0111-KDIB1-2.4010.621.2021.1.DP

Interpretacja indywidualna2022-02-23Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Teza
Czy wydatki w postaci odsetek od zaciągniętego kredytu na zakup udziałów innej spółki należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł niż z zysków kapitałowych?

Pełna treść interpretacji

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe Szanowni Państwo, stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób prawnych jest nieprawidłowe. Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej 23 listopada 2021 r. wpłynął Państwa wniosek z 18 listopada 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia, czy wydatki w postaci odsetek od zaciągniętego kredytu na zakup udziałów innej spółki należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł niż z zysków kapitałowych. Treść wniosku jest następująca: Opis stanu faktycznego Wnioskodawca jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych w Polsce i polskim rezydentem podatkowym. Spółka prowadzi działalność w zakresie produkcji materiałów (…). Jednym z elementów strategii biznesowej Spółki jest rozwój portfela marek własnych poprzez pozyskanie udziałów większościowych w spółkach konkurencyjnych, po to by z czasem doprowadzić do ich przejęcia przez Wnioskodawcę (połączenie przez przejęcie) i budowanie w ten sposób potężnej spółki posiadającej wyłączne prawa do wielu rozpoznawalnych na rynku marek (…). W ramach powyższej długofalowej strategii Wnioskodawca w dniu (…) 2017 r. zakupił całość udziałów w XYZ sp. z o.o. - tj. innej krajowej, niepowiązanej z Wnioskodawcą spółki zajmującej się produkcją wyrobów (…) o profilu produkcji zbliżonym do Wnioskodawcy (dalej: Spółka). Transakcja ta została częściowo sfinansowana z kredytu zaciągniętego na ten cel przez Wnioskodawcę (dalej: Kredyt). W dniu (…) 2017 r. doszło do połączenia obu spółek, w ramach którego Wnioskodawca był spółką przejmującą, zaś spółka, której wcześniej udziały zostały zakupione - spółką przejmowaną. Odsetki spłacane z tytułu otrzymanego Kredytu były do końca 2017 r. zaliczane do kosztów uzyskania przychodów Wnioskodawcy na zasadach ogólnych. Z 1 stycznia 2018 r. nastąpiła zmiana przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 7 i art. 7b ustawy o CIT), zgodnie z którą wyodrębnione zostały dwa odrębne źródła uzyskiwania przychodów - z zysków kapitałowych i innych źródeł. Założeniem tego rozwiązania legislacyjnego było wyliczanie dochodu (a zatem przychodu i kosztów jego uzyskania) odrębnie w każdym z tych „koszyków”. W konsekwencji od 1 stycznia 2018 r. Wnioskodawca rozliczał odsetki od Kredytu w ramach źródła przychodów - zyski kapitałowe. Zaznaczyć należy, że podstawową korzyścią oczekiwaną przez Wnioskodawcę w związku z operacją zakupu udziałów innej spółki produkcyjnej o zbliżonym profilu była możliwość wzmocnienia pozycji sprzedażowej na polskim rynku (…) poprzez przejęcie kontroli nad mniejszą spółką konkurencyjną co umożliwiało szybki wzrost udziałów w rynku w ramach oferowanej przez Wnioskodawcę gamy produktowej a docelowo konsolidacja marek własnych Wnioskodawcy z markami przejętymi od Spółki. Podkreślić też należy, że od początku Wnioskodawca zakładał połączenie ze spółką, której udziały nabywał finansując je m.in. środkami uzyskanymi z Kredytu. Jego celem nie było uzyskiwanie korzyści w postaci dywidendy od zysków osiąganych przez przejmowaną spółkę. Zauważyć też trzeba, że Wnioskodawca w poprzednich i kolejnych latach stosował powyższą politykę biznesową polegającą na przejmowaniu spółek produkcyjnych w zakresie (…) i poszerzanie gamy swoich produktów co przekładało się rozwój działalności operacyjnej Spółki. Sprawozdanie finansowe spółki za 2016 r., której udziały nabył Wnioskodawca, nie wykazało zysku podlegającego wypłacie wspólnikom w postaci dywidendy. Obecnie Wnioskodawca stoi na stanowisku, że sposób kwalifikacji podatkowej wydatków na poczet odsetek od Kredytu był nieprawidłowy, stąd pojawiła się konieczność wystąpienia z wnioskiem.   Pytanie Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że odsetki od zaciągniętego przez niego Kredytu w celu nabycia udziałów Spółki, w świetle przepisów obowiązujących od dnia 1 stycznia 2018 r., powinny być zaliczone przez niego do przychodów z pozostałej działalności gospodarczej, tj. do przychodów z innych źródeł niż z zysków kapitałowych? Państwa stanowisko w sprawie Zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. W ocenie Wnioskodawcy, odsetki od Kredytu spełniają powyższe warunki i mogą stanowić koszt podatkowy. Wynika to z następujących okoliczności: a)    wydatek pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, ponieważ środki z Kredytu zostały przeznaczone na zakup udziałów, a w konsekwencji - akwizycję spółki i rozszerzenia portfolio marek dystrybuowanych przez Wnioskodawcę; b)    wydatek ten, bezpośrednio lub pośrednio, wpływa na uzyskanie, zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodu Wnioskodawcy z uwagi na fakt, iż zaciągnięcie Kredytu pozwoliło Wnioskodawcy na uzyskanie dodatkowych przychodów z działalności gospodarczej po połączeniu ze Spółką, zakup udziałów której został sfinansowany m.in. z Kredytu. c)    wydatek ten został poniesiony i ma charakter definitywny, przez co należy rozumieć, że w ostatecznym rozrachunku jest on pokrywany z zasobów majątkowych Wnioskodawcy, d)    wydatek ten nie został wymieniony w katalogu wydatków nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów, zawartym w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. Zgodnie z brzemieniem art. 15 ust. 1 ustawy o CIT obowiązującym po 1 stycznia 2018 r., podatnicy po przeprowadzeniu analizy, czy dany wydatek spełnia przesłanki uznania go za koszt uzyskania przychodów, muszą określić, do którego ze źródeł przychodów należy alokować dany koszt. Ustawa o CIT rozróżnia dwie kategorie przychodów, tj. przychody z zysków kapitałowych oraz przychody z innych źródeł przychodów. In casu Wnioskodawca środki uzyskane z Kredytu przeznaczył na nabycie udziałów w spółce konkurencyjnej, zajmującej się produkcją (…). Celem tej transakcji było: a)    zwiększenie udziału w rynku, poszerzenie portfolio sprzedażowego Wnioskodawcy poprzez przejęcie produkcji i sprzedaży wyrobów oferowanych dotychczas przez Spółkę, której udziały zostały nabyte, a w konsekwencji wzmocnienie pozycji konkurencyjnej Wnioskodawcy na rynku; b)    zabezpieczenie i budowanie przewagi konkurencyjnej na rynku wyrobów (…), c)    zabezpieczenie przed działaniami bezpośredniej konkurencji, tj. spółki, której udziały zostały nabyte; d)    zwiększenie efektywności i rentowności działalności poprzez zwiększenie przychodów i ograniczenie kosztów działalności operacyjnej po połączeniu spółek. Dzięki zainwestowaniu w nabycie marek (wraz z samą Spółką) istniejących i rozpoznawalnych na rynku, Wnioskodawca spodziewał się osiągnąć większy udział w rynku sprzedaży oferowanych przez niego wyrobów, a w konsekwencji chciał doprowadzić do znacznego zwiększenia wysokości przychodów i zysków z własnej działalności, bowiem finalnie Spółka miała zostać przejęta przez Wnioskodawcę (co faktycznie miało miejsce). Biorąc zatem pod uwagę przedmiot działalności Wnioskodawcy, założenia transakcji nabycia udziałów oraz efekt, jaki Wnioskodawca chciał osiągnąć - tj. uzyskanie nowych źródeł przychodów z działalności gospodarczej, koszty odsetkowe powinny zostać przypisane do przychodów z innych źródeł. Zważywszy na brzmienie art. 15 ust. 1 Ustawy o CIT, w szczególności fakt, iż przepis podkreśla związek kosztu z celem jego poniesienia (tj. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów), cel poniesienia kosztu determinuje sposób alokacji wydatku. Należy mieć na uwadze, iż w praktyce mogą występować koszty, które teoretycznie dają się powiązać zarówno z przychodami kapitałowymi, jak i z przychodami operacyjnymi. Na tę okoliczność wskazano także w doktrynie: „Zagadnieniem, które może sprawić problemy podatnikom, jest również alokacja kosztów do poszczególnych źródeł przychodów. Przede wszystkim trzeba pamiętać, że dana operacja/transakcja może prowadzić do powstania przychodów i kosztów zaliczanych do różnych źródeł przychodów. Przykładowo odsetki uzyskane z tytułu nabytych obligacji zaliczają się do przychodów z zysków kapitałowych. Równolegle te same odsetki płacone przez podmiot emitujący obligacje mogą stanowić koszty zaliczane do źródła przychodów z zysków kapitałowych (np. w sytuacji gdy obligacje finansują rozwój i sprzedaż autorskich praw majątkowych), jak również koszty zaliczane do źródła przychodów z działalności pozostałej (np. gdy obligacje finansują produkcję i sprzedaż towarów)” (M. Thedy, M. Opoka, "Rozdzielenie źródeł przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych" (w:) B. Brzeziński (red.), K. Lasiński- Sulecki (red.), M. Morawski (red.), "Nowe narzędzia prawne w podatkach dochodowych i majątkowych. Poprawa efektywności systemu podatkowego", Warszawa 2018, str. 99.). Tym samym, potencjalna możliwość wystąpienia danego przychodu wymienionego w art. 7b ustawy o CIT nie determinuje sama przez się, że dany koszt powinien być powiązany z takim przychodem, tj. z przychodem z zysków kapitałowych. Przesłanką alokowania danego przychodu do innego źródła niż zyski kapitałowe jest, w ocenie Wnioskodawcy, „cel” poniesienia tego wydatku. Z uwagi na fakt, iż Wnioskodawca środki uzyskane na podstawie umowy Kredytu przeznaczył na nabycie udziałów w spółce produkcyjno-dystrybucyjnej, celem poszerzenia rynku zbytu, udziałów w rynku oraz zwiększenia efektywności, powinien zakwalifikować odsetki jako koszty związane z działalnością gospodarczą - do przychodów z innych źródeł niż z zysków kapitałowych. Prawidłowa wykładania art. 15 ust. 1 ustawy o CIT prowadzi zatem do wniosku, że cel poniesienia danego wydatku ma istotne znaczenie dla powiązania go z danym źródłem przychodów na gruncie ustawy o CIT. Zgodnie z powołanym przepisem dany koszt podatkowy musi być poniesiony „w celu” osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub „w celu” zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, a tym samym kwalifikacja danego wydatku jako związanego z konkretnym źródłem przychodów uzależniona jest od konkretnego celu poniesienia danego wydatku. Ponadto, sama możliwość wystąpienia przychodu z zysków kapitałowych nie determinuje kwalifikacji kosztów do źródła przychodów z zysków kapitałowych. Każdorazowo konieczne jest bowiem szczegółowe zbadanie okoliczności faktycznych sprawy, a w szczególności określenie w sposób precyzyjny celu, któremu ma służyć transakcja nabycia udziałów Spółki. Podkreślenia wymaga, że przesłanką kwalifikacji tych wydatków do „koszyka” zyski kapitałowe, o którym mowa w art. 7b ustaw o CIT nie może przesądzać samo literalne wskazanie przez ustawodawcę w art. 7b ustawy o CIT przychodów, których uzyskanie może nastąpić tylko po wcześniejszym nabyciu akcji lub udziałów np. przychody ze sprzedaży akcji lub udziałów, z dywidend, z odsetek udzielonych spółce, z umorzenia akcji lub udziałów. Wniosek ten jest uzasadniony okolicznością, że praktyka związana z obrotem gospodarczym wskazuje, że nabycie akcji lub udziałów oprócz tego, że może być dokonane w celu uzyskiwania przychodów kapitałowych, wskazanych w art. 7b ustawy o CIT to może także być dokonane w innym celu niż osiąganie przychodów tego typu. Ten inny cel może dotyczyć działalności gospodarczej, którą prowadzi podmiot nabywający akcje lub udziały i która jest nakierowana na uzyskiwanie innych przychodów niż przychody z zysków kapitałowych. Cel taki może mieć bezpośredni związek z działalnością gospodarczą, która przynosi inne przychody niż zyski kapitałowe. Jako przykład takiego nabywania akcji lub udziałów można wskazać nabywanie akcji lub udziałów podmiotów, których kontrola może mieć pozytywny wpływ na działalność biznesową podmiotu nabywającego te akcje lub udziały. W ramach tego rodzaju działań możliwe jest osiąganie różnorodnych celów biznesowych np. wkraczanie na nowe rynki, uzyskiwanie kontroli nad podmiotami współpracującymi lub konkurującymi, uzyskiwanie know-how. W tej sytuacji nabycie akcji lub udziałów służy uzyskaniu przychodów ze źródła innego niż zyski kapitałowe ewentualnie służyć może utrzymaniu lub zabezpieczeniu tego źródła (innego niż zyski kapitałowe). W świetle tych konstatacji uznać należy, że sama okoliczność, iż nabycie akcji lub udziałów potencjalnie może przynosić wskazane w art. 7b ustawy o CIT zyski kapitałowe w sposób oczywisty jest niewystarczającą przesłanką do uznania, że wszystkie wydatki związane z nabyciem akcji lub udziałów należy kwalifikować jako wydatki, które mogą być poddane kwalifikacji pod kątem uznania tylko za koszt uzyskania przychodów z zysków kapitałowych i które nie mogą być kosztem uzyskania pozostałych przychodów niebędących zyskami kapitałowymi w rozumieniu art. 7b ustawy o CIT. W takiej sytuacji wydatki związane z nabyciem akcji lub udziałów, inne niż wskazane w art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT mogą być kwalifikowane na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT jako koszty uzyskania przychodów z działalności niestanowiącej zysków kapitałowych, o których mowa w art. 7b ustawy o CIT. Przedstawione powyżej rozumowanie podziela Naczelny Sąd Administracyjny w kilku niedawnych orzeczeniach. W wyroku z dnia 29 lipca 2021 r. (sygn. akt II FSK 37/19), stwierdził on, że odsetki od kredytu służącego sfinansowaniu zakupu udziałów innej spółki, mogą być uznane za koszt uzyskania przychodów innych niż wskazane w art. 7b ustawy o CIT zyski kapitałowe, gdy spełnione zostaną przesłanki wynikające z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT dotyczące związku tych wydatków z uzyskiwaniem przychodów innych niż zyski kapitałowe. Uznano zatem, że zakup akcji lub udziałów w celu uzyskania przychodów z innych źródeł niż zyski kapitałowe lub w celu zachowania albo zabezpieczenia innych źródeł przychodów stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o CIT uprawnia podatnika do zaliczenia odsetek od pożyczki zaciągniętej na zakup akcji lub udziałów, do kosztów uzyskania przychodów z innych źródeł. Sama okoliczność, że w wyniku zakupu akcji podatnik w przyszłości może osiągnąć przychód wskazany w art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o CIT nie jest przesłanką wystarczającą do uznania, że odsetki od kredytu zaciągniętego na zakup udziałów innej spółki, mogą być uznane wyłącznie za koszt uzyskania przychodów z zysków kapitałowych bez prawa uznania ich za koszt uzyskania przychodów z innych źródeł, nawet wtedy, gdy zakup akcji miał służyć osiąganiu przychodów z tego źródła, tj. działalności operacyjnej Spółki. W wyroku tym stwierdzono ponadto, że: „Jeżeli w danym roku podatkowym podatnik uzyska wskazane w art. 7b ustawy o CIT przychody z zysków kapitałowych, które będą związane z akcjami lub udziałami nabytymi za środki pochodzące z pożyczki lub kredytu, od której zapłacone zostaną odsetki to wówczas, przy obliczaniu dochodu z zysków kapitałowych, wystąpi obowiązek przypisania tych odsetek do tego źródła. Jeżeli w tym samym roku podatnik uzyska pozostałe przychody, których uzyskaniu służyć miało nabycie akcji lub udziałów nabytych za pożyczkę to odsetki od pożyczki stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o CIT stanowić będą także koszty uzyskania tych przychodów. Dojdzie zatem do sytuacji wskazanej w art. 15 ust. 2b ustawy o CIT., gdyż odsetki stanowić będą koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodami, które jednocześnie dotyczyć będą przychodów z zysków kapitałowych i przychodów z innych źródeł. W świetle powyższych wniosków skarżąca spółka w przypadku uzyskiwania w roku podatkowym przychodów z innych źródeł, których uzyskaniu lub zachowaniu zabezpieczeniu źródła służyć ma zakup akcji w spółce A, na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT uprawniona będzie do zaliczenia tych odsetek do kosztów uzyskania przychodów z innych źródeł.” Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 20 lipca 2021 r. (sygn. akt II FSK 2627/20). Powyższe oznacza, że dla prawidłowego alokowania kosztów uzyskania przychodów związanych z odsetkami od kredytu zaciągniętego dla sfinansowania zakupu udziałów innej spółki, konieczne jest każdorazowo badanie i to w każdym roku podatkowym osobno, faktycznego charakteru przychodów osiąganego przez Wnioskodawcę w związku z nabytymi udziałami. Odnosząc te uwagi do przedmiotowego stanu faktycznego zaznaczyć należy, że Wnioskodawca nigdy nie uzyskał zysków o charakterze kapitałowym z tytułu uczestnictwa w Spółce, bowiem uchwała Zgromadzenia Wspólników zatwierdzająca sprawozdanie finansowe za 2016 r. (tj. rok poprzedzający sprzedaż udziałów) nie przewidywała wypłaty zysku za ten okres wspólnikom, a w (…) 2017 r. doszło do połączenia obu spółek. W tym stanie rzeczy nie można mieć wątpliwości, że Wnioskodawca nie uzyskiwał i nigdy nie będzie uzyskiwał przychodów ze źródeł kapitałowych w związku z nabyciem przedmiotowych udziałów. W efekcie in casu całość wydatków poniesionych na odsetki powinna być alokowana do innych źródeł przychodów. Ocena stanowiska Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe. Uzasadnienie interpretacji indywidualnej Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o  podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1800 ze zm.,  dalej: „updop”): Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art. 24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód. Z art. 7 ust. 2 updop w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r. wynika, że: Dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b, art. 24dart. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Od 2018 r. w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, przychody podatników tego podatku zostały rozdzielone na źródła: ­         z zysków kapitałowych oraz ­         z innych źródeł. Wydzielając odrębne źródło przychodów, ustawodawca zamieścił w ustawie katalog, w którym określił listę przychodów alokowanych do takiego źródła (art. 7b updop). I tak, zgodnie z art. 7b ust. 1 updop w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.: Za przychody z zysków kapitałowych uważa się: 1.przychody z udziału w zyskach osób prawnych, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 pkt 4b, stanowiące przychody faktycznie uzyskane z tego udziału, w tym: a) dywidendy, nadwyżki bilansowe w spółdzielniach oraz otrzymane przez uczestników funduszy inwestycyjnych lub instytucji wspólnego inwestowania dochody tego funduszu lub tej instytucji, w przypadku gdy statut przewiduje wypłacanie tych dochodów bez odkupywania jednostek uczestnictwa albo wykupywania certyfikatów inwestycyjnych, b) przychody z umorzenia udziału (akcji) lub ze zmniejszenia ich wartości, c) przychody z wystąpienia wspólnika ze spółki, o której mowa w art. 1 ust. 3, które następuje w inny sposób niż określony w lit. b, d) przychody ze zmniejszenia udziału kapitałowego wspólnika w spółce, o której mowa w art. 1 ust. 3, które następuje w inny sposób niż określony w lit. b, e) wartość majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej lub spółki, o której mowa w art. 1 ust. 3, f) równowartość zysku osoby prawnej oraz spółki, o której mowa w art. 1 ust. 3, przeznaczonego na podwyższenie jej kapitału zakładowego, równowartość nadwyżki bilansowej spółdzielni przeznaczonej na podwyższenie funduszu udziałowego oraz równowartość kwot przekazanych na ten kapitał (fundusz) z innych kapitałów (funduszy) takiej osoby prawnej lub spółki, g) dopłaty otrzymane w przypadku połączenia lub podziału spółek przez wspólników spółki przejmowanej, spółek łączonych lub dzielonych, h) przychody wspólnika spółki dzielonej, jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie - majątek przejmowany na skutek podziału lub majątek pozostający w spółce, nie stanowią zorganizowanej części przedsiębiorstwa, i) zapłata, o której mowa w art. 12 ust. 4d, j) wartość niepodzielonych zysków w spółce oraz wartość zysku przekazanego na inne kapitały niż kapitał zakładowy w spółce przekształcanej - w przypadku przekształcenia spółki w spółkę niebędącą osobą prawną, z tym że przychód określa się na dzień przekształcenia, k) odsetki od udziału kapitałowego, wypłacane na rzecz wspólnika przez spółkę, o której mowa w art. 1 ust. 3, l) odsetki od pożyczki udzielonej osobie prawnej lub spółce, o której mowa w art. 1 ust. 3, jeżeli wypłata odsetek od takiej pożyczki lub ich wysokość uzależnione są od osiągnięcia zysku przez tę osobę prawną lub spółkę lub od wysokości tego zysku (pożyczka partycypacyjna), m) przychody uzyskane w następstwie przekształceń, łączenia lub podziałów podmiotów, w tym: - przychody osoby prawnej lub spółki, o której mowa w art. 1 ust. 3, przejmującej w następstwie łączenia lub podziału majątek lub część majątku innej osoby prawnej lub spółki, - przychody wspólnika spółki łączonej lub dzielonej, - przychody spółki dzielonej; 2.przychody z tytułu wniesienia do osoby prawnej lub spółki, o której mowa w art. 1 ust. 3, wkładu niepieniężnego; 3.inne, niż określone w pkt 1 i 2, przychody z udziału (akcji) w osobie prawnej lub spółce, o której mowa w art. 1 ust. 3, w tym: a) przychody ze zbycia udziału (akcji), w tym ze zbycia dokonanego celem ich umorzenia, b) przychody uzyskane w wyniku wymiany udziałów; 4.przychody ze zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną; 5.przychody ze zbycia wierzytelności uprzednio nabytych przez podatnika oraz wierzytelności wynikających z przychodów zaliczanych do zysków kapitałowych; 6.przychody: a) z praw majątkowych, o których mowa w art. 16b ust. 1 pkt 4-7, z wyłączeniem przychodów z licencji bezpośrednio związanych z uzyskaniem przychodów niezaliczanych do zysków kapitałowych oraz praw wytworzonych przez podatnika, b) z papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem pochodnych instrumentów finansowych służących zabezpieczeniu przychodów albo kosztów, niezaliczanych do zysków kapitałowych, c) z tytułu uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych lub instytucjach wspólnego inwestowania, d) z najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnych charakterze dotyczącej praw, o których mowa w lit. a-c, e) ze zbycia praw, o których mowa w lit. a-c, f) z wymiany waluty wirtualnej na środek płatniczy, towar, usługę lub prawo majątkowe inne niż waluta wirtualna lub z regulowania innych zobowiązań walutą wirtualną. Zasady kwalifikowania wydatków do kosztów uzyskania przychodów określają przepisy art. 15 i 16 updop. Zgodnie więc z art. 15 ust. 1 updop: Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.   Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu ze źródła przychodu lub realną szansą powstania przychodu podatkowego, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła jego uzyskiwania. W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki: ·         został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik), ·         jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona, ·         pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, ·         poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów, ·         został właściwie udokumentowany, ·         nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów. Koszty ponoszone przez podatnika należy ocenić pod kątem ich celowości, a więc dążenia do uzyskania przychodów, zabezpieczenia lub zachowania źródła przychodów. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, między tym wydatkiem, a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu. Kosztami będą zarówno koszty pozostające w bezpośrednim związku z uzyskiwanymi przychodami, jak i pozostające w związku pośrednim, jeżeli zostanie wykazane, że zostały w sposób racjonalny poniesione w celu osiągnięcia przychodów, nawet wówczas, gdy z obiektywnych powodów przychód nie zostanie osiągnięty. Koszty poniesione na zachowanie źródła przychodu to koszty, które poniesione zostały, aby przychody z danego źródła przychodów w dalszym ciągu uzyskiwano oraz aby takie źródło w ogóle dalej istniało. Natomiast za koszty służące zabezpieczeniu źródła przychodów należy uznać koszty poniesione na ochronę istniejącego źródła przychodów, w sposób, gwarantujący bezpieczne funkcjonowanie tego źródła. Istotą tego rodzaju kosztów jest więc ich obligatoryjne poniesienie w celu nie dopuszczenia do utraty źródła przychodu w przyszłości. O ile udzielenie pożyczki (kredytu) jest neutralne podatkowo dla stron umowy, o tyle odsetki z nią związane, do poniesienia których jest zobowiązany pożyczkobiorca (kredytobiorca), po spełnieniu określonych warunków mogą stanowić koszty uzyskania przychodów. Zgodnie z ogólną zasadą, wyrażoną w art. 15 ust. 1 updop, dla kwalifikacji prawnej wydatków na zapłatę odsetek, stanowiących koszty uzyskania przychodów, istotne znaczenie ma cel ich poniesienia, czyli przeznaczenie środków finansowych uzyskanych w drodze pożyczki (kredytu). Kwestią wstępną dla oceny możliwości uznania zapłaconych odsetek za koszty podatkowe jest zatem ustalenie związku przyczynowo-skutkowego, jak i gospodarczego pomiędzy ich zapłatą, a przychodami, jakie podatnik osiąga lub ma szansę osiągnąć. Jeżeli zatem, pożyczka (kredyt) została poniesiona w celu uzyskania przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu, to świadczenie uboczne, tj. np. odsetki od pożyczki (kredytu), można uznać jako poniesione w celu uzyskania przychodu. Należy jednak pamiętać, że art. 16 ust. 1 updop zawiera enumeratywną listę wyłączeń z kosztów uzyskania przychodów, co oznacza, że każdy koszt dający się zakwalifikować do którejkolwiek z pozycji wymienionej na tej liście nie będzie mógł być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, nawet jeśli był poniesiony w celu osiągnięcia przychodów. 