WR 298/89
PostanowienieIzba Wojskowa1989-08-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji miał podstawy do zastosowania instytucji odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności wobec oskarżonego, który odmówił dalszego pełnienia służby w obronie cywilnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do zastosowania instytucji odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności wobec oskarżonego, który odmówił dalszego pełnienia służby w obronie cywilnej. Podstawą stosowania odroczenia jest przekonanie sądu, że sprawca przestępstwa, wobec którego orzeczono bezwzględną karę pozbawienia wolności nie przekraczającą 6 miesięcy, będzie w dalszym ciągu pełnił służbę w okresie odroczenia. W niniejszej sprawie takie przekonanie nie mogło zaistnieć, skoro oskarżony oświadczył, że nie chce wrócić do oddziału obrony cywilnej i nie chce tam pełnić służby.Stan faktyczny
Junak Mirosław F. został skazany za przestępstwo określone w art. 304 § 1 k.k. w zw. z art. 250 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL i w zw. z art. 57 § 2 pkt 1, § 3 pkt 2 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z odroczeniem jej wykonania do czasu ukończenia służby. Sąd pierwszej instancji zastosował nadzwyczajne złagodzenie kary i odroczył jej wykonanie. Prokurator wniósł rewizję, zarzucając rażąco łagodną karę i niesłuszne odroczenie wykonania kary, wnosząc o podwyższenie kary do 2 lat pozbawienia wolności. Oskarżony odmówił pełnienia służby w oddziałach obrony cywilnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie o odroczeniu wykonania kary pozbawienia wolności do czasu ukończenia służby i w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia ppłk J. Juszczak (sprawozdawca).Sędziowie: ppłk J. Przygódzki. płk E. Zawiłowski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: F. Szymański.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 1989 r. na rozprawie sprawy junaka Mirosława F. nieprawomocnie skazanego za przestępstwo określone w art. 304 § 1 k.k. w zw. z art. 250 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. z 1984 r. Nr 7, poz. 31, z późn. zm.) i w zw. z art. 57 § 2 pkt 1, § 3 pkt 2 k.k. - z zastosowaniem art. 301 § 1 k.k. - na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z odroczeniem jej wykonania do czasu ukończenia służby, z powodu rewizji na niekorzyść, wniesionej przez wiceprokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w B., od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w B. z dnia 9 czerwca 1989 r.,zaskarżony wyrok zmienił przez uchylenie orzeczenia o odroczeniu wymierzonej oskarżonemu kary do czasu ukończenia służby, a w pozostałym zakresie wyrok ten utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneWyrok ten zaskarżony został rewizją prokuratora, który zarzucił wymierzenie oskarżonemu rażąco łagodnej kary ze względu na zastosowanie wobec niego instytucji przewidzianej w art. 57 § 2 k.k. W motywach rewizji podniósł także, że sąd I instancji niesłusznie odroczył orzeczoną oskarżonemu karę do czasu ukończenia służby w sytuacji, gdy oskarżony odmówił pełnienia służby w oddziałach obrony cywilnej.W związku z tym skarżący wniósł o zmianę wyroku przez podwyższenie orzeczonej oskarżonemu kary do 2 lat pozbawienia wolności.Podczas rozprawy rewizyjnej przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej popierał rewizję, natomiast obrońca oskarżonego wnosił o utrzymanie w mocy wyroku sądu I instancji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W sprawie niniejszej nie można skutecznie kwestionować zasadności zastosowania względem oskarżonego instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary. Nie ulega bowiem wątpliwości fakt, że oskarżony przyczynił się do ujawnienia przestępstwa dezercji, co sąd I instancji słusznie potraktował jako wypadek wyjątkowy, który - uwzględniając inne jeszcze okoliczności przytoczone w motywach zaskarżonego wyroku - w pełni uzasadniał nadzwyczajne złagodzenie orzeczonej wobec oskarżonego kary, jednakże zgodzić się trzeba z autorem rewizji co do tego, że sąd I instancji nie miał żadnych podstaw do zastosowania względem oskarżonego instytucji przewidzianej w art. 301 § 1 k.k. U podstaw stosowania instytucji określonej w powołanym przepisie leży bowiem przekonanie sądu, że żołnierz (a odnieść to trzeba też do junaka pełniącego służbę w obronie cywilnej) - sprawca przestępstwa, wobec którego orzeczono bezwzględną karę pozbawienia wolności nie przekraczającą 6 miesięcy - będzie w dalszym ciągu (w okresie odroczenia wykonania kary) pełnił służbę. Jest oczywiste, że w sprawie niniejszej o takim przekonaniu mowy być nie może, skoro podczas rozprawy przed sądem I instancji oskarżony oświadczył, że nie chce wrócić do oddziału obrony cywilnej i nie chce pełnić tam służby (...).
Powiązane orzeczenia
- N 13/76 1976-10-08Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zamienił karę ograniczenia wolności na zastępczą karę pozbawienia wolności, nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności związanych z uchylaniem się skazanego od wykonania kary…
- Rw 1001/85 1985-11-05Czy obrońca może skutecznie wnieść rewizję od wyroku skazującego za przestępstwo uchylania się od służby wojskowej, podnosząc zarzut rażąco surowej kary i wnosząc o warunkowe zawieszenie jej wykonania?
- Rw 928/62 1962-09-19Czy istnieją podstawy do warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności wobec żołnierza skazanego za nieostrożne obchodzenie się z bronią, pomimo uwzględnienia względów prewencji ogólnej przy wymiarze kary?
- Rw 514/65 1965-04-08Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest uzasadnione w przypadku żołnierza, który samowolnie opuścił jednostkę wojskową w proteście przeciwko decyzji przełożonych, biorąc pod uwagę jego dotychcz…
- Rw 165/86 1986-03-19Czy sąd wojskowy jest właściwy do orzekania w sprawie o wykroczenie popełnione przez osobę odbywającą zasadniczą służbę w obronie cywilnej, jeśli czyn ten został zakwalifikowany w akcie oskarżenia jako przestępstwo?
Powołane przepisy
art. 304 § 1 KKart. 250 ust. 1art. 57 § 2 pkt 1art. 301 § 1 KKart. 57 § 2 KK§ 1§ 2 pkt 1§ 3 pkt 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.