WR 225/90
WyrokIzba Wojskowa1990-08-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku żołnierzy w czynnej służbie wojskowej, którzy w chwili popełnienia czynu nie ukończyli 21 lat, ale ukończyli 18 lat, okres próby zawieszenia wykonania kary powinien być orzekany na podstawie art. 74 § 1 k.k., a nie art. 74 § 2 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 74 § 2 k.k. dotyczy sprawcy młodocianego w rozumieniu art. 120 § 4 k.k., a jego stosowanie do żołnierzy jest ograniczone przez art. 292 § 2 k.k. Tylko żołnierze, którzy nie ukończyli 18 lat w chwili popełnienia czynu i 21 lat w chwili orzekania, mogą być traktowani jako młodociani. W przypadku oskarżonego Bogdana W., który miał ukończone 20 lat w chwili popełnienia czynu, podstawą prawną ustalenia długości okresu próby powinien być art. 74 § 1 k.k.Stan faktyczny
Oskarżony Bogdan W. został skazany nieprawomocnie za przestępstwo z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 199 § 1 k.k. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 3 lata i grzywnę. Obrońca wniósł rewizję, domagając się zmiany kwalifikacji prawnej czynu i umorzenia postępowania. Sąd Najwyższy z urzędu skorygował podstawę prawną orzeczenia o okresie próby, uznając, że błędnie zastosowano art. 74 § 2 k.k. zamiast art. 74 § 1 k.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonego Bogdana W. oraz z urzędu w odniesieniu do prawomocnie skazanego Roberta Z. poprzez poprawienie podstawy prawnej orzeczenia o okresie próby z art. 74 § 2 k.k. na art. 74 § 1 k.k. i skrócenie okresu próby do 2 lat, a następnie utrzymał wyrok w mocy z tymi zmianami.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia kpt. J. Dołhy (sprawozdawca). Sędziowie: ppłk B. Rychlicki, płk A. Nowakowski (sędzia s. wojsk. - del. do SN).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk F. Szymański.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 1990 r. na rozprawie sprawy Bogdana W., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 199 § 1 k.k. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat oraz grzywnę w wysokości 150.000 zł, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w K. z dnia 25 kwietnia 1990 r.zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonego Bogdana W. - z urzędu zaś w odniesieniu do prawomocnie skazanego Roberta Z. - przez poprawienie podstawy prawnej orzeczenia o okresie próby, tj. art. 74 § 2 k.k. na art 74 § 1 k.k., oraz określenie długości okresu próby na 2 lata - i z tymi zmianami wyrok ten utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżył rewizją obrońca oskarżonego, zarzucając naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 26 § 1 i art. 199 § 2 k.k., wskutek zaniechania zastosowania tych przepisów, i na tej podstawie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego - na art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 199 § 2 k.k. i umorzenie postępowania karnego na podstawie art. 26 § 1 k.k.Po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który wniósł o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Z urzędu Sąd Najwyższy skorygował błąd - stanowiący obrazę przepisu prawa materialnego - jakiego dopuścił się sąd pierwszej instancji. Sąd ten bowiem wadliwie przyjął art. 74 § 2 k.k. jako podstawę prawną orzeczenia o okresie próby, jednocześnie ustalając ten okres na 3 lata. Artykuł 74 § 2 k.k. dotyczy sprawcy młodocianego w rozumieniu art. 120 § 4 k.k., tymczasem art. 292 § 2 k.k. ogranicza stosowanie do żołnierzy norm kodeksu dotyczących młodocianych. Artykuł 74 § 2 k.k. ma więc zastosowanie tylko do tych żołnierzy, którzy w chwili popełnienia czynu nie ukończyli 18 lat, a w chwili orzekania - 21 lat. Oskarżony Bogdan W. w chwili popełnienia czynu miał ukończone 20 lat, podobnie Robert Z., co do którego wyrok uprawomocnił się w pierwszej instancji.W myśl art. 250 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (jedn. tekst: Dz. U. z 1988 r. Nr 30, poz. 207), osoby odbywające zasadniczą służbę w obronie cywilnej i pełniące tę służbę w chwili orzekania o winie i karze ponoszą odpowiedzialność karną za przestępstwa popełnione w czasie tej służby według przepisów odnoszących się do żołnierzy w czynnej służbie wojskowej. Oznacza to, że w określonych sytuacjach junak ponosi odpowiedzialność karną według tych samym przepisów, na podstawie których w analogicznych wypadkach odpowiedzialność tę ponosiliby żołnierze. Tak więc do junaków obrony cywilnej w pełni ma zastosowanie art. 292 § 2 k.k.; a zatem w wypadku oskarżonego Bogdana W. podstawę prawną ustalenia długości okresu próby stanowi art. 74 § 1 k.k.Uznając, że te same względy przemawiają za zmianą wyroku w stosunku do prawomocnie skazanego Roberta Z. (art. 384 k.p.k.), Sąd Najwyższy dokonał stosownej korekty zaskarżonego wyroku, ustalając na podstawie art. 74 § 1 k.k. okres próby w odniesieniu do obu sprawców na czas 2 lat.Z tymi zmianami zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.
Powiązane orzeczenia
- Rw 477/83 1983-06-15Czy czyn polegający na samowolnym oddaleniu się i uchylaniu się od służby w obronie cywilnej przez osobę, która ukończyła 20 lat w chwili czynu, powinien być kwalifikowany z art. 304 § 1 k.k., a nie z art. 303 § 3 k.k.,…
- WK 44/02 2002-12-20Czy wobec żołnierza, który w chwili orzekania nie pełni już czynnej służby wojskowej, można orzec karę ograniczenia wolności na podstawie przepisów części wojskowej Kodeksu karnego, czy też należy stosować zasady ogólne?
- U 4/72 1972-08-16Czy przepis art. 91 § 1 k.k. o warunkowym przedterminowym zwolnieniu młodocianych po odbyciu połowy kary ma zastosowanie do skazanych, którzy w chwili orzekania o winie i karze byli żołnierzami (art. 292 § 2 k.k.), a w c…
- N 14/71 1971-03-29Czy w przypadku skazania żołnierza zawodowego, który po wyroku nie będzie nadal pełnił czynnej służby wojskowej, dopuszczalne jest orzeczenie kary ograniczenia wolności na podstawie art. 294 k.k. zamiast kary pozbawienia…
- I KA 16/22 2023-02-28Czy żołnierze pełniący czynną służbę wojskową mogą być zobowiązani do wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w ramach kary ograniczenia wolności, czy też powinni podlegać innej formie tej kary pr…
Powołane przepisy
art. 18 § 1 KKart. 199 § 1 KKart. 74 § 2 KKart 74 § 1 KKart. 26 § 1art. 199 § 2 KKart. 26 § 1 KKart. 120 § 4 KKart. 292 § 2 KKart. 250 ust. 1art. 74 § 1 KKart. 384 KPK
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności.