WZ 4/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Jeż. Sędziowie: ppłk M. Medyk (sprawozdawca), ppłk Z. Steckiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Bogdana W., po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 1987 r. zażalenia oskarżonego na postanowienie Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 19 grudnia 1984 r. o podjęciu przeciwko oskarżonemu postępowania karnego o przestępstwo określone w art. 311 § 2 k.k. w zb. z art. 166 k.k. i w zw. z art. 242 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. z 1984 r. Nr 7, poz. 31), a umorzonego na podstawie art. 4 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii (Dz. U. Nr 36, poz. 192), i po zapoznaniu się z pisemnym wnioskiem przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy,uwzględniając zażalenie oskarżonego, uchylił zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 18 grudnia 1986 r. postępowanie karne przeciwko oskarżonemu Bogdanowi W. o przestępstwo określone w art. 311 § 2 k.k. w zb. z art. 166 k.k. i w zw. z art. 242 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL zostało umorzone na podstawie art. 4 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii. Jednocześnie sąd ten wyznaczył oskarżonemu okres próby do dnia 31 grudnia 1986 r. (...).(...) Przed upływem okresu próby oskarżony Bogdan W. popełnił nowe, umyślne przestępstwo i prawomocnym wyrokiem z dnia 28 kwietnia 1986 r. Sądu Rejonowego w M. skazany został za popełnienie przestępstwa określonego w art. 156 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (...).W związku z tym Wojskowy Sąd Garnizonowy w N. postanowieniem z dnia 19 grudnia 1986 r. - w myśl art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii - uchylił swoje orzeczenie o umorzeniu postępowania karnego przeciwko oskarżonemu i postępowanie to podjął na nowo.Na postanowienie to złożył zażalenie oskarżony, który wnosząc o uchylenie tego postanowienia twierdzi, że decyzja sądu jest dla niego niesłuszna i krzywdząca, gdyż obecnie pracuje oraz pomaga rodzicom w gospodarstwie rolnym, jak również uiścił grzywnę i przestrzega porządku prawnego.Zażalenie oskarżonego jest zasadne. Nie kwestionując argumentów oskarżonego, że obecnie prowadzi on nienaganny tryb życia, zauważyć należy, iż okoliczność ta nie ma znaczenia w niniejszej sprawie.Istotne natomiast w sprawie jest to, czy przestępstwo określone w art. 311 § 2 k.k. w zb. z art. 166 k.k. jest przestępstwem podobnym przedmiotowo do przestępstwa określonego w art. 156 § 1 k.k. w myśl art. 120 § 2 k.k. Jedynie popełnienie w okresie próby przez oskarżonego nowego umyślnego przestępstwa podobnego, w stosunku do którego zastosowano dobrodziejstwo amnestii, stworzyłoby podstawę dla sądu pierwszej instancji postępowania w myśl art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii. Sąd pierwszej instancji, podejmując umorzone postępowanie karne przeciwko oskarżonemu, poza werbalnym stwierdzeniem, że przestępstwo określone w art. 311 § 2 k.k. w zb. z art. 166 k.k. jest przedmiotowo podobne do przestępstwa określonego w art. 156 § 1 k.k., nie wykazał w zaskarżonym postanowieniu żadnych argumentów prowadzących do takiego wniosku.W związku z tym stwierdzić należy, że o podobieństwie przedmiotowym przestępstw decyduje przedmiot ochrony (ten sam lub rodzajowo zbliżony) albo pobudki (takie same). Przedmiotowe podobieństwo przestępstw ustala się na podstawie porównywania dóbr chronionych prawem, naruszonych przez te przestępstwa. Przestępstwa przedmiotowo podobne z powodu naruszenia dóbr rodzajowo zbliżonych są zamieszczone w zasadzie w tych samych rozdziałach części szczególnej i wojskowej kodeksu karnego.Porównanie dóbr chronionych przez art. 311 § 2 i art. 166 oraz 156 § 1 k.k. wskazuje, że brak pomiędzy tymi przestępstwami podobieństwa. Artykuł 311 § 2 k.k. chroni dobro w postaci dyscypliny wojskowej przed zamachami na przełożonych w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych, art. 166 k.k. - wolność człowieka, a art. 156 § 1 k.k. - zdrowie pokrzywdzonego.Przestępstwa te zatem są inne rodzajowo i zamieszczone są w różnych rozdziałach. Brak więc podstaw do twierdzenia, że porównywane przestępstwa zostały popełnione z takich samych pobudek, skoro wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 28 kwietnia 1986 r., skazujący oskarżonego za przestępstwo określone w art. 156 § 1 k.k., nie zawiera uzasadnienia, co sprawia, iż nie da się porównać istotnych elementów tych przestępstw.Elementy, służące określeniu podobieństwa, nie stwarzają zatem podstaw do twierdzenia, że przestępstwa określone w art. 311 § 2 i art. 166 k.k. są przedmiotowo podobnymi do przestępstwa określonego w art. 156 § 1 k.k. (czyn pierwszy polegał na przyciskaniu pokrzywdzonego do łóżka, a drugi - na umyślnym spowodowaniu uszkodzenia ciała).W związku z tym należało uwzględnić zażalenie oskarżonego i uchylić zaskarżone postanowienie sądu pierwszej instancji.