje:Argumenty rewizji prokuratora sprowadzają się do twierdzenia, że przyznania się oskarżonego do winy popełnienia przestępstwa dezercji nie można traktować jako przyczynienia się do ujawnienia przestępstwa w rozumieniu art. 57 § 2 pkt 1 k.k., a gdyby nawet - to i tak przewaga okoliczności obciążających wyrażająca się w negatywnej opinii oskarżonego i jego trzykrotnej karalności dyscyplinarnej za samowolne oddalenie nie zezwala na zastosowanie wobec niego instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary.Takiego stanowiska - w świetle realiów niniejszej sprawy - nie można podzielić.Z materiałów sprawy wynika, że oskarżony w 19 dni po samowolnym opuszczeniu miejsca zakwaterowania swej macierzystej jednostki wojskowej został ujęty przez organ powołany do ścigania przestępstw, co stało się podstawą do przedstawienia mu zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 303 § 3 k.k. Do tego czynu oskarżony przyznał się, jednakże w następnym przesłuchaniu wobec tego samego organu ujawnił, że działał w celu trwałego uchylenia się od pełnienia służby wojskowej, co przy braku jakichkolwiek innych dowodów stało się z kolei podstawą do przedstawienia mu zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 304 § 1 k.k., a następnie oskarżenia go o popełnienie tego czynu. Zarówno w postępowaniu przygotowawczym, jak i na rozprawie oskarżony przyznał się do popełnienia dezercji, a zatem w jego sytuacji można zasadnie uznać, że przyczynił się on do ujawnienia zagrożonego surowszą sankcją karną przestępstwa określonego w art. 304 § 1 k.k., gdyby bowiem nie opisana postawa oskarżonego, to dowiedziono by mu i w konsekwencji skazano go tylko za czyn przewidziany w art. 304 § 3 k.k.Takie zachowanie się oskarżonego, pomimo negatywnej o nim opinii, nie może pozostać bez znaczącego wpływu na wymiar kary, w związku z czym - podsumowując uprzednie rozważania - Sąd Najwyższy wyraża pogląd, że jakkolwiek wyjaśnienie przez zatrzymanego sprawcę przestępstwa określonego w art. 303 § 3 k.k., że działał on w celu trwałego uchylania się od służby wojskowej (art. 304 § 1 k.k.), nie jest ujawnieniem przestępstwa w ogóle, to jednak jest przyczynieniem się do ujawnienia przestępstwa zagrożonego znacznie surowszą sankcją karną, i jako takie może być podstawą do zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary określonego w art. 57 § 2 pkt 1 i § 3 pkt 2 k.k., zwłaszcza w sytuacji, gdy poza wyjaśnieniami oskarżonego brak innych dowodów, że działał on w takim celu.Tego rodzaju pogląd prawny w zakresie stosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary nie jest wyjątkowy w orzecznictwie Sądu Najwyższego (Izba Wojskowa), gdyż podobny wyrażono już w odniesieniu do sprawców przestępstw określonych w art. 304 § 2 i 3 k.k. (vide wyrok z dnia 2 kwietnia 1975 r. - Rw 87/75, OSNKW, 1975, z. 7, poz. 97) (..).
Powiązane orzeczenia
- Rw 87/75 1975-04-02Czy przyczynienie się do ujawnienia przestępstwa dezercji w zmowie i z zamiarem ucieczki za granicę, po zatrzymaniu sprawcy samowolnego oddalenia się z jednostki wojskowej, uzasadnia zastosowanie nadzwyczajnego złagodzen…
- RNw 5/84 1984-04-18Czy dobrowolne zgłoszenie się sprawcy dezercji po długim okresie ukrywania się, w okresie stanu wojennego, może stanowić podstawę do zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 k.k.?
- Rw 358/80 1980-10-20Czy wyrok sądu pierwszej instancji, który nie zastosował nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 k.k. pomimo ograniczonej poczytalności oskarżonego, jest zgodny z prawem, a jego utrzymanie w mocy przez S…
- WR 373/87 1987-09-15Czy niedopełnienie przez sprawcę przestępstwa dezercji warunków określonych w art. 308 k.k. wyłącza możliwość zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 pkt 1 i 2 k.k. w przypadku zaistnienia o…
- Rw 101/86 1986-03-06Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował nadzwyczajne złagodzenie kary za przestępstwo dezercji, biorąc pod uwagę znacząco ograniczoną poczytalność oskarżonego w chwili popełnienia czynu?
Powołane przepisy
art. 304 § 1 KKart. 57 § 2 pkt 1art. 57 § 2 pkt 1 KKart. 303 § 3 KKart. 304 § 3 KKart. 304 § 2§ 1§ 2 pkt 1§ 3§ 3 pkt 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.