WZ 11 14
Izba Wojskowa2014-09-23
Skład orzekający: Marian Buliński, Marek Pietruszyński, Jan Bogdan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czyn, za który toczyło się postępowanie karne, stanowił przejaw działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego lub został popełniony w celu uniknięcia represji za taką działalność, co uzasadniałoby unieważnienie orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że materiał dowodowy nie dostarcza informacji wystarczających do uznania, iż czyn, za który wnioskodawca został pociągnięty do odpowiedzialności karnej, miał związek z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Samo członkostwo w NSZZ „Solidarność” nie przesądza o represyjnym charakterze każdego postępowania karnego.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. O. domagał się unieważnienia postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego z 1984 r. o umorzeniu postępowania karnego na podstawie amnestii. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. oddalił wniosek, uznając, że czyn, za który wnioskodawca był ścigany (nieuprawnione posiadanie dokumentów niejawnych), nie miał związku z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Wnioskodawca był członkiem NSZZ „Solidarność”.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania, zasądzając jednocześnie wynagrodzenie dla adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: WZ 11/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Buliński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński SSN Jan Bogdan Rychlicki Protokolant : Ewa Śliwa przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Jarosława Ciepłowskiego, po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 23 września 2014 r. zażalenia adw. K. P. - pełnomocnika wnioskodawcy J. O. - na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 1 kwietnia 2014 r. (… 40/13) w przedmiocie unieważnienia orzeczenia p o s t a n o w i ł: 1. utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy, 2. kosztami postępowania odwoławczego obciążyć Skarb Państwa, 3. na mocy art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 16 maja 1982 r.- Prawo o adwokaturze w zw. z § 14 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2003 r., Nr 97, poz. 887) zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. P. Kancelaria Adwokacka w W. kwotę 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy), w tym podatek VAT - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu J. O.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2014 r. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. nie uwzględnił wniosku ppor. rez. J. O. o uznanie za nieważne postanowienia Sądu W. Okręgu Wojskowego w W. z dnia 5 września 1984 r., sygn. akt. … 263/83, i innych orzeczeń zapadłych w tej sprawie. Od powyższego postanowienia zażalenie złożył pełnomocnik wnioskodawcy, zarzucając orzeczeniu na podst. art. 438 pkt. 3 k.p.k. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uznanie orzeczenia Sądu W. Okręgu Wojskowego w W. z dnia 5 września 1984 r., sygn. akt. … 263/83, i innych orzeczeń zapadłych w tej sprawie za nieważne, ewentualnie o uchylenie go i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w W. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz.U. Nr 34, poz. 149 ze zm.), warunkiem uznania zapadłego orzeczenia za nieważne jest stwierdzenie, iż czyn, w związku z którym toczyło się postępowanie karne, stanowił przejaw działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego lub został popełniony w celu uniknięcia w stosunku do siebie bądź innej osoby represji za taką działalność albo też samo orzeczenie wydano z powodu takiej działalności. Należy przyznać rację Wojskowemu Sądowi Okręgowemu, iż materiał zgromadzony w postępowaniu dowodowym – zarówno w aktach sprawy, toczącej się przed Sądem W. Okręgu Wojskowego, o sygnaturze … 263/83, a zakończonej postanowieniem z dnia 5 września 1984 r. o umorzeniu postępowania karnego, na podstawie art. 4 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy o amnestii z dnia 21 lipca 1984 r. (Dz.U. nr 36, poz. 192), jak i w treści składanych przez wnioskodawcę pism – nie dostarcza informacji wystarczających do uznania, że czyn, za który wnioskodawca został pociągnięty do odpowiedzialności karnej, miał jakikolwiek związek z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Fakt, iż wnioskodawca zasilał szeregi NSZZ „Solidarność” nie stanowi dostatecznej
3 podstawy do uznania każdej z podejmowanych przez niego aktywności za przejaw dążeń „niepodległościowych”, podobnie nie może przesądzać o represyjnym charakterze każdego toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego. Ze zgromadzonych dowodów, w tym z wyjaśnień podejrzanego przyznającego się do popełnienia zarzucanego mu czynu, wynika jednoznacznie, że po ukończeniu Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Łączności w Z. w 1975 r. wyniósł on do domu dokumenty niejawne (tajne i poufne) i przechowywał je do 1 marca 1983 r., nikomu ich nie okazywał ani też sam z nich nie korzystał. Samo zaś umorzenie postępowania karnego na podstawie amnestii z 21 lipca 1981 r., za czyn do którego popełnienia wnioskodawca się przyznał i niezastosowanie w tej sprawie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, przeczy, by to orzeczenie było formą represji za działalność wnioskodawcy w NSZZ „Solidarność”. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 773/18 2019-02-06Czy działalność związkowa w ramach legalnie funkcjonującego NSZZ „[…]” w okresie PRL może być uznana za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego w rozumieniu ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanyc…
- I KZ 20/25 2025-05-28Czy orzeczenie wydane przez byłe organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości, dotyczące czynu związanego z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, podlega stwierdzeniu nieważności na podstawie ustawy z…
- VI KZ 3/19 2019-03-12Czy wniosek o stwierdzenie nieważności wyroku wydanego wobec osoby represjonowanej za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego wymaga ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji w sytuacji, gdy u…
- WZ 23 13 2013-10-16Czy wniosek o uznanie za nieważne orzeczenia wydanego wobec osoby represjonowanej za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego może zostać uwzględniony, jeśli dowody nie potwierdzają związku między popełn…
- I KZ 18/23 2023-08-17Czy orzeczenia wydane wobec osoby skazanej za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, która następnie została częściowo uniewinniona lub postępowanie umorzono na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991…
Powołane przepisy
art. 29 ust. 1art. 438 pkt. 3 KPKart. 1 ust. 1art. 4 ust. 2art. 2 ust. 2§ 14 ust. 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy