WZ 15 13/1
Izba Wojskowa2013-09-30
Skład orzekający: Edward Matwijów, Jan Bogdan, Jerzy Steckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu o przekazaniu sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia śledztwa o opinię psychiatryczną, wydane po wpłynięciu aktu oskarżenia, jest prawidłowe, jeśli wątpliwości co do poczytalności oskarżonego nie były istotne w postępowaniu przygotowawczym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego o przekazaniu sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia śledztwa o opinię psychiatryczną. Stwierdzono, że jeśli potrzeba przeprowadzenia takiego dowodu powstanie, decyzję podejmie sąd orzekający, ponieważ w postępowaniu przygotowawczym nie ujawniły się istotne wątpliwości co do poczytalności oskarżonego. Wyznaczenie obrońcy z urzędu po wpłynięciu aktu oskarżenia nie przesądza o istotnych brakach postępowania przygotowawczego.Stan faktyczny
Oskarżony ppłk rez. M. L. został oskarżony z art. 212 § 2 k.k. Wojskowy Sąd Okręgowy przekazał sprawę prokuratorowi w celu uzupełnienia śledztwa o opinię psychiatryczną, powołując się na wątpliwości co do poczytalności oskarżonego wynikające z jego zachowania. Prokurator wniósł zażalenie, argumentując, że wątpliwości te nie były istotne i że decyzja o dowodzie należy do sądu. Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego i przekazał sprawę temu sądowi do rozpoznania na rozprawie głównej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: WZ 15/13 POSTANOWIENIE Dnia 30 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Edward Matwijów (przewodniczący) SSN Jan Bogdan Rychlicki (sprawozdawca) SSN Jerzy Steckiewicz bez udziału stron, w sprawie ppłk. rez. M. L. oskarżonego z art. 212 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 30 września 2013 r., zażalenia prokuratora na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 maja 2013 r., o przekazaniu sprawy oskarżonego ppłk. rez. M. L. prokuratorowi Wojskowej Prokuratury Okręgowej w W. w celu uzupełnienia śledztwa poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii sądowo-psychiatrycznej oskarżonego p o s t a n o w i ł uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę ppłk. rez. M. L. przekazać Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w W. do rozpoznania na rozprawie głównej. UZASADNIENIE Ppłk rez. M. L. został oskarżony o przestępstwo określone w art. 212 § 2 k.k. W toku posiedzenia przed Sądem Najwyższym w dniu 24 kwietnia 2013 r., oskarżony złożył wniosek o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu albowiem wobec jego osoby „już wcześniej wojskowe organy ścigania oraz wymiaru sprawiedliwości
2 prowadzące postępowania powzięły uzasadnione wątpliwości co do jego stanu poczytalności, a w toku postępowania przygotowawczego, sygn. Po.Śl. …/10, pozbawiony był prawa do obrony”. Zarządzeniem Zastępcy Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 26 kwietnia 2013 r., na podstawie art. 81 § 1 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k., wyznaczono oskarżonemu obrońcę z urzędu – adw. P.F. Po przekazaniu niniejszej sprawy do rozpoznania Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w W. Sąd ten na posiedzeniu w dniu 20 maja 2013 r., sygn. akt So …/13, na podstawie art. 345 § 1 i 2 k.p.k., przekazał sprawę ppłk. rez. M. L. prokuratorowi Wojskowej Prokuratury Okręgowej w W. w celu uzupełnienia śledztwa poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych lekarzy psychiatrów odnośnie stanu poczytalności oskarżonego in tempore criminis. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w toku postępowania przygotowawczego ujawniły się uzasadnione wątpliwości co do poczytalności oskarżonego, a wynikające z jego określonego zachowania (niepodejmowanie korespondencji sądowej, odmawianie składania wyjaśnień oraz podpisu w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów, zdejmowanie części garderoby podczas tej czynności procesowej). Powyższe obligowało prokuratora do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów odnośnie stanu zdrowia oskarżonego, a nieprzeprowadzenie tego dowodu przez oskarżyciela publicznego stanowiło i stanowi istotny brak postępowania, a którego usunięcie w postępowaniu sądowym powodowałoby znaczne trudności i w rzeczy samej uniemożliwiłoby wydanie wyroku w rozsądnym terminie. Zażalenie na to postanowienie wniósł prokurator Wojskowej Prokuratury Okręgowej w P. Skarżący zarzucając obrazę przepisu art. 345 § 1 k.p.k., wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia prokurator wskazując na określone postępowanie oskarżonego, o którym mowa wyżej, zaakcentował, że jakkolwiek jest ono „niestandardowe”, to jednakże nie może wywoływać uzasadnionych wątpliwości, co do poczytalności oskarżonego in tempore criminis. Z kolei wyznaczenie oskarżonemu obrońcy z urzędu nie przesądza o konieczności przeprowadzenia dowodu z urzędu z opinii biegłych lekarzy psychiatrów. Decyzja w tym przedmiocie
3 należeć będzie do właściwego organu procesowego. Wobec tego materiały postępowania przygotowawczego zgromadzone w sprawie oskarżonego nie wskazują na istotne braki tegoż postępowania. W ocenie skarżącego, gdy zajdzie celowość przeprowadzenia tego dowodu, nie spowoduje to znacznej trudności w postepowaniu sądowym. Sąd Najwyższy rozważył. Zażalenie prokuratora jest zasadne. Zgodzić należało się ze skarżącym, że jeżeli zajdzie potrzeba przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych lekarzy psychiatrów, co do poczytalności oskarżonego in tempore criminis decyzje w tym przedmiocie podejmie sąd orzekający, albowiem w śledztwie nie ujawniły się istotne wątpliwości, co do stanu poczytalności oskarżonego. Zważyć też należało, że wyznaczenie obrońcy z urzędu oskarżonemu nastąpiło po wpłynięciu aktu oskarżenia do sądu. Zatem nie można mówić o istotnych brakach tegoż postępowania przygotowawczego, a skoro tak, to bezprzedmiotowe są również wywody o znacznych trudnościach w postępowaniu sądowym, w tym uniemożliwieniu wydania wyroku w rozsądnym terminie. W związku z tym, w uwzględnieniu zażalenia prokuratora należało uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę ppłk. rez. M. L. przekazać Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w W. do rozpoznania na rozprawie głównej. Z tego względu postanowiono jak na wstępie. Pouczenie: Na niniejsze postanowienie zażalenie nie przysługuje.
Powiązane orzeczenia
- IV KZ 207/78 1979-01-27Czy sąd może zwrócić sprawę prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego o dowód z opinii biegłych psychiatrów, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do poczytalności oskarżonego w czasie popełnienia…
- IV KR 281/87 1988-04-01Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił przeprowadzenia dowodu z opinii psychiatrycznej dotyczącej stanu poczytalności oskarżonego w sprawie, opierając się jedynie na opinii wydanej w innej sprawie?
- III KK 176/11 2012-01-11Czy samo poddanie oskarżonego badaniom psychiatrycznym w innej sprawie, w której stwierdzono zaburzenia osobowości, tworzy uzasadnione wątpliwości co do jego poczytalności w innej sprawie i obliguje sąd do dopuszczenia d…
- I KK 316/22 2022-11-28Czy w sytuacji, gdy sąd odwoławczy powziął wątpliwości co do poczytalności oskarżonego i jego zdolności do obrony, a oskarżony wypowiedział pełnomocnictwo swojemu obrońcy, sąd ten może prowadzić postępowanie bez obrońcy…
- I K 1308/51 1952-12-04Czy sąd może odmówić skierowania oskarżonego na obserwację psychiatryczną, jeśli biegli wskazują na wątpliwości co do jego poczytalności i potrzebę takiej obserwacji?
Powołane przepisy
art. 212 § 2 KKart. 81 § 1 KPKart. 79 § 1 pkt 3 KPKart. 345 § 1art. 345 § 1 KPK§ 2§ 1§ 1 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy