Rw 599/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk W. Winawer (sprawozdawca).Sędziowie: płk T. Nizielski, mjr H. Kwaśny.Prokurator: płk A. Ćwikliński.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej obrońcy, sprawę Stanisława K., skazanego wyrokiem Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 23 czerwca 1966 r. za przestępstwo z art. 109 § 1 k.k.W.P. na karę 1 roku więzienia za to, że w dniu 23 kwietnia 1966 r. około godz. 20 dopuścił się dezercji w zamiarze dłuższego uchylenia się od pełnienia służby wojskowej w ten sposób, że samowolnie opuścił swoją jednostkę wojskową w N. i poza nią przebywał na terenie kilku okolic do dnia 8 maja 1966 r. godz. 16, tj. do chwili doprowadzenia go do jednostki przez jego ojca.Wyrok ten został zaskarżony przez obrońcę oskarżonego, który na podstawie art. 275 k.w.p.k. wnosił o zmianę wyroku przez złagodzenie kary.Obrońca uważa, że oskarżony wykazuje mankamenty psychiczne osłabiające okresowo jego wolę, przy czym mankamentów tych nie mogło wykryć jednorazowe, krótkie badanie psychiatryczne. Ponadto obrońca wskazuje na trudne warunki rodzinne oskarżonego.Sąd Najwyższy postanowił zmienić wyrok Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 23 czerwca 1966 r. w sprawie Stanisława K. przez złagodzenie orzeczonej kary więzienia do kary 8 (ośmiu) miesięcy więzienia.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:1. Zarzuty obrony co do niezbadania przez Sąd w sposób należyty stanu zdrowia psychicznego oskarżonego nie są zasadne. Na zarządzenie Sądu zbadał oskarżonego lekarz psychiatra, który wydał stanowczą opinię co do zdrowia psychicznego oskarżonego. Gdyby krótkie, doraźne badanie było dla oceny zdrowia psychicznego oskarżonego niewystarczające, to biegły na pewno by to wyjaśnił Sądowi. Sąd zresztą bez wniosku biegłego nie miał prawa zarządzić zbadania oskarżonego w drodze obserwacji w zakładzie leczniczym (art. 77 § 3 k.w.p.k.). Stwierdzone u oskarżonego cechy psychopatyczne i socjopatyczne mogą być tylko w nieznacznym stopniu uwzględnione przy wymiarze kary. To samo dotyczy sprawy stosunków rodzinnych oskarżonego.2. Wymierzoną oskarżonemu karę uznać jednak należy za zbyt surową.Wymierzając oskarżonemu karę pozbawienia wolności, Sąd miał na uwadze negatywną opinię służbową, karalność dyscyplinarną (w tym za czyn tego samego rodzaju), a nadto fakt, że rozmowy, jakie prowadzone były z oskarżonym przez dowództwo jednostki, nie wpłynęły na zmianę jego postępowania. Na korzyść oskarżonego Sąd poczytał jedynie skruchę okazaną w czasie przewodu sądowego. Jest to jednak stanowisko niesłuszne, gdyż w sprawie istnieje szereg okoliczności łagodzących.Przede wszystkim więc samowolny pobyt oskarżonego poza jednostką odpowiada minimalnemu okresowi decydującemu o zakwalifikowaniu jego czynu z art. 109 § 1 k.k.W.P., a nie z art. 108 § 1 k.k.W.P. Zachowanie się oskarżonego, który w ciągu tych 15 dni samowolnego pobytu poza jednostką kilkakrotnie przyjeżdżał do N. w pobliże jednostki świadczy o tym, że chciał on wrócić do jednostki. Sąd zupełnie bezpodstawnie nie dał w tej kwestii wiary oskarżonemu, że właśnie w tym celu przyjeżdżał do N., lecz za każdym razem zamiaru swego nie wykonywał z obawy przed odpowiedzialnością za popełnione przestępstwo. Za ważną okoliczność łagodzącą uznać należy także dobrowolny powrót oskarżonego do jednostki. To, że oskarżonego przywiózł do jednostki jego ojciec, nie oznacza, jak to przyjmuje sąd, "doprowadzenia". Oskarżony jest pełnoletnim człowiekiem, nad którym ojciec nie ma już władzy rodzicielskiej. Jeśli pod wpływem namowy ojca oskarżony powrócił do jednostki, to jest to powrót dobrowolny, nawet jeśli ojciec pojechał wraz z oskarżonym, aby dopilnować tego powrotu.Nie jest również prawidłowa zdecydowanie ujemna ocena oskarżonego jako żołnierza. Mimo że miał on tendencję do samowolnego opuszczania jednostki, był w ciągu 1 1/2 roku karany dyscyplinarnie jedynie 3 razy, przy czym dowódca kompanii ocenia go jako niezłego żołnierza, który otrzymywał dobre oceny z wyszkolenia bojowego i politycznego, dbał o sprzęt i nie miał nałogów.W tych warunkach wymierzoną oskarżonemu karę 1 roku więzienia należy uznać za zbyt surową.