0111-KDIB1-3.4010.304.2021.2.BM

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie  art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 24 czerwca 2021 r. (data wpływu 24 czerwca 2021 r.), uzupełnionym 27 września 2021 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych m.in. w zakresie ustalenia, czy opisana we wniosku działalność badawczo-rozwojowa realizowana w przedstawionych cyklach badawczo-rozwojowych w roku 2020 stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 4a pkt 26 w związku z art. 4a pkt 28 ustawy o CIT, co w konsekwencji uprawnia Wnioskodawcę do odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków kwalifikowanych z tytułu zakupu materiałów i surowców ponoszonych w związku z tą działalnością z uwzględnieniem limitów określonych w art. 18d ust. 7 ustawy o CIT wykazane w deklaracji podatkowej za rok 2020 (część pytania zadanego w uzupełnieniu wniosku) – jest prawidłowe.   UZASADNIENIE   W dniu 24 czerwca 2021 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, m.in. w zakresie ustalenia, czy opisana we wniosku działalność badawczo-rozwojowa realizowana w przedstawionych cyklach badawczo-rozwojowych w roku 2020 stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 4a pkt 26 w związku z art. 4a pkt 28 ustawy o CIT, co w konsekwencji uprawnia Wnioskodawcę do odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków kwalifikowanych z tytułu zakupu materiałów i surowców ponoszonych w związku z tą działalnością z uwzględnieniem limitów określonych w art. 18d ust. 7 ustawy o CIT wykazane w deklaracji podatkowej za rok 2020. Wniosek powyższy nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z 7 września 2021 r., Znak: 0111-KDIB1-3.4010.304.2021.1.BM wezwano do jego uzupełnienia, co nastąpiło 27 września 2021 r. We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny/zdarzenie przyszłe: Wnioskodawca jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych oraz podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Wnioskodawca jest firmą produkcyjną. Głównymi obszarami działalności Wnioskodawcy jest produkcja przyczep i zabudów samochodowych, a także konstrukcji i podzespołów do przyczep oraz plandek. W ramach tej działalności gospodarczej Wnioskodawca projektuje, konstruuje, wytwarza i sprzedaje przyczepy samochodowe oraz zabudowy samochodowe. Wnioskodawca istnieje na rynku samochodowym od 1998 r. Zakres działalności firmy obejmuje dwa główne działy: 1.      dział rozwoju - składający się z działu konstrukcyjnego, prototypowni i kontroli jakości, zajmujący się projektowaniem i konstrukcją nowych lub udoskonalonych produktów, jak również produkcją jednostkową przyczep oraz naczep (pod indywidualne zamówienia klientów), 2.      dział produkcji seryjnej - składający się z działu montażu oraz działu stolarni, w ramach których prowadzona jest seryjna produkcja mebli samochodowych i innych elementów, a następnie montaż wyrobów gotowych. (...). Możliwości firmy, które oferuje swoim klientom są wynikiem pracy doświadczonej kadry inżynierów i specjalistów z zakresu produkcji i projektowania. Wysoki poziom pracy i zaplecze technologiczne pozwalają firmie na eksport produktów na wiele rynków europejskich, m.in. .... Wnioskodawca stara się także konsekwentnie odpowiadać na zapotrzebowanie rynku, rozwijając swój asortyment o nowe produkty, odpowiadające potrzebom rynku globalnego i klientów firmy. W ... r. specjaliści z firmy Wnioskodawcy opracowali m.in. (...). Takie działania pozwalają Wnioskodawcy w coraz większym stopniu zaspokajać potrzeby jej klientów na zmieniającą się sytuację na rynku globalnym poprzez oferowanie nowych, konkurencyjnych produktów. W zakresie prac badawczo-rozwojowych Wnioskodawca samodzielnie oraz we współpracy z klientami i w odpowiedzi na zgłoszone przez nich zapotrzebowanie, opracowuje projekty nowych, innowacyjnych produktów. Zakres prac obejmuje: badania nad możliwościami zastosowania nowych materiałów, nowych technologii produkcji czy też nowych rozwiązań konstrukcyjnych produktu lub jego składowych, w tym mebli, celem obniżenia kosztów wytworzenia produktu w warunkach produkcji seryjnej bądź spełnienia określonych właściwości (np. polepszenie jakości produktu, spełnienie wymogów granicznych w zakresie gabarytów, wagi, wytrzymałości itp., dostosowanie do nowych zastosowań itp.). Tego typu procesy realizowane są dla branży motoryzacyjnej. W ramach prowadzonej działalności Wnioskodawca wykonuje systematycznie przedprodukcyjne prace rozwojowe, w ramach których łączy i wykorzystuje dostępną aktualnie wiedzę i umiejętności do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów. Obok prac rozwojowych Wnioskodawca wykonuje również rutynową i okresową działalność, która nie stanowi przedmiotu niniejszego wniosku, tj. seryjną produkcję przyczep, naczep, plandek czy produkcję na zlecenie według dokumentacji klienta (usługi). W roku 2020 spośród ponad tysiąca zleceń produkcyjnych jedynie kilkadziesiąt zidentyfikowanych zostało jako prace rozwojowe. Przedprodukcyjne prace rozwojowe prowadzone są w oparciu o zasadę ETO (ang. Engineered-to-Order), tj. firma Wnioskodawcy prowadzi zaawansowane prace twórcze w celu dostosowania, rozwoju czy też ulepszenia istniejącej technologii bądź tworzenia nowych rozwiązań zgodnie z dedykowanymi potrzebami klienta (prace twórcze pod konkretną specyfikację zamówienia), które nie obejmują rutynowych i okresowych zmian wprowadzanych do produktów, procesów wytwórczych, istniejących usług bądź innych operacji w toku. Należy podkreślić, że prace rozwojowe prowadzone przez firmę nie mają w szczególności charakteru prac prowadzonych na zasadzie CTO (ang. Configure-to-Order), które polegają głównie na skonfigurowaniu i skomponowaniu zamówienia z gotowych elementów i nie mają charakteru twórczego. Prace badawczo-rozwojowe są inicjowane przez samą firmę. Kierunek prowadzonych prac badawczo-rozwojowych wyznaczają potrzeby klientów zgłaszane w formie zapytań kierowanych do Wnioskodawcy (np. wstępne szkice klientów indywidualnych, opis potrzeb, dokumentacja samochodu podlegająca zabudowie itp.), a także zmieniająca się sytuacja na konkurencyjnych rynkach, zmiany w prawodawstwie oraz dążenie do utrzymania najwyższej jakości produktów. Firma stale monitoruje rynek maszynowy, rynek technologii wytwórczych oraz dostępność nowych rozwiązań w zakresie projektowania i wytwarzania m.in. poprzez udział w międzynarodowych targach czy współpracę z firmami z zagranicy, do których Wnioskodawca wysyła swoje nowe produkty (stanowiska pokazowe np. w krajach skandynawskich). Prowadzone przez Wnioskodawcę prace rozwojowe realizowane są w cyklach badawczo-rozwojowych, które rozpoczynają się najczęściej po otrzymaniu zapytania od klienta. Prace rozwojowe w zakresie opracowania nowego lub zmodyfikowanego produktu, co do zasady, prowadzone są w następującym cyklu: a)      faza koncepcyjna, w ramach której spotykają się specjaliści z różnych działów oraz zawiązuje się zespół badawczo-rozwojowy. Następnie, definiuje się założenia projektu. W tej fazie Wnioskodawca wykorzystuje swoją wiedzę i łączy umiejętności w celu stwierdzenia zakresu możliwych procesów technologiczno-produkcyjnych pozwalających na osiągnięcie założonego efektu (bądź efektu oczekiwanego przez klienta). Określane są oczekiwane parametry projektowanego produktu np.: wymiary, materiał, wytrzymałość, przeznaczenie, zgodność z homologacją oraz inne szczególne cechy, które muszą zostać uwzględnione na tym etapie. Zespół opracowuje koncepcję techniczną oraz wizualizację produktu. Podejmowane w ramach tej fazy cyklu badawczo-rozwojowego czynności nigdy nie mając charakteru rutynowego. Konieczne jest podjęcie wysiłku twórczego i podjęcie zindywidualizowanych prac w celu osiągnięcia projektu unikalnego produktu. Istotą tej fazy jest opracowanie rozwiązań, które pozwolą na osiągnięcie optymalnych cech wyrobu przy zastosowaniu określonej metody produkcji. b)      faza projektowania, w ramach której zespół wykonuje projekty techniczne produktu, a także opracowuje sposób zasilania, automatykę lub sterowanie. Efektem prac projektowych jest w szczególności sporządzenie projektów 3D części w systemach CAD, CreoParametric. Prace projektowe są archiwizowane na dyskach lokalnych Wnioskodawcy, c)      faza prototypowania i testowania, podczas której w oparciu o przygotowane projekty 3D i 2D części wykonywane są ich prototypy. Każdy prototyp zostaje poddany ocenie technicznej, a następnie przy pomocy urządzeń pomiarowych przeprowadzane są testy i pomiary. Negatywne wyniki testów skutkują kontynuacją prac koncepcyjnych i projektowych, w ramach których identyfikuje się i usuwa przyczynę problemu. W oparciu o zmodyfikowany projekt ponownie wykonywane są prototypy i przeprowadzana jest ich ocena techniczna, aż do zaakceptowania prototypu, kiedy to kontynuowana jest faza projektowania (aż do sfinalizowania projekt 3D i 2D oprzyrządowania), d)      faza wykonawcza - prototypowa, prowadzona jest w oparciu o wykonany projekt danego elementu. Programiści maszyn oraz stolarze wykorzystując swoje doświadczenie i wiedzę tworząc odpowiednie oprogramowania do maszyn i urządzeń, dostosowując maszyny i modyfikując dokumentację w celu wytworzenia narzędzia spełniającego założenia koncepcyjne. Operatorzy maszyny (a w zakresie produkcji mebli stolarze) rozpoczynają ustawianie i próbną kalibrację maszyn oraz urządzeń, kierując się wynikami prac koncepcyjno-projektowych. W tej fazie wykorzystywane są doświadczenia związane z ich stosowaniem. Ten etap pozwala na pierwszą weryfikację założeń przyjętych w fazie koncepcyjno-projektowej, dzięki czemu Wnioskodawca identyfikuje problemy z zachowaniem się materiałów bądź elementów produktów w produkcji oraz koryguje kalibrację maszyn do ustawień najbardziej optymalnych, e)      faza próbnej produkcji i kontroli jakości produktu, która obejmuje produkcję serii próbnej i badanie jakości wyprodukowanych produktów. Dział kontroli jakości weryfikuje poprawność wykonanych elementów z dokumentacją projektową oraz spełnienie założonych funkcjonalności produktu. Odpowiednia weryfikacja jest kluczowa do oceny czy wytworzony element nie zawiera słabych punktów i daje rękojmię nie tylko spełnienia wymaganych parametrów w momencie wytworzenia, ale również w trakcie jego przewidzianej eksploatacji. Jeżeli wynik badań jest negatywny, Wnioskodawca ponawia prace koncepcyjno-projektowe. W takim przypadku Wnioskodawca przystępuje do poszukiwania alternatywnego rozwiązania bądź zmiany koncepcji (co może modyfikować początkowe założenia projektu, wybór innego materiału bądź nawet zmianę jego określonych parametrów) i informuje niezwłocznie klienta o napotkanych trudnościach. Zakończenie powyższego cyklu następuje po zatwierdzeniu danego elementu przez zespół zaangażowany w prace rozwojowe, po czym - w przypadku realizacji produktu dla danego klienta - produkt przesyłany jest do klienta na dalsze testy/do punktów pokazowych dystrybutorów. Jeżeli po tym etapie pojawiają się uwagi to Wnioskodawca kontynuuje dalsze prace rozwojowego produktu aż do akceptacji przez klienta. W takim przypadku akceptacja końcowego klienta oznacza przekazania do produkcji seryjnej i sprzedaży produktów. Poszczególne fazy cyklów badawczo-rozwojowych mogą się różnić w zależności od obszaru działalności badawczo-rozwojowego Wnioskodawcy, jak również odmienne mogą być poszczególne procesy wykonywane w ramach ogólnego cyklu badawczo-rozwojowego. Dlatego też ich bliższe omówienie powiązano z poszczególnymi obszarami, w których Wnioskodawca w sposób uporządkowany i systematyczny prowadzi działalność badawczo-rozwojową. Do tych obszarów zalicza się: 1. Projektowanie i produkcja własnych modeli; 2. Projektowanie i produkcja przyczep na zlecenie klientów; 3. Projektowanie i wykonanie kontenerów na naczepy.   Ad. 1 Projektowanie i produkcja własnych modeli. Jedną z działalności Wnioskodawcy jest projektowanie i wytwarzanie przyczep według własnych pomysłów, przez co Wnioskodawca może stale poszerzać swoją ofertę handlową. Każdy produkt jest unikatowy, ponieważ został zaprojektowany do określonego celu i dla określonej grupy odbiorców. W ramach niniejszego obszaru działalności Wnioskodawcy, na cykl badawczo-rozwojowy składają się następujące fazy: faza koncepcyjna, faza projektowania, faza prototypowania i testowania, faza wykonawcza, faza próbnej produkcji i kontroli jakości produktu. Cykl badawczo-rozwojowy rozpoczyna się od analizy potrzeb rynkowych oraz nowych trendów. W tym celu pracownicy Wnioskodawcy na spotkaniu roboczym przedstawiają własne spostrzeżenia i wyniki analizy konkurencji oraz rynku, zebrane podczas udziału w targach międzynarodowych, zebrane od kluczowych dystrybutorów na rynkach zagranicznych czy też ze współpracy z redakcją polskiego czasopisma „...” (Wnioskodawca przesyła swoje prototypy redaktorom do testowania i opiniowania). Następnie decyzją zarządu oraz kierownika działu rozwoju wybierany jest zespół badawczo-rozwojowy, który dokonuje wstępnego wyboru technologii produkcji lub opracowuje kluczowe parametry przyszłego produktu. Dział rozwoju przygotowuje koncepcje, szkice, rysunki oraz wizualizacje produktu i jego kluczowych elementów. Na tej podstawie u Wnioskodawcy zaplanowany zostaje proces rozwoju produktu poprzez analizę wykonalności i analizę ryzyka (która pokazuje możliwe problemy, mogące wystąpić na każdym etapie realizacji wdrożenia nowego produktu i z wyprzedzeniem pozwala te problemy zdefiniować oraz ich uniknąć). Po zatwierdzeniu wykonalności, dział projektowy oraz prototypownia przygotowują dokumentację techniczną produktu oraz poszczególnych elementów, służących do wyprodukowania detalu wraz z jego założeniami konstrukcyjnymi. Następnie, opracowany zostaje plan procesu oraz wycena prac rozwojowych, na które składają się następujące po sobie procesy: a)      Projektowanie i symulacja procesu produkcyjnego poszczególnych elementów składających się na wyrób gotowy, b)      Zlecenie wykonania narzędzia (narzędzia produkowane są w firmie zewnętrznej), c)      Zlecenie prac związanych z konstrukcją metalową (elementy metalowe dostarczane są na zamówienie z firmy zewnętrznej), d)      Wykonanie prototypowych elementów (oddział klejenia, oddział frezowania, oddział mebli), e)      Montaż prototypu wyrobu gotowego, f)       Przeprowadzenie badań jakościowych wyrobu oraz testowanie, g)      Przeprowadzenie procesu homologacji całopojazdowej lub jej rozszerzenia.   Ad. a) Kluczowym etapem jest rozpoczęcie prac projektowych, które są prowadzane najczęściej przez kilku konstruktorów, w szczególności, jeśli nowy produkt jest bardzo złożony i skomplikowany. Proces projektowania zaczyna się od dokładnego i szczegółowego wydzielenia elementów składających się na wyrób gotowy, a następnie konstruktorzy planują procesy produkcyjne poszczególnych detali. Na tym etapie biuro konstruktorów korzysta z usystematyzowanej bazy wiedzy i doświadczenia, gdyż analizowane są zakończone wcześniej projekty pod kątem możliwości wykorzystania efektów dotychczasowych prac. Zdarza się bowiem, że niektóre elementy zostały już wypracowane i konstruktorzy mogą wykorzystać je do nowych projektów. W tym celu, zasoby wiedzy są odpowiednio ewidencjonowane w teczkach odnoszących się do danego rodzaju elementów (np. do drzwi, okien owalnych, okien prostokątnych, ścian typu sandwich itp.). Każdy z nowych elementów musi zostać staranie wymodelowany z pomocą programów do modelowania 3D CAD. Symulacje weryfikują, czy zaprojektowany detal i jego proces produkcyjny jest wykonalny. Nierzadko zdarza się w toku prac, iż dopiero symulacja procesów zidentyfikuje problem polegającym na tym, że na jednym z etapów procesu wybrany materiał np. pęknie lub się zmarszczy. W takim przypadku należy poprawić cały proces, wprowadzając niezbędne modyfikacje na każdym poprzednim etapie, czasem dodać dodatkowy etap i powtórzyć symulacje od początku. Iteracje te wykonywane są do momentu, kiedy symulacja udowodni, iż proces produkcyjne jest prawidłowy. Kolejne weryfikacje symulacjami prowadzone są do otrzymania takiej wersji, która jest przedstawiana i akceptowana pod kątem technologii i wykonalności przez zespół projektowy.   Ad. b)-c) Zaakceptowane prace konstrukcyjne wraz z dokumentacją przesyłane są do kontrahenta w zakresie zlecenia wykonania narzędzia do produkcji elementów metalowych. Dział zamówień tworzy listy niezbędnych półproduktów i organizuje dostawy według ustalonego harmonogramu. Następnie elementy metalowe są dostarczane jako komponenty do wyrobu gotowego przez firmę powiązaną z Wnioskodawcą, tj. X. Firma ta wykonuje elementy według dokumentacji przygotowanej przez Wnioskodawcę i zgodnie z jej wytycznymi.   Ad. d) Pracownicy różnych oddziałów stolarni oraz działu technologii na bazie wybranego projektu modelu mebla i dokumentacji przygotowują fizyczny prototyp oraz poddają go m.in. testom mechanicznym. Dostosowywane są również parametry zewnętrzne mebla czy innego elementu (np. układu ściennego z oknem i drzwiami), takie jak odpowiedni kształt, proporcje, wysokość, konstrukcja, stosowana technologia, a także oceniane są parametry jakościowe poprzez odpowiedni dobór materiałów oraz komponentów. Każdy z testów jest niepowtarzalny i kończy się przygotowaniem unikatowego prototypu aż do momentu osiągnięcia zadowalającego efektu. W ramach powyższego procesu pracownicy Wnioskodawcy skupiają się na wypracowaniu zamierzonego w projekcie poziomu komfortu. W tym celu, Wnioskodawca przeprowadza szereg testów, zarówno komputerowych jak i mechanicznych. Z tego względu nierzadko zdarza się, że okres przygotowania ostatecznego projektu mebla trwa kilka tygodni.   