Rw 355/76
WyrokIzba Wojskowa1976-10-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niezdolność do służby wojskowej żołnierza, który dopuścił się dezercji w warunkach powrotu do przestępstwa, stanowi podstawę do zastosowania art. 61 k.k. i złagodzenia kary pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że niezdolność do służby wojskowej żołnierza, który dopuścił się dezercji w warunkach powrotu do przestępstwa, stanowi podstawę do zastosowania art. 61 k.k. Wskazano, że ze względu na właściwości osobiste takiego sprawcy, nawet najniższa kara orzeczona na podstawie art. 304 § 1 w związku z art. 60 § 1 k.k. jest represją rażąco niewspółmiernie surową. W związku z tym, Sąd Najwyższy złagodził karę pozbawienia wolności wymierzoną oskarżonemu za czyn dezercji oraz orzeczoną karę łączną.Stan faktyczny
Oskarżony Ryszard K. został nieprawomocnie skazany za przestępstwa dezercji oraz inne czyny. Obrońca wniósł rewizję, domagając się złagodzenia kary za czyn dezercji oraz kary łącznej, powołując się na problemy psychiczne oskarżonego (charakteropatia, psychopatia) stwierdzone przez biegłych i komisję lekarską, które skutkowały uznaniem go za zdolnego do służby w formacjach samoobrony. Sąd pierwszej instancji uwzględnił te okoliczności jedynie w ograniczonym zakresie, wymierzając karę w dolnej granicy ustawowego zagrożenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję obrońcy, zmieniając zaskarżony wyrok przez złagodzenie kary pozbawienia wolności za przestępstwo dezercji oraz kary łącznej. W pozostałej części wyrok został utrzymany w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Furtak (sprawozdawca). Sędziowie: płk C. Lipski, płk E. Olczak.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 21 października 1976 r. na rozprawie sprawy Ryszarda K., skazanego nieprawomocnie za przestępstwa określone w: art. 304 § 1 w związku z art. 60 § 1 k.k. na karę 4 lat pozbawienia wolności, art. 208 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności i 3.000 zł grzywny, art. 208 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności i 2.000 zł grzywny, art. 265 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz łącznie na karę 4 lat pozbawienia wolności i 5.000 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 10 września 1976 r.:1) uwzględniając rewizję obrońcy zmienił zaskarżony wyrok w sprawie Ryszarda K. przez złagodzenie kary pozbawienia wolności wymierzonej mu za przestępstwo przewidziane w art. 304 § 1 k.k. - stosując art. 61 k.k. - do 2 lat oraz złagodzenie orzeczonej wobec niego kary łącznej do 2 lat pozbawienia wolności i 5.000 zł grzywny;2) w pozostałej części wyrok ten utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca wnosi w rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez złagodzenie kary wymierzonej oskarżonemu za czyn opisany w pkt 1 zaskarżonego wyroku do granic ustawowego minimum przewidzianego w art. 304 § 1 k.k. oraz złagodzenie orzeczonej wobec niego kary łącznej z zastosowaniem zasady całkowitej absorpcji (...).Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy, popierającego rewizję, oraz przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który wnosił o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) W toku rozprawy oskarżony został poddany badaniu przez biegłych lekarzy psychiatrów, którzy stwierdzili u niego anomalię osobowości określaną mianem charakteropatii (...). Na podstawie orzeczenia Garnizonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej oskarżony został uznany za zdolnego do służby w formacjach samoobrony. Podstawę tego orzeczenia stanowiło rozpoznanie u oskarżonego psychopatii miernie upośledzającej zdolności adaptacyjne i kompensacyjne (...).Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował czyn oskarżonego opisany w pkt 1 zaskarżonego wyroku jako przestępstwo określone w art. 304 § 1 w związku z art. 60 § 1 k.k. Wymierzając karę za ten czyn oraz wymierzając karę łączną, sąd pierwszej instancji uwzględnił na korzyść skazanego: "(...) jego mankamenty zdrowia psychicznego, skutkujące uznanie go przez Garnizonową Wojskową Komisję Lekarską za zdolnego do służby w formacjach samoobrony". Uwzględnienie tej okoliczności tylko w tym zakresie, że oskarżonemu wymierzono karę za wymienione wyżej przestępstwo w dolnej granicy sankcji określonej w art. 304 § 1 w związku z art. 60 § 1 k.k., to jest w wysokości 4 lat pozbawienia wolności, uznać należy za niesłuszne.Niezdolność do służby wojskowej żołnierza, który dopuścił się dezercji w warunkach powrotu do przestępstwa, stanowi podstawę do zastosowania art. 61 k.k. Ze względu bowiem na właściwości osobiste takiego sprawcy nawet najniższa kara orzeczona na podstawie art. 304 § 1 w związku z art. 60 § 1 k.k. jest represją rażąco niewspółmiernie surową.Uznając zasadność wniosku rewizji obrońcy, należało - stosując art. 61 k.k. - złagodzić karę wymierzoną oskarżonemu za ten czyn oraz orzeczoną wobec niego karę łączną do 2 lat pozbawienia wolności (...).Z tych motywów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- RNw 107/71 1971-08-20Czy niezdolność żołnierza do służby wojskowej spowodowana psychopatią, która nie ogranicza w znacznym stopniu jego poczytalności, stanowi wystarczającą podstawę do nadzwyczajnego złagodzenia kary za dezercję z zamiarem u…
- Rw 495/75 1976-06-10Czy wada zdrowia psychicznego, która nie ogranicza poczytalności w stopniu znacznym, może stanowić podstawę do nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 i 3 pkt 1 k.k. w przypadku dezercji?
- Rw 101/86 1986-03-06Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował nadzwyczajne złagodzenie kary za przestępstwo dezercji, biorąc pod uwagę znacząco ograniczoną poczytalność oskarżonego w chwili popełnienia czynu?
- Rw 599/66 1966-08-16Czy kara jednego roku więzienia za dezercję w zamiarze dłuższego uchylenia się od służby wojskowej, orzeczona wobec żołnierza z cechami psychopatycznymi i socjopatycznymi, który dobrowolnie powrócił do jednostki, jest ka…
- RNw 13/67 1967-03-04Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić swoje własne postanowienie o złagodzeniu kary za dezercję, jeśli argumenty przemawiające za złagodzeniem okazały się błędne?
Powołane przepisy
art. 304 § 1art. 60 § 1 KKart. 208 KKart. 265 § 1 KKart. 304 § 1 KKart. 61 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.