Rw 452/75
WyrokIzba Cywilna1975-09-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieznaczny stopień niedorozwoju umysłowego oskarżonego, który nie wpływał na jego zdolność rozumienia znaczenia czynów i pokierowania postępowaniem, może stanowić podstawę do zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 1 k.k. lub art. 57 § 2 k.k. w przypadku przestępstwa z art. 304 § 1 k.k. (dezercja)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nieznaczny stopień niedorozwoju umysłowego, który nie ograniczał zdolności oskarżonego do rozumienia znaczenia czynów i pokierowania postępowaniem, nie stanowi podstawy do nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 1 k.k. lub art. 57 § 2 k.k. w przypadku przestępstwa dezercji. Sąd podkreślił, że nawet najniższa kara za to przestępstwo nie byłaby niewspółmiernie surowa, biorąc pod uwagę okoliczności czynu. Jednocześnie Sąd Najwyższy podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, który uwzględnił niedorozwój umysłowy jako okoliczność łagodzącą, wymierzając karę w najniższym ustawowym rozmiarze.Stan faktyczny
Oskarżony Gerard K. został skazany nieprawomocnie za przestępstwa dezercji (art. 304 § 1 k.k.) oraz innych czynów. Obrońca wniósł rewizję, domagając się złagodzenia kar, obniżenia kar pozbawienia wolności, zaniechania orzeczenia grzywny oraz zastosowania zasady absorpcji przy karze łącznej. W rewizji podniesiono, że oskarżony jest dotknięty nieznacznym niedorozwojem umysłowym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońcy i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Furtak (sprawozdawca). Sędziowie: płk C. Lipski, płk A. Szuszkiewicz.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk Z. Stefaniak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 września 1975 r. na rozprawie sprawy Gerarda K., skazanego nieprawomocnie za przestępstwa określone w: art. 304 § 1 k.k. na 2 lata pozbawienia wolności; art. 208 k.k. sześciokrotnie na kary: 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 7.000 zł grzywny, 2 lata pozbawienia wolności i 4.000 zł grzywny, 3 lata pozbawienia wolności i 9.000 zł grzywny z orzeczeniem na podstawie art. 40 § 2 k.k. pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat, 2 lat pozbawienia wolności i 5.000 zł grzywny, 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 1.000 zł grzywny, 1 roku pozbawienia wolności i 1.000 zł grzywny oraz łącznie na karę 5 lat pozbawienia wolności, 12.000 zł grzywny oraz na karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 8 sierpnia 1975 r.nie uwzględnił rewizji obrońcy i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca wnosi w rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez złagodzenie kary wymierzonej oskarżonemu za przestępstwo określone w art. 304 § 1 k.k. z zastosowaniem art. 57 § 1 k.k., obniżenie kar pozbawienia wolności orzeczonych za czyny opisane w pkt 2-6 wyroku do granic zbliżonych do minimum ustawowego zagrożenia przewidzianego w art. 208 k.k., zaniechanie orzeczenia grzywny lub znaczne jej obniżenie oraz orzeczenie kary łącznej z zastosowaniem w możliwie szerokim zakresie zasady absorpcji (...).Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy popierającego rewizję oraz przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który wnosił o nieuwzględnienie rewizji i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja obrońcy nie jest zasadna.Prawdą jest, że oskarżony - jak wynika to z opinii biegłych lekarzy psychiatrów - jest dotknięty niedorozwojem umysłowym nieznacznego stopnia i że w związku z tym został uznany na mocy orzeczenia Garnizonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej za zdolnego do służby w formacjach samoobrony. Zważyć jednak należy, że biegli lekarze psychiatrzy orzekli, iż oskarżony co do zarzuconych mu czynów przestępnych nie miał ani zniesionej, ani znacznie ograniczonej zdolności rozumienia znaczenia tych czynów i pokierowania swoim postępowaniem. Oskarżony samowolnie oddalił się od swej jednostki z zamiarem trwałego uchylenia się od służby wojskowej, a w czasie dezercji dokonywał systematycznie włamań do sklepów i zakładów usługowych (...). Z tego też względu niezdolność oskarżonego do służby wojskowej spowodowana niedorozwojem umysłowym nieznacznego stopnia nie nadaje jego czynowi zakwalifikowanemu z art. 304 § 1 k.k. znamion szczególnie uzasadnionego wypadku, kiedy nawet najniższa kara przewidziana za to przestępstwo stanowiłaby niewspółmiernie surową represję karną. Nie ma zatem podstaw do zastosowania wobec oskarżonego przepisu art. 57 § 2 k.k. Powołany w rewizji przepis art. 57 § 1 pkt 1 k.k. nie wchodzi w ogóle w grę, ponieważ nie zachodzą podstawy wymienione w art. 25 § 2 k.k., a oskarżony nie jest młodocianym w rozumieniu art. 292 § 2 k.k.Sąd pierwszej instancji wymierzając karę nie pominął jednak okoliczności niedorozwoju umysłowego nieznacznego stopnia i uznając tę okoliczność jako istotną okoliczność łagodzącą wymierzył oskarżonemu za przestępstwo określone w art. 304 § 1 k.k. karę w najniższym ustawowym rozmiarze. Stanowisko to jest słuszne i Sąd Najwyższy w pełni je podziela (...).
Powiązane orzeczenia
- Rw 101/86 1986-03-06Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował nadzwyczajne złagodzenie kary za przestępstwo dezercji, biorąc pod uwagę znacząco ograniczoną poczytalność oskarżonego w chwili popełnienia czynu?
- Rw 358/80 1980-10-20Czy wyrok sądu pierwszej instancji, który nie zastosował nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 k.k. pomimo ograniczonej poczytalności oskarżonego, jest zgodny z prawem, a jego utrzymanie w mocy przez S…
- Rw 495/75 1976-06-10Czy wada zdrowia psychicznego, która nie ogranicza poczytalności w stopniu znacznym, może stanowić podstawę do nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 i 3 pkt 1 k.k. w przypadku dezercji?
- WR 373/87 1987-09-15Czy niedopełnienie przez sprawcę przestępstwa dezercji warunków określonych w art. 308 k.k. wyłącza możliwość zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 pkt 1 i 2 k.k. w przypadku zaistnienia o…
- Rw 891/85 1985-10-04Czy wyjaśnienie przez zatrzymanego sprawcy przestępstwa samowolnego oddalenia się z jednostki wojskowej, że działał w celu trwałego uchylenia się od służby wojskowej, może być uznane za przyczynienie się do ujawnienia pr…
Powołane przepisy
art. 304 § 1 KKart. 208 KKart. 40 § 2 KKart. 57 § 1 KKart. 57 § 2 KKart. 57 § 1 pkt 1 KKart. 25 § 2 KKart. 292 § 2 KK§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.