WR 373/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Jeż. Sędziowie: ppłk J. Medyk (sprawozdawca), ppłk J. Steckiewicz.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Obara.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 1987 r. sprawy nieprawomocnie skazanych za przestępstwo określone w art. 304 § 3 k.k. w zb. z art. 304 § 2 k.k. i z zastosowaniem art. 40 § 1 k.k.:1) Jana J. na karę 3 lat i 9 miesięcy pozbawienia wolności oraz pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat,2) Piotra B. na karę 3 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat, z powodu rewizji wniesionej przez obrońców oskarżonych od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 9 lipca 1987 r.zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizjami obrońców obu oskarżonych.Obrońca oskarżonego Piotra B., zarzucając zaskarżonemu wyrokowi obrazę prawa materialnego, a mianowicie art. 57 § 2 pkt w k.k., wynikającą z jego niezastosowania, domagał się nadzwyczajnego złagodzenia kary.Rewizje obrońców oskarżonego Jana J. zarzucają wyrokowi sądu pierwszej instancji rażącą surowość kary i błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia.Na tych podstawach obrońcy ci domagają się znacznego złagodzenia kary z zastosowaniem dobrodziejstwa przewidzianego w art. 57 § 2 pkt 1 k.k.Po wysłuchaniu obrońców, którzy popierali rewizję, oraz po wysłuchaniu przedstawiciela naczelnej Prokuratury Wojskowej, wynoszącego o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizje obrońców nie są zasadne (...). Co się zaś tyczy generalnego zarzutu rewizji wszystkich obrońców, tj. wymierzenia oskarżonym rażąco surowych kar, bez zastosowania dobrodziejstwa nadzwyczajnego jej złagodzenia, stwierdzić należy, że owe zarzuty nie są trafne.Nie ulega wątpliwości, że obaj oskarżeni nie dopełnili jednego z warunków określonych w art. 308 k.k., gdyż obaj dobrowolnie nie powrócili do jednostki, chociaż ich nieobecność nie przekraczała 14 dni kalendarzowych. W tej sytuacji dobrowolnego - w myśl art. 308 k.k. - powrotu oskarżonego nie można utożsamiać z tym, że każdy z oskarżonych zrezygnował z zamiaru ucieczki za granicę. Są to jednak zupełnie inne sytuacje faktyczne i wbrew odmiennym argumentacjom obrońców brak podstaw do uznania, że oskarżeni spełnili warunki przewidziane w art. 308 k.k.Nie oznacza to, że brak warunków określonych w art. 308 k.k. wyłącza (eliminuje) możliwość zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary przewidzianej w części ogólnej kodeksu karnego, tj. w art. 57 § 2 k.k. Sformułowanie tego przepisu, że "sąd może również zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych wypadkach", dopuszcza zatem możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary w wypadku zaistnienia okoliczności przykładowo wymienionych w § 2 art. 57 k.k., mimo niespełnienia warunków wymienionych w art. 308 k.k.Rozważania te upoważniają więc do wyrażenia poglądu, że niedopełnienie przez sprawcę przestępstwa dezercji warunków określonych w art. 308 k.k. nie wyłącza możliwości zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 pkt 1 i 2 k.k. - pod warunkiem zaistnienia okoliczności przykładowo wymienionych w tych przepisach.Przenosząc to zapatrywanie prawne na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że nie można zgodzić się z rewizjami obrońców, jakoby rezygnacja oskarżonych z zamiaru przekroczenia granicy państwowej z CSRS i ucieczki do Austrii oraz krótkotrwały, bo zaledwie 3-dniowy, ich pobyt poza jednostką należało uznać za wyjątkowy i szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu art. 57 § 2 k.k., kiedy nawet najniższa kara byłaby niewspółmiernie surowa. Słusznie natomiast te okoliczności sąd pierwszej instancji uznał za zwykłe, mające wpływ na wymiar kary uwzględniony w ramach dyrektyw zawartych w art. 50 § 1 i 2 k.k.Nie tracąc jednak z pola widzenia ważkich okoliczności łagodzących, które zostały już uwzględnione na korzyść oskarżonych w zaskarżonym wyroku zwrócić uwagę należy na szczególne okoliczności obciążające. Te zaś są tego rodzaju, że nie pozwalają na jeszcze łagodniejszą ocenę czynu oskarżonych. Oskarżeni dopuścili się najgroźniejszego przestępstwa godzącego w obowiązek służby wojskowej oraz wyczerpali znamiona dezercji w podwójnej postaci kwalifikowanej (art. 304 § 2 k.k. i art. 304 § 3 k.k.), mającej charakter zbrodni (...).