1 stycznia 2018 r. roku ustawą z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2175, dalej „ustawa nowelizująca”) wprowadzono m.in. regulację szczególną dotyczącą kosztów finansowana dłużnego. W przedmiotowej sprawie należy zatem zwrócić szczególną uwagę na art. 16 ust. 1 pkt 13e updop, zgodnie z którym: Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kosztów finansowania dłużnego w rozumieniu art. 15c ust. 12 uzyskanego w celu nabycia udziałów (akcji) spółki - w części, w jakiej pomniejszałyby one podstawę opodatkowania, w której uwzględniane są przychody związane z kontynuacją działalności gospodarczej tej spółki, w szczególności w związku z połączeniem, wniesieniem wkładu niepieniężnego, przekształceniem formy prawnej lub utworzeniem podatkowej grupy kapitałowej; Zgodnie z treścią uzasadnienia (Druk sejmowy nr 1878) ustawy nowelizującej dodawany przepis art. 16 ust. 1 pkt 13e updop ma na celu wyłączenie możliwości rozpoznawania odsetek (kosztów finansowania dłużnego) wynikających z przeprowadzania tzw. transakcji dept push down, stosowanej przy przejęciach spółek. W myśl art. 15c ust. 12 updop: Przez koszty finansowania dłużnego rozumie się wszelkiego rodzaju koszty związane z uzyskaniem od innych podmiotów, w tym od podmiotów niepowiązanych, środków finansowych i z korzystaniem z tych środków, w szczególności odsetki, w tym skapitalizowane lub ujęte w wartości początkowej środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, opłaty, prowizje, premie, część odsetkową raty leasingowej, kary i opłaty za opóźnienie w zapłacie zobowiązań oraz koszty zabezpieczenia zobowiązań, w tym koszty pochodnych instrumentów finansowych, niezależnie na rzecz kogo zostały one poniesione. W przedstawionym we wniosku opisie sprawy Wnioskodawca wskazał, m.in. że jednym z elementów strategii biznesowej Spółki jest rozwój portfela marek własnych poprzez pozyskanie udziałów większościowych w spółkach konkurencyjnych, po to by z czasem doprowadzić do ich przejęcia przez Wnioskodawcę (połączenie przez przejęcie) i budowanie w ten sposób potężnej spółki posiadającej wyłączne prawa do wielu rozpoznawalnych na rynku marek (…). W ramach powyższej długofalowej strategii Wnioskodawca zakupił całość udziałów w XYZ sp. z o.o. - tj. innej krajowej, niepowiązanej z Wnioskodawcą spółki zajmującej się produkcją wyrobów (…) o profilu produkcji zbliżonym do Wnioskodawcy. Transakcja ta została częściowo sfinansowana z kredytu zaciągniętego na ten cel przez Wnioskodawcę. W dniu (…) doszło do połączenia obu spółek, w ramach którego Wnioskodawca był spółką przejmującą, zaś spółka, której wcześniej udziały zostały zakupione - spółką przejmowaną. Odsetki spłacane z tytułu otrzymanego Kredytu były do końca 2017 r. zaliczane do kosztów uzyskania przychodów Wnioskodawcy na zasadach ogólnych. Z dniem 1 stycznia 2018 r. nastąpiła zmiana przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 7 i art. 7b ustawy o CIT), zgodnie z którą wyodrębnione zostały dwa odrębne źródła uzyskiwania przychodów - z zysków kapitałowych i innych źródeł. W konsekwencji od 1 stycznia 2018 r. Wnioskodawca rozliczał odsetki od Kredytu w ramach źródła przychodów - zyski kapitałowe. Obecnie Wnioskodawca stoi na stanowisku, że sposób kwalifikacji podatkowej wydatków na poczet odsetek od Kredytu był nieprawidłowy, stąd pojawiła się konieczność wystąpienia z wnioskiem. Biorąc pod uwagę przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa podatkowego należy stwierdzić, że wydatki poniesione na odsetki od kredytu zaciągniętego na zakup przez Spółkę udziałów w innej spółce kapitałowej podlegają wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodu. W niniejszej sprawie znajdzie bowiem zastosowanie przepis cytowanego wcześniej art. 16 ust. 1 pkt 13e updop. Dyspozycją tego przepisu objęte są koszty związane z finansowaniem dłużnym uzyskanym na nabycie udziałów w części w jakiej są związane z kontynuacją działalności gospodarczej tej spółki. Ustawodawca wskazał, w powołanym wcześniej przepisie, że kontynuacja działalności może nastąpić np. w związku z połączeniem. Katalog przypadków objętych zakresem tego przepisu jest katalogiem otwartym na co wskazuje sformułowanie „w szczególności” użyte w jego treści. W ocenie Organu normą tego przepisu objęte jest także zdarzenie opisane we wniosku. Zgodnie z art. 93 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa: Osoba prawna zawiązana (powstała) w wyniku łączenia się: 1) osób prawnych, 2) osobowych spółek handlowych, 3) osobowych i kapitałowych spółek handlowych - wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki każdej z łączących się osób lub spółek. Zgodnie z art. 93 § 2 Ordynacji podatkowej: Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do osoby prawnej łączącej się przez przejęcie: 1) innej osoby prawnej (osób prawnych); 2) osobowej spółki handlowej (osobowych spółek handlowych). Tym samym na podstawie powyższych przepisów, w wyniku realizacji połączenia przez przejęcie przez spółkę przejmującą (Wnioskodawcę), będącą osobą prawną, całego majątku spółki przejmowanej (Spółka XYZ), również będącej osobą prawną, dochodzi do sukcesji uniwersalnej praw i obowiązków podmiotu przejmowanego przewidzianych w przepisach prawa podatkowego przez podmiot przejmujący. Ustawa nowelizująca miała na celu uszczelnienie systemu podatku dochodowego od osób prawnych. Jednym z celów ww. nowelizacji było zlikwidowanie agresywnej optymalizacji podatkowej poprzez modyfikację przepisów ograniczających wysokość odliczanych odsetek (kosztów finansowania dłużnego). Do tej pory najczęściej powoływano spółkę celową, która stawała się bezpośrednim udziałowcem spółki nabywanej. Jako że w praktyce spółka celowa nie posiadała wystarczających środków na nabycie udziałów (akcji) danej spółki, konieczne było zaciągnięcie przez nią finansowania dłużnego – zewnętrznego lub wewnątrzgrupowego. Po nabyciu udziałów spółka celowa była łączona ze spółką, której udziały były nabywane (spółką przejmującą mogła być zarówno spółka celowa, jak i spółka nabywana). Transakcja ta rodziła konsekwencje podatkowe polegające na odliczaniu odsetek od kredytu (pożyczki) zaciągniętego na sfinansowanie zakupu akcji (udziałów) przejętej spółki, które po połączeniu spółek stawały się odsetkami od kredytu (pożyczki) na kupno „samej siebie”. Skutkowało to tym, że po połączeniu potencjalny dochód z działalności operacyjnej spółki nabywanej był pomniejszany o koszt (odsetki) związany z finansowaniem nabycia jej udziałów lub akcji. Dlatego wprowadzono art. 16 ust. 1 pkt 13e updop. Należy zauważyć, że ustawodawca uchwalając ustawę zmieniającą zawarł szereg przepisów przejściowych m.in. art. 4 oraz art. 7, natomiast w przypadku finansowania dłużnego nie wprowadzono przepisów przejściowych. Zasadą jest, że skoro ustawodawca nie zawarł w przepisach przejściowych skutków wejścia w życie danej regulacji to milczenie ustawodawcy oznacza przyjęcie bezpośredniego stosowania nowego prawa. Zatem art. 16 ust. 1 pkt 13e updop, obowiązuje z dniem wejścia w życie czyli od 1 stycznia 2018 r. i należy go stosować także do pożyczek (kredytów) zawartych przed 1 stycznia 2018 r. Odnosząc się zatem do odsetek od kredytu związanego z nabyciem akcji Spółki XYZ, wskazać należy, że spełniają one opisane powyżej przesłanki wskazane w art. 15 ust. 1 updop, jednak racjonalne i zgodne z interpretacją przepisu art. 16 ust. 1 pkt 13e updop, jest przyjęcie, że odsetki te objęte są ograniczeniem w zaliczaniu do kosztów uzyskania przychodów o którym mowa w tym artykule. W związku z powyższym, stanowisko Wnioskodawcy należało więc uznać za nieprawidłowe. Dodatkowe informacje Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji ·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Aby interpretacja mogła pełnić funkcję ochronną: Państwa sytuacja musi być zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i muszą się Państwo zastosować do interpretacji. ·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1)    z zastosowaniem art. 119a; 2)    w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3)    z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.   Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako „PPSA”).   Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): ·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo ·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).  

Powołane przepisy

[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16-ust. 1-pkt 13e

Słowa kluczowe

akcja-objęcie (nabycie) akcjifinansowanie-finansowanie dłużnekoszt-koszty uzyskania przychodówodsetki-odsetki od kredytuprzychód-źródła przychodu

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło (Eureka)