0111-KDIB1-1.4010.348.2021.3.AW
Interpretacja indywidualna2021-10-29Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Teza
w zakresie ustalenia, czy w sytuacji, gdy:
- Wydzierżawiający nie udokumentuje dzierżawy fakturą z uwagi na brak statusu przedsiębiorcy lub brak statusu czynnego podatnika podatku od towarów i usług i Wnioskodawca dokona zapłaty czynszu dzierżawnego na rachunek bankowy wskazany przez Wydzierżawiającego, który nie widnieje na Białej Liście, Wnioskodawca będzie mógł zaliczyć uiszczony na rzecz Wydzierżawiającego czynsz dzierżawny w ciężar kosztów uzyskania przychodów i nie znajdzie zastosowania przepis art. 15d ust. 1 pkt 2 oraz art. 15d ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych;
- Wnioskodawca dokona zapłaty czynszu dzierżawnego w wartości netto na rachunek bankowy wskazany przez Wydzierżawiającego, który nie widnieje na Białej Liście, a po upływie terminu na złożenie zawiadomienia ZAW-NR Wnioskodawca otrzyma fakturę od Wydzierżawiającego posiadającego status przedsiębiorcy w rozumieniu Prawa przedsiębiorców i podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny zgodnie z przepisem art. 96 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, Wnioskodawca będzie mógł zaliczyć uiszczony na rzecz Wydzierżawiającego czynsz dzierżawny w ciężar kosztów uzyskania przychodów i nie znajdzie zastosowania przepis art. 15d ust. 1 oraz art. 15d ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, o ile po otrzymaniu faktury od Wydzierżawiającego Wnioskodawca dokona płatności pełnej kwoty VAT wykazanej na przedmiotowej fakturze z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, o którym mowa w art. 108a ustawy o podatku od towarów i usług.
Pełna treść interpretacji
INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z wniosku z 21 lipca 2021 r. (data wpływu za pośrednictwem platformy e-PUAP w tym samym dniu), uzupełnionym 18 października 2021 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie ustalenia czy w sytuacji, gdy: - Wydzierżawiający nie udokumentuje dzierżawy fakturą z uwagi na brak statusu przedsiębiorcy lub brak statusu czynnego podatnika podatku od towarów i usług i Wnioskodawca dokona zapłaty czynszu dzierżawnego na rachunek bankowy wskazany przez Wydzierżawiającego, który nie widnieje na Białej Liście, Wnioskodawca będzie mógł zaliczyć uiszczony na rzecz Wydzierżawiającego czynsz dzierżawny w ciężar kosztów uzyskania przychodów i nie znajdzie zastosowania przepis art. 15d ust. 1 pkt 2 oraz art. 15d ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – jest prawidłowe; - Wnioskodawca dokona zapłaty czynszu dzierżawnego w wartości netto na rachunek bankowy wskazany przez Wydzierżawiającego, który nie widnieje na Białej Liście, a po upływie terminu na złożenie zawiadomienia ZAW-NR Wnioskodawca otrzyma fakturę od Wydzierżawiającego posiadającego status przedsiębiorcy w rozumieniu Prawa przedsiębiorców i podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny zgodnie z przepisem art. 96 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, Wnioskodawca będzie mógł zaliczyć uiszczony na rzecz Wydzierżawiającego czynsz dzierżawny w ciężar kosztów uzyskania przychodów i nie znajdzie zastosowania przepis art. 15d ust. 1 oraz art. 15d ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, o ile po otrzymaniu faktury od Wydzierżawiającego Wnioskodawca dokona płatności pełnej kwoty VAT wykazanej na przedmiotowej fakturze z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, o którym mowa w art. 108a ustawy o podatku od towarów i usług – jest prawidłowe. UZASADNIENIE W dniu 21 lipca 2021 r. wpłynął do Organu wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy w sytuacji, gdy: - Wydzierżawiający nie udokumentuje dzierżawy fakturą z uwagi na brak statusu przedsiębiorcy lub brak statusu czynnego podatnika podatku od towarów i usług i Wnioskodawca dokona zapłaty czynszu dzierżawnego na rachunek bankowy wskazany przez Wydzierżawiającego, który nie widnieje na Białej Liście, Wnioskodawca będzie mógł zaliczyć uiszczony na rzecz Wydzierżawiającego czynsz dzierżawny w ciężar kosztów uzyskania przychodów i nie znajdzie zastosowania przepis art. 15d ust. 1 pkt 2 oraz art. 15d ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych; - Wnioskodawca dokona zapłaty czynszu dzierżawnego w wartości netto na rachunek bankowy wskazany przez Wydzierżawiającego, który nie widnieje na Białej Liście, a po upływie terminu na złożenie zawiadomienia ZAW-NR Wnioskodawca otrzyma fakturę od Wydzierżawiającego posiadającego status przedsiębiorcy w rozumieniu Prawa przedsiębiorców i podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny zgodnie z przepisem art. 96 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, Wnioskodawca będzie mógł zaliczyć uiszczony na rzecz Wydzierżawiającego czynsz dzierżawny w ciężar kosztów uzyskania przychodów i nie znajdzie zastosowania przepis art. 15d ust. 1 oraz art. 15d ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, o ile po otrzymaniu faktury od Wydzierżawiającego Wnioskodawca dokona płatności pełnej kwoty VAT wykazanej na przedmiotowej fakturze z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, o którym mowa w art. 108a ustawy o podatku od towarów i usług. Powyższy wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z 8 października 2021 r., Znak: 0111-KDIB1-1.4010.348.2021.4.AW, 0114-KDIP1-1.4010.500.2021.3.KOM wezwano do jego uzupełnienia, co też nastąpiło 18 października 2021 r. We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe: Wnioskodawca będący spółką z ograniczoną odpowiedzialnością jest w trakcie procesu inwestycyjnego polegającego na budowie elektrowni .... Przeciętny czas pracy elektrowni ....to okres ok. 30 lat. W przyszłości nie jest wykluczone, że na obszarze dzierżawionym przez Wnioskodawcę na potrzeby elektrowni .... będą również instalowane panele fotowoltaiczne. Elektrownie .... budowane są na gruntach dzierżawionych od podmiotów zewnętrznych (dalej: „Wydzierżawiający”). Wnioskodawca zawarł z Wydzierżawiającymi kilkadziesiąt umów dzierżawy, które były zawierane począwszy od 2011 r. z podpisami notarialnie poświadczonymi. Umowy dzierżawy zawierane są na czas oznaczony, z reguły 30 lat, z możliwością przedłużenia o kolejne 5 lat i/lub z opcją wykupu. W przeważającej części grunty będące przedmiotem dzierżawy są gruntami rolnymi, które w całości lub części w trakcie procesu inwestycyjnego na koszt Wnioskodawcy są wyłączane z produkcji rolnej. Sporadycznie grunty dzierżawione mogą mieć charakter inny niż rolny. Z reguły grunty dzierżawione są od osób fizycznych, które w umowie legitymują się numerem PESEL. Wnioskodawca nie posiada wiedzy co do tego czy Wydzierżawiający są w odniesieniu do przedmiotu dzierżawy przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców (dalej: „przedsiębiorca”). W każdej umowie dzierżawy jest jednak zawarte oświadczenie Wydzierżawiającego, że jest on albo nie jest czynnym podatnikiem VAT zdolnym do fakturowania usługi dzierżawy. W przypadku, gdy Wydzierżawiający w umowie dzierżawy oświadcza, że jest czynnym podatnikiem VAT zdolnym do fakturowania usługi dzierżawy, Wydzierżawiający podaje swój numer NIP. W przypadku, gdy Wydzierżawiający w umowie dzierżawy oświadcza, że nie jest czynnym podatnikiem VAT, zdolnym do fakturowania usługi dzierżawy, oświadczenie zawiera dodatkowe zobowiązanie, że Wydzierżawiający cyt.: „dokona takowej rejestracji, jeżeli przepisy ustawy „o podatku VAT” nakładać będą taki obowiązek. Z chwilą dokonania rejestracji zobowiązuje się niezwłocznie powiadomić o tym fakcie Inwestora - Dzierżawcę”. Z uwagi na fakt, iż kwestią uznaniową, leżącą po stronie Wydzierżawiających jest czy grunty zostaną przez nich uznane jako składnik majątku prywatnego czy też firmowego (służącego do prowadzenia działalności gospodarczej), Wnioskodawca nie dysponuje informacją, czy Wydzierżawiający wydzierżawiają grunty z majątku prywatnego czy też firmowego (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19). Jako że umowy dzierżawy są zawarte na długi okres, w trakcie obowiązywania umowy dzierżawy może ulec zmianie: - status Wydzierżawiającego na gruncie ustawy Prawo przedsiębiorców, jak i ustawy o VAT, - podmiot Wydzierżawiającego, co może mieć miejsce w zdarzeniach losowych jak chociażby śmierć osoby fizycznej, z którą zawarta jest umowa. Zatem umowy dzierżawy mogą być zawarte z: 1. osobami fizycznymi, które nie są przedsiębiorcami ani nie są czynnymi podatnikami VAT (np. prowadzą gospodarstwo rolne wykonując czynności nieopodatkowane VAT jako tzw. rolnicy ryczałtowi), 2. osobami fizycznymi, które nie są przedsiębiorcami, ale są czynnymi podatnikami VAT (np. prowadzą gospodarstwo rolne wykonując czynności opodatkowane VAT), 3. osobami fizycznymi, które są przedsiębiorcami, ale nie są czynnymi podatnikami VAT (np. z uwagi na brak przekroczenia limitu obrotu, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT), 4. osobami fizycznymi, które są przedsiębiorcami i są czynnymi podatnikami VAT, 5. osobami fizycznymi będącymi współwłaścicielami gruntów (np. jako małżonkowie posiadający wspólnotę majątkową), w których jeden z współwłaścicieli gruntów może być przedsiębiorcą i czynnym podatnikiem VAT, a drugi z współwłaścicieli może nie być ani przedsiębiorcą ani czynnym podatnikiem VAT, 6. osobami prawnymi, które są przedsiębiorcami i czynnymi podatnikami VAT. Umowy dzierżawy przewidują co do zasady następujące rodzaje opłat realizowanych na rzecz Wydzierżawiających, w tym: · Świadczenie rekompensujące, tj. jednorazowe świadczenie pieniężne z tytułu ustanowienia umowy dzierżawy, które jest płatne z góry, w momencie podpisania umowy dzierżawy (nie później jednak niż w terminie 21 dni od dnia podpisania tej umowy); i/lub · Czynsz przejściowy, tj. świadczenie pieniężne należne Wydzierżawiającemu od 1 stycznia roku następującego po roku, w którym wypłacono świadczenie rekompensujące lub od momentu zawarcia umowy dzierżawy aż do momentu rozpoczęcia budowy elektrowni .... (o ile umowa nie przewiduje świadczenia rekompensującego), które jest płatne w okresach rocznych do dnia 15 lutego roku następującego po upływie każdego roku kalendarzowego z zastrzeżeniem, iż zapłata czynszu dzierżawnego przejściowego za rok, w którym nastąpi uruchomienie elektrowni .... nastąpi nie w roku następnym, lecz w okresie 3 miesięcy od daty uruchomienia elektrowni ....; niektóre umowy przewidują, że zapłata czynszu przejściowego za rok, w którym została podpisana umowa dzierżawy nastąpi w terminie kilku do kilkudziesięciu dni od dnia jej zawarcia, · Czynsz dzierżawny, tj. świadczenie pieniężne należne Wydzierżawiającemu od chwili uruchomienia elektrowni ...., przy czym kwotę czynszu do zapłaty stanowi suma kwot czynszów należnych od każdej działki (do czynszu dzierżawnego doliczone jest również wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu i ewentualnie wynagrodzenie za ustanowienie prawa retor.); czynsz dzierżawny jest płatny rocznie, do dnia 15 lutego następującego po upływie każdego roku kalendarzowego czasu trwania umowy - na potrzeby niniejszego Wniosku ww. płatności są nazywane „czynszem dzierżawnym”. Umowy dzierżawy zawierają wskazanie, że określona w nich kwota czynszu dzierżawnego stanowi kwotę netto, do której będzie doliczana aktualnie obowiązująca stawka podatku VAT, o ile będzie on należny, tj. jeżeli Wydzierżawiający będzie działał jako czynny podatnik VAT. Umowy dzierżawy przewidują, że zapłata ww. należności z tytułu czynszów dzierżawnych następuje na rachunek bankowy Wydzierżawiającego wskazany w fakturze lub rachunku. W praktyce zdarzają się sytuacje, gdy Wydzierżawiający podaje konto właściwe do zapłaty w drodze mailowej, telefonicznie lub na podstawie oświadczenia. Ma to miejsce w sytuacjach, gdy Wydzierżawiający nie przekazuje Wnioskodawcy ani faktury ani też rachunku. Wszystkie umowy dzierżawy są zawarte na kwoty wyższe niż 15 000 zł. Z uwagi na fakt, iż Wnioskodawca chce dochować należytej staranności przy realizacji płatności na rzecz Wydzierżawiających, Wnioskodawca raz do roku przed momentem płatności należności wynikających z umowy dzierżawy przesyła/będzie przesyłać do Wydzierżawiających oświadczenie do wypełnienia i podpisu. Oświadczenie zawiera/będzie zawierać następujące dane: · dane identyfikujące Wydzierżawiającego, · dane identyfikujące dzierżawione grunty, · informację, czy Wydzierżawiający jest wyłącznym właścicielem gruntu będącego przedmiotem dzierżawy, i czy: - jest zarejestrowany na potrzeby VAT, - dzierżawę gruntu udokumentuje fakturą, - posiada NIP (jeżeli tak, to oświadczenie przewiduje konieczność wskazania numeru NIP), - jest w trakcie rejestracji na potrzeby VAT, · informację czy będący przedmiotem dzierżawy grunt jest przedmiotem współwłasności, jeżeli tak, to czy: - co najmniej jeden ze współwłaścicieli jest zarejestrowany na potrzeby VAT, - dzierżawa gruntu na rzecz Wnioskodawcy zostanie udokumentowana fakturą, - co najmniej jeden ze współwłaścicieli posiada NIP (jeżeli tak, to oświadczenie przewiduje konieczność wskazania numeru NIP), - co najmniej jeden ze współwłaścicieli jest w trakcie rejestracji na potrzeby VAT. W oparciu o treść umowy dzierżawy zawierającą informację czy Wydzierżawiający ma status czynnego podatnika VAT oraz wypełnione oświadczenie zawierające ww. informacje Wnioskodawca dokonuje/będzie dokonywał następujących czynności: · jeżeli Wnioskodawca otrzyma przed terminem płatności fakturę, płatność zostanie dokonana na rachunek bankowy Wydzierżawiającego wskazany na tzw. Białej Liście prowadzonej zgodnie z art. 96b ust. 3 pkt 13 ustawy o VAT [https://www.podatki.gov.pl/wykaz-podatnikow-vat- wyszukiwarka/] - dalej: Biała Lista; · jeżeli z umowy dzierżawy i podpisanego na początku każdego roku kalendarzowego oświadczenia wynikać będzie, że Wydzierżawiający jest czynnym podatnikiem VAT i wystawi fakturę dokumentującą czynsz dzierżawny, Wnioskodawca dokona płatności na rachunek bankowy Wydzierżawiającego wskazany na Białej Liście; · jeżeli z umowy dzierżawy i podpisanego na początku każdego roku kalendarzowego oświadczenia wynikać będzie, że Wydzierżawiający nie jest czynnym podatnikiem VAT i nie wystawi faktury, Wnioskodawca dokona płatności w kwocie netto na rachunek bankowy Wydzierżawiającego wskazany w umowie, rachunku bądź przekazany w drodze e-mail, telefonicznie lub w drodze odrębnego oświadczenia; · jeżeli z umowy dzierżawy będzie wynikać, że Wydzierżawiający nie jest czynnym podatnikiem VAT, ale w pozyskanym na początku każdego roku kalendarzowego oświadczeniu Wydzierżawiający potwierdzi, że jest czynnym podatnikiem VAT, Wnioskodawca dokona płatności na rachunek bankowy Wydzierżawiającego wskazany na Białej Liście; · jeżeli z umowy dzierżawy będzie wynikać, że Wydzierżawiający nie jest czynnym podatnikiem VAT, ale w pozyskanym na początku każdego roku kalendarzowego oświadczeniu Wydzierżawiający potwierdzi, że grunt jest przedmiotem współwłasności i jeden z właścicieli jest podatnikiem VAT, Wnioskodawca dokona płatności na rachunek bankowy Wydzierżawiającego wskazany na Białej Liście; · jeżeli z umowy dzierżawy będzie wynikać, że Wydzierżawiający nie jest czynnym podatnikiem VAT, ale w pozyskanym na początku każdego roku kalendarzowego oświadczeniu Wydzierżawiający wskaże NIP lub zostanie wskazany NIP jednego z współwłaścicieli, wówczas: - Wnioskodawca zweryfikuje w oparciu o NIP czy Wydzierżawiający lub jeden z współwłaścicieli jest czynnym podatnikiem VAT i jest ujawniony w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG); jeżeli wynik tej weryfikacji będzie pozytywny Wnioskodawca dokona płatności na rachunek bankowy właściwy dla czynnego podatnika VAT widniejący na Białej Liście, - Wnioskodawca zweryfikuje w oparciu o NIP czy Wydzierżawiający lub jeden z współwłaścicieli jest czynnym podatnikiem VAT i jest ujawniony w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG); jeżeli wynik tej weryfikacji będzie negatywny Wnioskodawca dokona płatności w kwocie netto na rachunek bankowy Wydzierżawiającego wskazany w umowie, rachunku bądź przekazany w drodze e-mail, telefonicznie lub w drodze odrębnego oświadczenia, · jeżeli z umowy dzierżawy będzie wynikać, że Wydzierżawiający nie jest czynnym podatnikiem VAT, ale w pozyskanym na początku każdego roku kalendarzowego oświadczeniu Wydzierżawiający potwierdzi, że Wydzierżawiający bądź jeden z współwłaścicieli gruntu jest w trakcie rejestracji na potrzeby VAT, Wnioskodawca wstrzyma się z płatnością do momentu zarejestrowania Wydzierżawiającego lub jednego z współwłaścicieli na potrzeby VAT i dokona płatności po zarejestrowaniu Wydzierżawiającego bądź jednego z współwłaścicieli gruntu na rachunek z Białej Listy. Wnioskodawca rozważa również aneksowanie umów dzierżawy jako alternatywę do ww. oświadczeń, o ile będzie to możliwe z przyczyn biznesowych. W takiej sytuacji aneks będzie zawierał oświadczenia zbliżone do ww. oświadczeń. W sytuacjach, w których nie będzie możliwe aneksowanie umowy dzierżawy, Wnioskodawca będzie zgodnie z ww. procedurą raz do roku przesyłał do Wydzierżawiających ww. oświadczenia. Pomimo ww. opisanych działań w praktyce mogą się jednak zdarzać sytuacje, w których pomimo wskazania w umowie dzierżawy i w oświadczeniu, iż Wydzierżawiający, ani żaden z współwłaścicieli gruntów nie jest czynnym podatnikiem VAT, po otrzymaniu płatności Wydzierżawiający wystawi fakturę. Termin wystawienia faktury w przypadku dzierżawy upływa zasadniczo z upływem terminu płatności (art. 106i ust. 3 pkt 4 ustawy o VAT), zatem Wnioskodawca może otrzymać fakturę po upływie terminu 7 bądź 14 dni od dnia dokonania płatności, a zatem Wnioskodawca nie będzie w takiej sytuacji mógł złożyć zawiadomienia ZAW-NR. Zaznaczyć przy tym należy, że w takich sytuacjach Wnioskodawca dokona płatności w wartości netto bez podatku VAT. Podatek VAT Wnioskodawca będzie zobowiązany dodatkowo przelać na rachunek Wydzierżawiającego po otrzymaniu faktury. W takiej sytuacji Wnioskodawca zamierza dokonać płatności podatku VAT wynikającego z faktury Wydzierżawiającego z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, o którym mowa w art. 108a ustawy o VAT. W sytuacji, gdy Wydzierżawiający nie będzie posiadał rachunku bankowego umożliwiającego dokonanie płatności VAT z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, o którym mowa w art. 108a ustawy o VAT, Wydzierżawiający wstrzyma się z przelewem podatku VAT do momentu rejestracji takiego rachunku bankowego przez Wydzierżawiającego. Po uzyskaniu informacji o rejestracji rachunku bankowego, Wydzierżawiający dokona płatności pełnej kwoty podatku VAT z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, o którym mowa w art. 108a ustawy o VAT. Koszty w postaci czynszu dzierżawnego pozostają w związku z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy i stanowią koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT oraz nie ma do tego typu kosztów zastosowania żadne z wyłączeń wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. W uzupełnieniu wniosku z 18 października 2021 r., Wnioskodawca ponadto wskazał, że w sytuacji, gdy z umowy dzierżawy i złożonego wobec Wnioskodawcy oświadczenia wynika, że Wydzierżawiający nie jest czynnym podatnikiem VAT zapłata czynszu dzierżawnego następuje w kwocie netto: · w oparciu o konkretny zapis umowy dzierżawy zobowiązujący Wnioskodawcę do zapłaty czynszu dzierżawnego w określonej kwocie i w określonym terminie (ta sytuacja występuje najczęściej) lub · w oparciu o rachunek (niebędący fakturą). Z kolei jeżeli po terminie płatności czynszu dzierżawnego i po upływie terminu na złożenie zawiadomienia ZAW-NR, Wnioskodawca otrzyma od Wydzierżawiającego fakturę, na której naliczony zostanie podatek VAT - zapłata samego podatku VAT nastąpi w oparciu o otrzymaną fakturę. Wnioskodawca wyjaśnia, że nie składa zawiadomienia ZAW-NR, jeżeli z umowy dzierżawy i oświadczenia wynika, że Wydzierżawiający nie jest czynnym podatnikiem VAT i do momentu upływu terminu na złożenie zawiadomienia ZAW-NR nie otrzyma od Wydzierżawiającego faktury. W takiej bowiem sytuacji brak jest podstaw do złożenia zawiadomienia, skoro Wnioskodawca nie dysponuje w tym terminie fakturą od Wydzierżawiającego. Z kolei okolicznościami jakie sprawią, że Wnioskodawca otrzyma fakturę po upływie terminu na złożenie zawiadomienia ZAW-R jest, że Wydzierżawiający nie dopełni obowiązku poinformowania Wnioskodawcy o zmianie statusu na podatnika VAT czynnego przed upływem terminu płatności czynszu dzierżawnego wynikającego z umowy dzierżawy i tym samym przed dokonaniem zapłaty czynszu Wnioskodawca z przyczyn od niego niezależnych nie będzie miał wiedzy, że dokonuje zapłaty czynszu na rzecz czynnego podatnika VAT. W każdej umowie dzierżawy zawarte jest oświadczenie Wydzierżawiającego co do jego statusu jako czynny podatnik VAT i obowiązku niezwłocznego poinformowania Wnioskodawcy o zmianie statusu na gruncie ustawy o VAT. Przykładowy zapis z umowy poniżej: „Właściciel - Wydzierżawiający oświadcza, że nie jest czynnym podatnikiem VAT, zdolnym do fakturowania usługi dzierżawy oraz że dokona takowej rejestracji, jeżeli przepisy ustawy „o podatku VAT” nakładać będą taki obowiązek. Z chwilą dokonania rejestracji zobowiązuje się niezwłocznie powiadomić o tym fakcie Inwestora - Dzierżawcę” lub Właściciel - Wydzierżawiający oświadcza, że jest czynnym podatnikiem VAT zdolnym do fakturowania usługi dzierżawy lub dokona takowej rejestracji, jeżeli przepisy ustawy ,,o podatku VAT” nakładać będą taki obowiązek. Z chwilą dokonania rejestracji zobowiązuje się niezwłocznie powiadomić o tym fakcie Inwestora - Dzierżawcę”. Umowy dzierżawy nie zawierają natomiast zapisów zobowiązujących Wydzierżawiającego do przekazania informacji, iż jest on bądź nie przedsiębiorcą. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania: 1. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w sytuacji gdy Wydzierżawiający nie udokumentuje dzierżawy fakturą z uwagi na brak statusu przedsiębiorcy lub brak statusu czynnego podatnika podatku od towarów i usług i Wnioskodawca dokona zapłaty czynszu dzierżawnego na rachunek bankowy wskazany przez Wydzierżawiającego, który nie widnieje na Białej Liście, Wnioskodawca będzie mógł zaliczyć uiszczony na rzecz Wydzierżawiającego czynsz dzierżawny w ciężar kosztów uzyskania przychodów i nie znajdzie zastosowania przepis art. 15d ust. 1 pkt 2 oraz art. 15d ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych? (pytanie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 18 października 2021 r.) 2. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w sytuacji gdy Wnioskodawca dokona zapłaty czynszu dzierżawnego w wartości netto na rachunek bankowy wskazany przez Wydzierżawiającego, który nie widnieje na Białej Liście, a po upływie terminu na złożenie zawiadomienia ZAW-NR Wnioskodawca otrzyma fakturę od Wydzierżawiającego posiadającego status przedsiębiorcy w rozumieniu Prawa przedsiębiorców i podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny zgodnie z przepisem art. 96 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, Wnioskodawca będzie mógł zaliczyć uiszczony na rzecz Wydzierżawiającego czynsz dzierżawny w ciężar kosztów uzyskania przychodów i nie znajdzie zastosowania przepis art. 15d ust. 1 oraz art. 15d ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, o ile po otrzymaniu faktury od Wydzierżawiającego Wnioskodawca dokona płatności pełnej kwoty VAT wykazanej na przedmiotowej fakturze z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, o którym mowa w art. 108a ustawy o podatku od towarów i usług? Zdaniem Wnioskodawcy: Ad 1. W sytuacji, gdy Wydzierżawiający nie udokumentuje dzierżawy fakturą z uwagi na brak statusu przedsiębiorcy lub brak statusu czynnego podatnika podatku od towarów i usług i Wnioskodawca dokona zapłaty czynszu dzierżawnego na rachunek bankowy wskazany przez Wydzierżawiającego, który nie widnieje na Białej Liście, Wnioskodawca będzie uprawniony do zaliczenia czynszu dzierżawnego uiszczonego na rzecz Wydzierżawiającego w ciężar kosztów uzyskania przychodów i nie znajdzie zastosowania przepis art. 15d ust. 1 pkt 2 oraz art. 15d ust. 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1800 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”). (stanowisko ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 18 października 2021 r.) Ad 2. W sytuacji gdy Wnioskodawca dokona zapłaty czynszu dzierżawnego w wartości netto na rachunek bankowy wskazany przez Wydzierżawiającego, który nie widnieje na Białej Liście, a po upływie terminu na złożenie zawiadomienia ZAW-NR Wnioskodawca otrzyma fakturę od Wydzierżawiającego posiadającego status przedsiębiorcy w rozumieniu Prawa przedsiębiorców i podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny zgodnie z przepisem art. 96 ust. 4 ustawy o VAT, Wnioskodawca będzie mógł zaliczyć uiszczony na rzecz Wydzierżawiającego czynsz dzierżawny w ciężar kosztów uzyskania przychodów i nie znajdzie zastosowania przepis art. 15d ust. 1 oraz art. 15d ust. 2 ustawy o CIT, o ile po otrzymaniu faktury od Wydzierżawiającego Wnioskodawca dokona płatności pełnej kwoty VAT wykazanej na przedmiotowej fakturze z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, o którym mowa w art. 108a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2021 r., poz. 685 ze zm., dalej: „ustawa o VAT”). Uwagi ogólne. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu. Przepis art. 15d ust. 1 ustawy o CIT zawiera dodatkowe ograniczenie w rozpoznawaniu kosztów uzyskania przychodów, zgodnie z którym, podatnicy nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców: 1) została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego lub 2) została dokonana przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług - w przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług, potwierdzonych fakturą, dokonanych przez dostawcę towarów lub usługodawcę zarejestrowanego na potrzeby podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny, lub 3) pomimo zawarcia na fakturze wyrazów „mechanizm podzielonej płatności” zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT, została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności określonego w art. 108a ust. 1a tej ustawy. Zgodnie z art. 15d ust. 2 ustawy o CIT, w przypadku zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 ustawy Prawo przedsiębiorców została dokonana z naruszeniem art. 15d ust. 1, podatnicy w tej części: 1) zmniejszają koszty uzyskania przychodów albo 2) w przypadku braku możliwości zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów - zwiększają przychody - w miesiącu, w którym odpowiednio została dokonana płatność bez pośrednictwa rachunku płatniczego, został zlecony przelew albo płatność została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności. Zgodnie natomiast z art. 15d ust. 4 ustawy o CIT, przepisów art. 15d ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o CIT w zakresie, w jakim przepis ten dotyczy płatności dokonanych z naruszeniem art. 15d ust. 1 pkt 2, nie stosuje się, jeżeli zapłata należności przez podatnika: 1) została dokonana przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a podatnik złożył przy pierwszej zapłacie należności przelewem na ten rachunek zawiadomienie, o którym mowa w art. 117ba § 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej, do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla podatnika, który dokonał zapłaty należności, w terminie 7 dni od dnia zlecenia przelewu lub 2) została dokonana przelewem na rachunek banku lub rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej: a) służący do dokonywania rozliczeń z tytułu nabywanych przez ten bank lub tę kasę wierzytelności pieniężnych lub b) wykorzystywany przez ten bank lub tę kasę do pobrania należności od nabywcy towarów lub usługobiorcy za dostawę towarów lub świadczenie usług, potwierdzone fakturą, i przekazania jej w całości albo części dostawcy towarów lub usługodawcy, lub c) prowadzony przez ten bank lub tę kasę w ramach gospodarki własnej, niebędący rachunkiem rozliczeniowym - jeżeli odpowiednio bank, spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa lub podmiot będący wystawcą faktury, wraz z informacją o numerze rachunku do zapłaty, przekazali podatnikowi informację, że rachunek wskazany do zapłaty jest rachunkiem, o którym mowa w lit. a, b lub c, lub 3) została dokonana z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, o którym mowa w art. 108a ustawy o podatku od towarów i usług, lub 4) importu towarów, importu usług lub dostawy towarów rozliczanej przez nabywcę. Przy czym w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii ogłoszonych w związku z COVID-19, termin na złożenie zawiadomienia, o którym mowa w art. 15d ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT przedłuża się do 14 dni od dnia zlecenia przelewu. Z kolei przepis art. 19 ustawy Prawo przedsiębiorców, do którego referuje art. 15d ust. 1 ustawy CIT, stanowi, że dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku gdy: 1) stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz 2) jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15 000 zł lub równowartość tej kwoty, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji. Definicja przedsiębiorcy została zawarta w art. 4 ustawy Prawo przedsiębiorców, zgodnie z którym: 1. „Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. 2. Przedsiębiorcami są także wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.” Przepis art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców stanowi natomiast, że działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Zatem z art. 19 ustawy Prawo przedsiębiorców wynika obowiązek korzystania przez przedsiębiorcę z rachunku płatniczego w każdym przypadku, gdy: 1. płatność związana jest z wykonywaną działalnością gospodarczą, 2. stroną transakcji jest inny przedsiębiorca, 3. jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15 000 zł lub równowartość tej kwoty. Jako że u podstaw niniejszego Wniosku leżą sytuacje, w których Wnioskodawca zawsze dokonuje przelewu, przedmiotem zapytania są sytuacje, gdy na moment przelewu Wnioskodawca nie dysponuje fakturą, a z umowy dzierżawy i oświadczenia Wydzierżawiającego wynika, że Wydzierżawiający nie jest czynnym podatnikiem VAT i nie udokumentuje dzierżawy fakturą. W tym stanie rzeczy z perspektywy Wnioskodawcy kluczowym jest przepis art. 15d ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT. Z art. 15d ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT w powiązaniu z art. 15d ust. 4 ustawy o CIT wynika, że dany koszt lub jego część nie będzie stanowił kosztów uzyskania przychodów, gdy łącznie są spełnione następujące warunki: 1. podatnik dokona płatności z tytułu transakcji określonej w art. 19 ustawy Prawo przedsiębiorców, a zatem musi być dokonana na rzecz przedsiębiorcy w rozumieniu tej ustawy, oraz 2. płatność ta zostanie dokonana przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu na Białej Liście prowadzonej przez szefa KAS zgodnie z art. 96b ustawy o VAT, oraz 3. płatność dotyczy dostawy towarów lub świadczenia usług potwierdzonych fakturą, oraz 4. płatność dotyczy dostawy towarów lub świadczenia usług dokonanych przez dostawcę towarów lub usługodawcę zarejestrowanego na potrzeby podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny, oraz 5. nie znajdzie zastosowania żadne z wyłączeń zawartych w art. 15d ust. 4 ustawy o CIT, a mianowicie: - podatnik nie złożył w terminie zawiadomienia, o którym mowa w art. 15d ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT, - płatność nie została dokonana na rachunek banku lub rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, o których mowa w art. 15d ust. 4 pkt 2 ustawy o CIT, - płatność nie została dokonana z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, o którym mowa w art. 15d ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, - płatność nie wynika z faktury dokumentującej czynności z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu towarów, importu usług lub dostawy towarów rozliczanej przez nabywcę. Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1: W ocenie Wnioskodawcy, w sytuacji, gdy Wydzierżawiający nie udokumentuje dzierżawy fakturą, wówczas nie znajdzie zastosowania przepis art. 15d ust. 1 pkt 2 oraz art. 15d ust. 2 ustawy o CIT. W konsekwencji, mimo iż Wnioskodawca dokona zapłaty czynszu dzierżawnego na rachunek bankowy wskazany przez Wydzierżawiającego, który nie widnieje na Białej Liście, Wnioskodawca będzie mógł zaliczyć uiszczony na rzecz Wydzierżawiającego czynsz dzierżawny w ciężar kosztów uzyskania przychodów. Powyższe wynika z faktu, iż jednym z warunków zastosowania przepisu art. 15d ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT jest, iż płatność musi dotyczyć dostawy towarów lub świadczenia usług, potwierdzonych fakturą. W związku z tym skoro płatność: - zostanie dokonana za pośrednictwem rachunku bankowego - nie znajdzie zastosowania przypadek z art. 15d ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, - zostanie dokonana przelewem na rachunek inny niż widniejący na Białej Liście, ale nie zostanie udokumentowana fakturą - nie znajdzie zastosowania przypadek z art. 15d ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, - z uwagi na brak wystawienia faktury przez Wydzierżawiającego - nie znajdzie zastosowania przypadek z art. 15d ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT. W konsekwencji, w opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, w sytuacji gdy: Wnioskodawca dokona przelewu na rachunek bankowy Wydzierżawiającego w terminach wskazanych w umowie dzierżawy, Wydzierżawiający nie wystawi Wnioskodawcy faktury dokumentującej czynsz dzierżawny - nie będzie spełniony żaden z warunków wyłączenia tak uiszczonego czynszu dzierżawnego z kosztów uzyskania przychodów. Wniosek (stanowisko w tej części ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 18 października 2021 r.): W sytuacji gdy Wydzierżawiający nie udokumentuje dzierżawy fakturą z uwagi na brak statusu przedsiębiorcy lub brak statusu czynnego podatnika podatku od towarów i usług i Wnioskodawca dokona zapłaty czynszu dzierżawnego na rachunek bankowy wskazany przez Wydzierżawiającego, który nie widnieje na Białej Liście, Wnioskodawca będzie mógł zaliczyć uiszczony na rzecz Wydzierżawiającego czynsz dzierżawny w ciężar kosztów uzyskania przychodów i nie znajdzie zastosowania przepis art. 15d ust. 1 pkt 2 oraz art. 15d ust. 2 ustawy o CIT. Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2: W ocenie Wnioskodawcy, w sytuacji, gdy dokona on zapłaty czynszu dzierżawnego w wartości netto na rachunek bankowy wskazany przez Wydzierżawiającego, który nie widnieje na Białej Liście, a po upływie terminu na złożenie zawiadomienia ZAW-NR Wnioskodawca otrzyma od Wydzierżawiającego posiadającego status przedsiębiorcy w rozumieniu Prawa przedsiębiorców fakturę, Wnioskodawca będzie mógł zaliczyć uiszczony na rzecz Wydzierżawiającego czynsz dzierżawny w ciężar kosztów uzyskania przychodów i nie znajdzie zastosowania przepis art. 15d ust. 1 oraz art. 15d ust. 2 ustawy o CIT, o ile po otrzymaniu faktury od Wydzierżawiającego Wnioskodawca dokona płatności kwoty VAT doliczonej do faktury z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, o którym mowa w art. 108a ustawy o VAT. Pytanie nr 2 dotyczy sytuacji, w której z informacji wynikających ze składanych wobec Wnioskodawcy oświadczeń (w tym oświadczeń złożonych w ramach umowy dzierżawy lub aneksie do umowy dzierżawy) jednoznacznie wynika, iż Wydzierżawiający ani współwłaściciel gruntu nie są czynnymi podatnikami VAT, nie posiadają numeru NIP lub posiadany NIP nie identyfikuje Wydzierżawiającego ani współwłaściciela gruntu jako czynnego płatnika VAT oraz, że Wydzierżawiający nie wystawi Wnioskodawcy faktury, natomiast po dokonaniu przez Wnioskodawcę płatności czynszu dzierżawnego w wartości netto po upływie terminu na złożenie zawiadomienia ZAW-NR Wnioskodawca wbrew złożonym przez Wydzierżawiającego oświadczeniom otrzyma fakturę, zawierającą: · wartość netto czynszu dzierżawnego (uiszczoną na rachunek bankowy niezawarty na dzień zlecenia przelewu na Białej Liście), · wartość podatku VAT, jaką Wnioskodawca winien dodatkowo uiścić. W przypadku zaistnienia powyższej sytuacji Wnioskodawca dokona płatności z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności o którym mowa w art. 108a ust. 2 ustawy o VAT. Przenosząc powyższe na realia stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego należy uwzględnić wyłączenie od stosowania art. 15d ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o CIT zawarte art. 15d ust. 4 ustawy o CIT. Zgodnie z tym przepisem przepisów art. 15d ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o CIT w zakresie, w jakim przepis ten dotyczy płatności dokonanej z naruszeniem ust. 1 pkt 2 tego artykułu, nie stosuje się, jeżeli zapłata należności przez podatnika: 1) została dokonana przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a podatnik złożył przy pierwszej zapłacie należności przelewem na ten rachunek zawiadomienie, o którym mowa w art. 117ba § 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej, do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla podatnika, który dokonał zapłaty należności, w terminie 7 dni od dnia zlecenia przelewu lub 2) została dokonana przelewem na rachunek banku lub rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej: a) służący do dokonywania rozliczeń z tytułu nabywanych przez ten bank lub tę kasę wierzytelności pieniężnych lub b) wykorzystywany przez ten bank lub tę kasę do pobrania należności od nabywcy towarów lub usługobiorcy za dostawę towarów lub świadczenie usług, potwierdzone fakturą, i przekazania jej w całości albo części dostawcy towarów lub usługodawcy, lub c) prowadzony przez ten bank lub tę kasę w ramach gospodarki własnej, niebędący rachunkiem rozliczeniowym - jeżeli odpowiednio bank, spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa lub podmiot będący wystawcą faktury, wraz z informacją o numerze rachunku do zapłaty, przekazali podatnikowi informację, że rachunek wskazany do zapłaty jest rachunkiem, o którym mowa w lit. a, b lub c, lub 3) została dokonana z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, o którym mowa w art. 108a ustawy o VAT, lub 4) wynika z faktury dokumentującej czynności z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu towarów, importu usług lub dostawy towarów rozliczanej przez nabywcę. Z powyższego wynika, że dla wyłączenia sankcji wynikającej z art. 15d ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o CIT konieczne jest spełnienie przynajmniej jednego z warunków wymienionych w art. 15d ust. 4 ustawy o CIT. Na gruncie przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego z oczywistych względów nie zaistnieje możliwość wyłączenia stosowania przepisu art. 15d ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 2 ustawy o CIT w oparciu o art. 15d ust. 4 pkt 1,2 i 4 ustawy CIT. W stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym w opinii Wnioskodawcy znajdzie natomiast zastosowanie wyłączenie zawarte w art. 15d ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT. Z przepisu tego wynika, że sankcji z art. 15d ust. 1 i ust. 2 ustawy o CIT w zakresie w jakim przepis ten dotyczy płatności dokonanej z naruszeniem ust. 1 pkt 2 nie stosuje się, jeżeli zapłata należności przez podatnika została dokonana z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, o którym mowa w art. 108a ustawy o VAT. Zgodnie z art. 108a ust. 2 ustawy o VAT zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności polega na tym, że: 1) zapłata kwoty odpowiadającej całości albo części kwoty podatku wynikającej z otrzymanej faktury jest dokonywana na rachunek VAT; 2) zapłata całości albo części kwoty odpowiadającej wartości sprzedaży netto wynikającej z otrzymanej faktury jest dokonywana na rachunek bankowy albo na rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, dla których jest prowadzony rachunek VAT, albo jest rozliczana w inny sposób. W opinii Wnioskodawcy, sytuacja w której: - Wnioskodawca uiści kwotę netto czynszu dzierżawnego na rachunek bankowy niewidniejący na Białej Liście i tym samym dokona z Wydzierżawiającym rozliczenia o którym mowa w art. 108a ust. 2 pkt 2 in fine ustawy o VAT, - Wnioskodawca uiści cały podatek VAT wykazany na fakturze wystawionej przez Wydzierżawiającego na rachunek VAT zgodnie z art. 108a ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT będzie spełniała oba warunki przewidziane w art. 108a ust. 2 ustawy o VAT, tym samym należy uznać ją za płatność dokonaną z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności. Powyższe potwierdza zarówno Minister Finansów w Objaśnieniach podatkowych jak i ustawodawca w uzasadnieniu do nowelizacji ustawy o VAT wprowadzającej art. 108a ustawy o VAT oraz w uzasadnieniu do nowelizacji ustawy o CIT dot. art. 15d ustawy o CIT. W Objaśnieniach podatkowych z 29 czerwca 2018 r. dot. stosowania mechanizmu podzielonej płatności wydanych przez Ministerstwo Finansów , wskazano, że cyt.: „Zapłata kwoty podatku VAT wykazanej w fakturze przy zastosowaniu mechanizmu podzielonej płatności może obejmować zarówno całą kwotę podatku, jak i jej dowolną część. To podatnik decyduje jaką część kwoty podatku wykazanej na fakturze chce uregulować przy zastosowaniu tego mechanizmu. Jeżeli podatnik zdecyduje, że przy zastosowaniu mechanizmu podzielonej płatności płaci tylko część kwoty podatku to pozostała kwota może być rozliczona w dowolny sposób (przykładowo innym komunikatem przelewu, zwykłym przelewem czy też gotówką). Możliwa jest również zapłata w mechanizmie podzielonej płatności wyłącznie samej kwoty odpowiadającej kwocie podatku VAT wykazanej na fakturze. Wówczas wskazana w komunikacie przelewu kwota brutto będzie równa kwocie podatku VAT”. Co więcej, stanowisko Wnioskodawcy potwierdza również ustawodawca w uzasadnienia ustawy wprowadzającej art. 108a ust. 2 ustawy o VAT , zgodnie z którym cyt.: ,,celem proponowanego rozwiązania jest zapewnienie większej stabilności wpływów z tytułu podatku od towarów i usług, ale również zapobieganie unikaniu płacenia podatku od towarów i usług, co zapewni większe bezpieczeństwo podatkowe, pewność prowadzenia działalności gospodarczej oraz zachowanie równych zasad konkurencji”. Opisana w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym sytuacja, zgodnie z którą Wnioskodawca dokona zapłaty podatku na rachunek VAT Wydzierżawiającego po otrzymaniu od niego faktury w pełni realizuje cel wprowadzenia ww. przepisu. Z jednej strony bowiem, opisany sposób płatności stanowi gwarancję, że wpływy z tytułu podatku VAT nie zostaną uszczuplone, a należny podatek zostanie opłacony. Z drugiej strony natomiast, sytuacja Wnioskodawcy nie ulegnie pogorszeniu z przyczyn od niego niezależnych, co istotnie przyczyni się do zwiększenia wskazanej w uzasadnieniu pewności prowadzenia działalności gospodarczej oraz zachowania równych zasad konkurencji. Jak wynika z dalszej części uzasadnienia ustawy wprowadzającej art. 108a ust. 2 ustawy o VAT, cyt.: ,,istota tego rozwiązania (mechanizmu podzielonej płatności) polega na tym, że płatność za nabyty towar lub usługę jest dokonywana w taki sposób, że zapłata odpowiadająca wartości sprzedaży netto jest płacona przez nabywcę na rachunek rozliczeniowy dostawcy lub jest rozliczana w inny sposób, natomiast pozostała zapłata odpowiadająca kwocie podatku od towarów i usług jest płacona na specjalny rachunek bankowych dostawcy - rachunek VAT”. Zatem również z dalszej części uzasadnienia wynika, że płatność kwoty netto na rachunek Wydzierżawiającego niewidniejący na Białej Liście i późniejsza zapłata podatku wynikającego z faktury na rachunek VAT Wydzierżawiającego będą stanowiły zapłatę z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności. Z kolei przechodząc do uzasadnienia ustawy nowelizującej brzmienie art. 15d ustawy o CIT należy odnotować, że cyt.: „proponuje się także wprowadzenie zmiany systemowej polegającej na powiązaniu zapłaty na rachunek z wykazu podatników VAT z mechanizmem podzielonej płatności, a mianowicie w przypadku dokonania płatności z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności podatnik nie ponosiłby konsekwencji na gruncie PIT/CIT, nawet jeżeli zapłata zostałaby dokonana na rachunek spoza wykazu podatników VAT. Rozwiązanie to pozwoli uspójnić regulacje związane z koniecznością stosowania wykazu podatników z wprowadzonym już wcześniej mechanizmem podzielonej płatności. Podatnik, mając możliwość dokonania zapłaty z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, nie byłby więc w ogóle obowiązany do sprawdzania, czy rachunek sprzedawcy figuruje w wykazie; transakcja dla niego będzie bezpieczna. Proponowane sposoby uwolnienia się podatników od negatywnych skutków dokonania zapłaty należności na te rachunki byłyby sposobem alternatywnym od wprowadzonej już w przepisach możliwości uwalniania się od takich skutków przez zawiadamianie właściwego naczelnika urzędu skarbowego o dokonaniu zapłaty należności na rachunek inny niż zamieszczony w wykazie podatników VAT. Tym samym podatnik zostanie uwolniony od tej czynności, a jednocześnie organy podatkowe nie będą zobligowane do prowadzenia czynności sprawdzających na podstawie uzyskanych zawiadomień o takich rachunkach”. Jak wskazano powyżej, płatność dokonana z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności jest rozwiązaniem „alternatywnym”, a zatem równoznacznym i wywołującym te same skutki podatkowe, co złożenie zawiadomienia ZAW-NR. W konsekwencji na potrzeby stosowania wyłączenia sankcji przewidzianej w art. 15d ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o CIT stosując art. 15d ust. 4 ustawy o CIT należy jednakowo traktować sytuację złożenia zawiadomienia ZAW-NR jak i dokonania płatności pełnej kwoty podatku VAT z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności. Kluczowe z punktu widzenia obowiązku dokonania płatności z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności jest, aby kwota podatku VAT wynikająca z otrzymanej faktury została zapłacona na rachunek VAT sprzedawcy. Co więcej, należy podkreślić, że dokonanie płatności z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności gwarantuje nawet w większym stopniu aniżeli samo złożenie zawiadomienia ZAW-NR, że należny podatek zostanie zapłacony i szybciej oddany do dyspozycji Skarbu Państwa. Biorąc pod uwagę powyższe, przedstawioną w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego sytuację, w której: · Wnioskodawca, w terminach wskazanych w umowie dzierżawy, dokona płatności kwoty netto na rachunek bankowy wskazany przez Wydzierżawiającego, wypełniając tym samym dyspozycję przepisu art. 108a ust. 2 pkt 2 in fine ustawy o VAT, a następnie · w oparciu o przekazaną w późniejszym terminie przez Wydzierżawiającego fakturę dokona płatności pełnej kwoty podatku wynikającego z tej faktury na rachunek VAT, wypełniając tym samym dyspozycję przepisu art. 108a ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT należy uznać za płatność dokonaną z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności w rozumieniu art. 108a ustawy o VAT. Tym samym spełniony zostanie warunek z art. 15d ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, co oznacza, że Wnioskodawca będzie miał prawo do zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodu płatności kwoty netto dokonanej na rachunek bankowy wskazany przez Wydzierżawiającego, mimo że w momencie dokonania przelewu nie znajdował się on na Białej Liście i tym samym nie zajdzie zastosowania przepis art. 15d ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o CIT. Wniosek: W sytuacji gdy Wnioskodawca dokona zapłaty czynszu dzierżawnego w wartości netto na rachunek bankowy wskazany przez Wydzierżawiającego, który nie widnieje na Białej Liście, a po upływie terminu na złożenie zawiadomienia ZAW-NR Wnioskodawca otrzyma fakturę od Wydzierżawiającego posiadającego status przedsiębiorcy w rozumieniu Prawa przedsiębiorców i podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny zgodnie z przepisem art. 96 ust. 4 ustawy o VAT, Wnioskodawca będzie mógł zaliczyć uiszczony na rzecz Wydzierżawiającego czynsz dzierżawny w ciężar kosztów uzyskania przychodów i nie znajdzie zastosowania przepis art. 15d ust. 1 oraz art. 15d ust. 2 ustawy o CIT, o ile po otrzymaniu faktury od Wydzierżawiającego Wnioskodawca dokona płatności pełnej kwoty VAT wykazanej na przedmiotowej fakturze z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, o którym mowa w art. 108a ustawy o VAT. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego jest prawidłowe. Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność. Interpretacja dotyczy stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w części dotyczącej zdarzenia przyszłego – stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Nadmienić przy tym należy, że w podatku od towarów i usług zostało wydane odrębne rozstrzygniecie. Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej). Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP. Zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Powołane przepisy
[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15d[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15d-ust. 2[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15d-ust. 4[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15d-ust. 4-pkt 3
Słowa kluczowe
działalność-działalność gospodarczakoszt-koszty uzyskania przychodówmechanizm podzielonej płatności (MPP; split payment)
Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 11.07.2026. · Źródło (Eureka)