WZ 11/16
Izba Wojskowa2016-07-19
Skład orzekający: Andrzej Tomczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja życiowa i zarobkowa podsądnego, w tym bycie rozwiedzionym i utrzymywanie się z prac dorywczych, uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji częściowo zwolnił go od tych kosztów z uwagi na względy słuszności?Ratio decidendi
Sytuacja życiowa i zarobkowa podsądnego, polegająca na byciu rozwiedzionym i utrzymywaniu się z prac dorywczych, nie stanowi wystarczającej podstawy do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza gdy sąd pierwszej instancji już częściowo zwolnił go od tych kosztów z uwagi na względy słuszności. Oczekiwanie partycypacji byłej małżonki w spłacie należności nie jest uzasadnione.Stan faktyczny
Wojskowy Sąd Okręgowy zasądził od st. szer. rez. D. L. na rzecz Skarbu Państwa kwotę ponad 3000 zł tytułem części kosztów sądowych. Obrońca D. L. zaskarżył to postanowienie, argumentując, że jego klient powinien zostać zwolniony od kosztów z uwagi na trudną sytuację życiową i zarobkową oraz niewielką społeczną szkodliwość przypisanego mu czynu. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. dotyczące kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: WZ 11/16 POSTANOWIENIE Dnia 19 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie st. szer. rez. D. L., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu bez udziału stron, w dniu 19 lipca 2016 r., zażalenia obrońcy st. szer. rez. D. L. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 10 maja 2016 r., w przedmiocie kosztów sądowych p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 maja 2016 r. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. zasądził m.in. od st. szer. rez. D. L. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 3019,30 zł tytułem części kosztów sądowych za postępowanie przed sądem pierwszej instancji. Postanowienie to zaskarżył obrońca st. szer. rez. D. L. i formułując zarzut obrazy przepisów postępowania – art. 624 § 1 k.p.k. poprzez zasądzenie kosztów postępowania w sytuacji, w której przemawiają przeciwko temu względy słuszności, zaś uiszczenie owych kosztów byłoby dla podsądnego zbyt uciążliwe z uwagi na jego sytuację życiową i zarobkową, wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i nieobciążanie D. L. kosztami procesu. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że przeciwko obciążeniu D. L. kosztami postępowania przemawiają szczególne, wyjątkowe okoliczności sprawy, w której
2 pierwotnie przedmiotem procesu były zbrodnie, zaś ostatecznie przypisano D. L. popełnienie czynu o nieznacznej społecznej szkodliwości i warunkowo umorzono postępowanie, co przemawia za zwolnieniem go od kosztów postępowania. Dodatkowo podniósł, że D. L. nie posiada stałego i pewnego zatrudnienia, jest rozwiedziony i nie może liczyć na wsparcie małżonki, przeciwnie – wobec niej też posiada zobowiązania, których nie jest w stanie obecnie realizować. Zasądzona więc kwota jest dla niego bardzo wysoka, a jej uiszczenie w opisanych warunkach – nawet w ratach – byłoby znaczną dolegliwością. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że zwolnił m.in. D. L. od obowiązku zapłaty kosztów sądowych wyłożonych przez Skarb Państwa w śledztwie i w pierwszym postępowaniu rozpoznawczym, zakończonym uniewinnieniem oskarżonych, zaś uczynił to z uwagi na względy słuszności. Mimo takiego wywodu uzasadniającego znaczne obniżenie zasądzonych kwot, obrońca D. L. argumentuje w podobny sposób, nie dostrzegając, że względy słuszności legły u podstaw skarżonego rozstrzygnięcia. Brak natomiast w zażaleniu argumentów, które by zastosowanie tych względów słuszności czyniły niewystarczającymi. Niewystarczająca również dla dokonania korekty zaskarżonego postanowienia jest argumentacja dotycząca sytuacji rodzinnej, osobistej, majątkowej D. L. Bycie rozwiedzionym i utrzymywanie się z prac dorywczych nie daje podstaw do twierdzenia, że uiszczenie zasądzonej kwoty (nawet w ratach) byłoby znaczną dolegliwością. Natomiast oczekiwanie, by małżonka regulowała czy partycypowała w spłacie należności powodowanych zachowaniem podsądnego w tej sprawie wydaje się zupełnie nie na miejscu i nie zasługuje na szerszy komentarz. Z tych więc względów należało orzec jak na wstępie. eb
Powiązane orzeczenia
- I CZ 151/83 1983-10-14Czy powódka, osiągająca dochody z wynagrodzenia za pracę i nieposiadająca nikogo na utrzymaniu, może zostać zwolniona od całości kosztów sądowych, jeśli wysokość tych kosztów nie przekracza jej jednomiesięcznych dochodów…
- I CZ 27/60 1960-05-14Czy zwolnienie od kosztów sądowych przy wniesieniu powództwa głównego rozciąga się na powództwo wzajemne oraz na środek prawny od orzeczenia o kosztach?
- I CZ 26/87 1987-03-31Czy sąd może odmówić zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli strona nie wykazała niemożliwości uzyskania wyższych zarobków, bez wcześniejszego umożliwienia jej takiego wykazania i wyjaśnienia związanych z tym okoliczności?
- III CZ 22/22 2022-04-06Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, mimo wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych?
- IV CZ 25/59 1959-05-03Czy osoba samotna, zarabiająca miesięcznie 850 zł, która nie jest obciążona obowiązkiem alimentacyjnym, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wpis od rewizji wynosi 1200 zł?
Powołane przepisy
art. 624 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy