Rw 495/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Mendyka. Sędziowie: płk H. Kmieciak (sprawozdawca), płk C. Lipski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr dr W. Kubala.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 6 października 1975 r. na rozprawie sprawy nieprawomocnie skazanych: 1) Jerzego T. za przestępstwo określone w art. 304 § 1 i 2 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k., stosując art. 60 § 3 k.k., na karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 2) Kazimierza P. za przestępstwo określone w art. 304 § 1 i 2 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońców obydwóch oskarżonych od wyroku Wojskowego Sadu Garnizonowego w N. z dnia 26 sierpnia 1975 r.,częściowo uwzględniając rewizję obrońców, zaskarżony wyrok zmienił częściowo przez złagodzenie na podstawie art. 57 § 2 i 3 pkt 1 k.k. wymierzonych oskarżonym kar pozbawienia wolności - Jerzemu T. do 1 roku i 6 miesięcy, natomiast Kazimierzowi P. do 1 roku.i z tą zmianę wspomniany wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońcy obydwóch oskarżonych w rewizjach zarzucają sądowi pierwszej instancji: a) obrazę przepisów prawa materialnego wskutek błędnego zakwalifikowania czynów oskarżonych z art. 304 § 1 i 2 k.k., zamiast z art. 303 § 3 k.k., oraz b) wymierzenie oskarżonym rażąco niewspółmiernych kar. Na podstawie tych zarzutów obrońca oskarżonego Jerzego T. domaga się poprawienia kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego na art. 303 § 3 w związku z art. 60 § 1 k.k. oraz wymierzenia mu "możliwie niskiej kary" z zastosowaniem art. 57 § 2 k.k., a obrońca oskarżonego Kazimierza P. wnosi o poprawienie kwalifikacji prawnej czynu tego oskarżonego na art. 303 § 3 k.k. i wymierzenie mu "możliwie najłagodniejszej kary".Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy oskarżonego Jerzego T., który popierał rewizję wniesioną na korzyść tego oskarżonego, oraz po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy w całości, Sąd Najwyższy zważył, co następuje.I. Podniesiony w obu rewizjach pod adresem sądu pierwszej instancji zarzut obrazy przepisów prawa materialnego wskutek zakwalifikowania czynów oskarżonych z art. 304 § 1 i 2 k.k., zamiast z art. 303 § 3 k.k., nie jest trafny. Po pierwsze - zastosowanie do czynów oskarżonych przepisów art. 304 § 1 i 2 k.k. nastąpiło w zgodzie z ustaleniem zawartym w zaskarżonym wyroku, że oskarżeni dopuścili się wspólnie dezercji, a nie samowolnego oddalenia. Po wtóre - prawidłowości tego ustalenia nie da się skutecznie podważyć, ponieważ jest ono wynikiem swobodnej oceny przeprowadzonych na rozprawie dowodów (art. 4 § 1 k.p.k.), a sąd pierwszej instancji przekonująco i wszechstronnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dlaczego dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonych złożonym w postępowaniu przygotowawczym (...), odmówił zaś wiary ich wyjaśnieniom złożonym na rozprawie (...).II. Za trafny uznać należy natomiast drugi z zarzutów obu rewizji, tj. zarzut wymierzenia oskarżonym rażąco niewspółmiernie surowych kar. Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił albo nie docenił należycie kilku okoliczności łagodzących, a w tym także mających charakter wyjątkowy.Przede wszystkim chodzi tu o stwierdzenie u obu oskarżonych wady zdrowia psychicznego - u oskarżonego Jerzego T. w postaci zaburzeń osobowości (psychopatii), a u oskarżonego Kazimierza P. w postaci rysów osobowości nieprawidłowej (psychopatycznej), które upośledzały ich zdolności adaptacyjne oraz kompensacyjne i chociaż nie ograniczały ich poczytalności w stopniu znacznym w rozumieniu art. 25 § 2 k.k., to jednak czyniły ich zdolnymi tylko do służby w formacjach samoobrony. Gdyby wspomniane wady zdrowia psychicznego stwierdzono u oskarżonych wcześniej, to nie zostaliby oni powołani do odbycia zasadniczej służby wojskowej, ponieważ w ogóle nie byli zdolni do pełnienia służby wojskowej. Stwierdzenie owych wad zdrowia psychicznego dopiero obecnie, co prawda samo przez się nie odbiera oskarżonym przymiotu żołnierza, niemniej jednak daje podstawę do nadzwyczajnego złagodzenia kary w myśl art. 57 § 2 i 3 pkt 1 k.k. Nawet bowiem najniższa kara przewidziana za przestępstwo określone w art. 304 § 1 i 2 k.k. (3 lata pozbawienia wolności) byłaby niewspółmiernie surowa w sytuacji, w której sprawca dążył do uchylenia się od służby wojskowej, do pełnienia której nie miał zdolności psychicznych (...).