Rw 1026/63
PostanowienieIzba Cywilna1963-10-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara za dezercję z zamiarem trwałym powinna być istotnie niższa od średniego zagrożenia, jeśli występują okoliczności łagodzące, takie jak pobudki działania sprawcy i krótki staż żołnierski?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dezercja z zamiarem trwałym jest społecznie nierównie szkodliwsza od dezercji popełnionej z zamiarem pozostania poza jednostką wojskową przez pewien czas. Za dezercję z zamiarem trwałym, jako przestępstwo nierównie cięższe, nawet w braku istotnych okoliczności obciążających, kara nie powinna w sposób istotny odbiegać na korzyść sprawcy od średniego zagrożenia. W przypadku Józefa K., kara 1 roku i 6 miesięcy więzienia została wymierzona z uwzględnieniem okoliczności łagodzących, dlatego Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do jej złagodzenia.Stan faktyczny
Józef K. został skazany za dezercję z zamiarem trwałym, polegającą na oddaleniu się od grupy żołnierzy i ukrywaniu się w celu trwałego uchylenia się od służby wojskowej. Obrońca wniósł skargę rewizyjną, domagając się złagodzenia kary, nie kwestionując ustaleń faktycznych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił skargi rewizyjnej obrońcy i utrzymał w mocy wyrok skazujący.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk W. Winawer (sprawozdawca).Sędziowie: płk Z. Furtak, ppłk H. Laska.Prokurator: mjr J. Burzyński.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej obrońcy, sprawę Józefa K., skazanego wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Poznaniu z dnia 20 sierpnia 1963 r. za przestępstwo z art. 109 § 1 k.k.W.P. na karę 1 roku i 6 miesięcy więzienia za to, że 5 maja 1963 r., po skierowaniu go na przeszkolenie unitarne do Jedn. Wojsk, w N., oddalił się od grupy żołnierzy i w zamiarze trwałego uchylenia się od służby wojskowej pojechał do K., gdzie w mieszkaniu swojej matki ukrywał się do chwili ujęcia go w dniu 24 lipca 1963 r.W skardze rewizyjnej obrońca, nie kwestionując ustaleń Sądu I instancji, wnosił o złagodzenie kary.Sąd Najwyższy postanowił:nie uwzględnić skargi rewizyjnej obrońcy oskarżonego Józefa K. i utrzymać w mocy wydany w jego sprawie wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Poznaniu z dnia 20 sierpnia 1963 r.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Skarga rewizyjna obrońcy nie jest zasadna, a to z następujących względów.Z nie kwestionowanych przez obrońcę ustaleń wyroku Sądu I instancja wynika, że oskarżony dopuścił się dezercji z zamiarem trwałym, a więc z zamiarem całkowitego uchylenia się od obowiązku odbywania zasadniczej służby wojskowej. Tego rodzaju postać dezercji jest społecznie nierównie szkodliwsza od dezercji popełnionej z zamiarem pozostania poza jednostką wojskową przez pewien tylko, nawet dłuższy czas. O ile bowiem ta druga postać dezercji świadczyć może jedynie o niezdyscyplinowaniu sprawcy, o tyle dezercja z zamiarem trwałym świadczy o zdecydowanej niechęci sprawcy do wykonania konstytucyjnego obowiązku odbywania służby wojskowej.Art. 109 k.k.W.P. obejmuje więc swoją dyspozycją dwie różne, zasadnicze pod względem wagi społecznej postacie przestępstwa: dezercję z zamiarem pozostania poza jednostką tylko pewien dłuższy czas i dezercję mającą na celu całkowite zerwanie wojskowego stosunku służbowego. Jakkolwiek obie te postacie dezercji zagrożone są tą samą sankcją karną, to jednak uznać należy, że za dezercję z zamiarem trwałym, jako za przestępstwo nierównie cięższe, nawet w braku istotnych okoliczności obciążających wymiar kary nie powinien w sposób istotny odbiegać na korzyść sprawcy od średniego zagrożenia.Jeżeli w sprawie Józefa K. sąd wymierzył karę jedynie 1 roku i 6 miesięcy więzienia, to uczynił tak jedynie uwzględniając szereg istotnych okoliczności łagodzących, takich mianowicie, jak pobudki działania oskarżonego i jego krótki staż żołnierski, podczas którego nie składał jeszcze przysięgi. Do złagodzenia kary orzeczonej przez Sąd I instancji Sąd Najwyższy nie znajduje podstaw.
Powiązane orzeczenia
- Rw 599/66 1966-08-16Czy kara jednego roku więzienia za dezercję w zamiarze dłuższego uchylenia się od służby wojskowej, orzeczona wobec żołnierza z cechami psychopatycznymi i socjopatycznymi, który dobrowolnie powrócił do jednostki, jest ka…
- Rw 1481/62 1963-01-31Czy kara 1 roku więzienia za dezercję jest niewspółmiernie surowa, biorąc pod uwagę przyznanie się do winy, młodzieńczy wiek, brak doświadczenia życiowego oraz pomoc choremu ojcu?
- RNw 13/67 1967-03-04Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić swoje własne postanowienie o złagodzeniu kary za dezercję, jeśli argumenty przemawiające za złagodzeniem okazały się błędne?
- Rw 458/69 1969-04-29Czy kara wymierzona za dezercję jest niewspółmiernie łagodna, jeśli sąd nie uwzględnił w jej wymiarze wszystkich obciążających okoliczności, takich jak podstępne działanie, niereagowanie na nalegania rodziny, wysyłanie f…
- Rw 355/76 1976-10-21Czy niezdolność do służby wojskowej żołnierza, który dopuścił się dezercji w warunkach powrotu do przestępstwa, stanowi podstawę do zastosowania art. 61 k.k. i złagodzenia kary pozbawienia wolności?
Powołane przepisy
art. 109 § 1 KKArt. 109 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.