Rw 87/75
WyrokIzba Wojskowa1975-04-02
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyczynienie się do ujawnienia przestępstwa dezercji w zmowie i z zamiarem ucieczki za granicę, po zatrzymaniu sprawcy samowolnego oddalenia się z jednostki wojskowej, uzasadnia zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 pkt 1 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przyczynienie się do ujawnienia przestępstwa w rozumieniu art. 57 § 2 pkt 1 k.k. zachodzi również wtedy, gdy sprawca samowolnego oddalenia się z jednostki wojskowej, po zatrzymaniu, ujawni organom ścigania, że dopuścił się dezercji w zmowie z innym żołnierzem i z zamiarem ucieczki za granicę. W związku z tym, zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary przez sąd pierwszej instancji było zasadne.Stan faktyczny
Oskarżeni Henryk W. i Ireneusz J. zostali nieprawomocnie skazani za przestępstwo określone w art. 304 § 1, 2 i 3 k.k. z zastosowaniem art. 57 § 2 pkt 1 k.k. na kary pozbawienia wolności. Prokurator wniósł rewizję, zarzucając obrazę prawa materialnego i rażącą niewspółmierność kar, domagając się ich podwyższenia. Prokurator argumentował, że nie zachodziły podstawy do zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji prokuratora i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w K.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: płk J. Gawrysiak (sprawozdawca), płk dr W. Sieracki.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr dr S. Przyjemski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 1975 r. na rozprawie sprawy: 1) Henryka W. nieprawomocnie skazanego za przestępstwo określone w art. 304 § 1, 2 i 3 k.k. z zastosowaniem art. 57 § 2 pkt 1 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności, 2) Ireneusza J. nieprawomocnie skazanego za przestępstwo określone w art. 304 § 1, 2 i 3 k.k. z zastosowaniem art. 57 § 2 pkt 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonych od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w K. z dnia 23 stycznia 1975 r.rewizji prokuratora nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Prokurator w rewizji zarzuca obrazę przepisów prawa materialnego, a w szczególności przepisu art. 57 § 2 pkt 1 k.k., oraz wymierzenia rażąco niewspółmiernej kary i domaga się zmiany zaskarżonego wyroku przez podwyższenie wymierzonych oskarżonym kar, a mianowicie oskarżonemu Henrykowi W. do 5 lat pozbawienia wolności, natomiast oskarżonemu Ireneuszowi J. do 4 lat pozbawienia wolności. W uzasadnieniu rewizji prokurator m. in. wywodzi, że w niniejszej sprawie nie zachodzi wyjątkowy, szczególnie uzasadniony, wypadek ze względu na brak "dużej przewagi okoliczności łagodzących nad obciążającymi", a zatem brak podstaw do zastosowania wobec oskarżonych nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 pkt 1 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd pierwszej instancji zasadnie ustalił, że oskarżeni prowadzili nienaganny sposób życia przed popełnieniem przypisanych im przestępstw. Zasadnie również sąd ustalił, że oskarżeni - po zatrzymaniu ich przez patrole wojskowe - przyznali się nie tylko do samowolnego oddalenia się z jednostki wojskowej, o czym wiedzieli ich przełożeni, ale także do tego, iż dopuścili się dezercji w zmowie i z zamiarem ucieczki za granicę, o czym nie wiedzieli ich przełożeni oraz organy powołane do ścigania przestępstw. W tej sytuacji należy wbrew odmiennym wywodom rewizji stwierdzić, że sąd pierwszej instancji miał podstawę do zastosowania wobec oskarżonych nadzwyczajnego złagodzenia kary, ponieważ oskarżeni przyczynili się do ujawnienia przestępstwa dezercji w zmowie i z zamiarem ucieczki za granicę.W związku z powyższym należy wyrazić pogląd, że przyczynienie się do ujawnienia przestępstwa w rozumieniu art. 57 § 2 pkt 1 k.k. zachodzi również wówczas, gdy sprawca samowolnego oddalenia się - po zatrzymaniu go - ujawni wobec organu powołanego do ścigania przestępstw, że dopuścił się nie tylko przestępstwa przewidzianego w art. 303 k.k., ale także dezercji wspólnie z innym żołnierzem i z zamiarem ucieczki za granicę.Zastosowanie przez sąd pierwszej instancji nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 pkt 1 k.k. jest więc zasadne. Należało ponadto dodać, że oskarżony Henryk W. przed zatrzymaniem go wyraził chęć powrotu do jednostki, natomiast oskarżony Ireneusz J. został zatrzymany w czasie powrotu do jednostki, co świadczy dobitnie o tym, że oskarżeni po dwudniowym samowolnym pobycie poza jednostką zrezygnowali z zamiaru ucieczki za granicę.W świetle przytoczonych okoliczności należy dojść do wniosku, że sąd pierwszej instancji wymierzył oskarżonym współmierne kary do stopnia ich zawinienia i szkodliwości społecznej popełnionych przez nich przestępstw.
Powiązane orzeczenia
- Rw 891/85 1985-10-04Czy wyjaśnienie przez zatrzymanego sprawcy przestępstwa samowolnego oddalenia się z jednostki wojskowej, że działał w celu trwałego uchylenia się od służby wojskowej, może być uznane za przyczynienie się do ujawnienia pr…
- RNw 5/84 1984-04-18Czy dobrowolne zgłoszenie się sprawcy dezercji po długim okresie ukrywania się, w okresie stanu wojennego, może stanowić podstawę do zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 k.k.?
- WR 373/87 1987-09-15Czy niedopełnienie przez sprawcę przestępstwa dezercji warunków określonych w art. 308 k.k. wyłącza możliwość zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 pkt 1 i 2 k.k. w przypadku zaistnienia o…
- Rw 358/80 1980-10-20Czy wyrok sądu pierwszej instancji, który nie zastosował nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 k.k. pomimo ograniczonej poczytalności oskarżonego, jest zgodny z prawem, a jego utrzymanie w mocy przez S…
- Rw 300/79 1979-09-21Czy w przypadku zbiegu podstaw do nadzwyczajnego złagodzenia kary za przestępstwa wojskowe, w tym dezercji, sąd powinien zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, jeśli sprawca nie dopuścił się zamachu na nienaruszalność…
Powołane przepisy
art. 304 § 1art. 57 § 2 pkt 1 KKart. 303 KK§ 1§ 2 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026.