Ad. e) Montaż wyrobu gotowego jest wykonywany przez wykwalifikowanych pracowników prototypowni na specjalnie do tego przygotowanych narzędziach montażowych, którzy wykorzystując posiadane doświadczenie rozpoczynają próbne ustawianie narzędzi i linii montażowej, kierując się wynikami prac koncepcyjno-projektowych. Montaż wyrobu gotowego jest skomplikowanym procesem, który uwzględnia nie tylko dostarczone od kontrahentów półprodukty metalowe (np. elementy konstrukcyjne podwozie), ale również wykonane przez Wnioskodawcę prototypowe elementy konstrukcji nadwozia i mebli, jak i szereg dodatkowych komponentów zamawianych przez Wnioskodawcę i niezbędnych do stworzenia funkcjonalnego modelu przyczepy (np. elektronika, system wodny, zasilanie itp.). Jest to bardzo istotny etap prac rozwojowych, gdyż często dopiero na tym etapie pojawiają się praktyczne problemy związane m.in. z odpowiednim wyważeniem (środkiem ciężkości przy użytkowaniu przez osoby fizyczne), wytrzymałością określonych obszarów ścian czy z odpowiednimi odległościami poszczególnych systemów przyczepy (np. umieszczenie zbyt blisko instalacji elektrycznych z wodną itp.). Na tym etapie pracownicy prototypowni konsultują swoje spostrzeżenia w zakresie funkcjonalności modelu z działem projektowym, czego efektem są dalsze zmiany w dokumentacji projektowej oraz powtórzenie procesy prototypowania. Nierzadko zdarza się, że Wnioskodawca tworzy dwa prototypy w celu empirycznej weryfikacji konkurencyjnych rozwiązań.   Ad. f) Po wykonaniu zaakceptowanego prototypu, model przechodzi fazę badań jakościowych oraz testów. W pierwszej kolejności specjaliści Wnioskodawcy z zakresu kontroli jakości badają zgodność stworzonego modelu z dokumentacją techniczną oraz normami wymaganymi przez przepisy prawa. W razie stwierdzonych nieprawidłowości prowadzone są konsultacje z działem projektowym oraz prototypownią. Po akceptacji model wysyłany jest na dalsze testy związane z jego użytkowaniem - do jednego z głównych dystrybutorów (do tzw. punktów pokazowych) lub do recenzentów z redakcji magazynu „Polski Karawanik”. Wszelkie uwagi dotyczące ergonomii, funkcjonalności oraz spełnianiu oczekiwań użytkowników są konsultowane w zespole projektowym, który rozważa wprowadzenie dalszych udoskonaleń.   Ad. g) Po zakończeniu fazy testów użytkowych, prototyp przechodzi procedurę uzyskania homologacji, celem dopuszczenia do ruchu drogowego na terenie UE. Przykładem prowadzonych prac badawczo-rozwojowych w powyższym zakresie w roku ... r. jest „...”. Po analizie dostępnych na rynku produktów, zespół projektowy firmy wraz z Zarządem wybrali określone cechy/parametry, które miał posiadać nowy pojazd kempingowy. Założono stworzenie wytrzymałej i lekkiej konstrukcji z przeznaczeniem dla 2-3 osób i dopuszczalnej masie całkowitej 750kg. W ramach projektu istotnymi zagadnieniami okazały się: - masa własna przyczepy (musiała być mniejsza niż 700 kg), - nowoczesny kształt (wykorzystanie dostosowanej do projektu technologii termoformowania), - wyposażenie spełniające oczekiwania możliwie dużej liczby klientów, - trwałość wyrobu (mimo zastosowania stosunkowo delikatnych, lekkich elementów), - atrakcyjna cena (tj. niski koszt produkcji = zaprojektowanie odpowiednich procesów produkcyjnych). W wyniku prowadzonych prac przez powołany zespół projektowy, wykonano 2 prototypy. W ciągu kilku miesięcy prac, po przeprowadzeniu szeregu testów, oba modele poddano dalszym modyfikacjom, aby spełniały założone cele. Poprawione wersje zostały wysłane do klienta w Finlandii celem pokazania klientom docelowym i przeprowadzenia testów w terenie. Zebrane informacje pozwoliły wdrożyć kolejne zmiany w dokumentacji projektowej, która uzyskała akceptację z końcem...r. Projekt został wdrożony do produkcji w ... r. Oprócz tworzenia zupełnie nowych produktów, Wnioskodawca w ramach tego obszaru działalności badawczo-rozwojowej projektuje również nowe procesy produkcyjne lub nowe elementy do swoich istniejących wyrobów. Prace te podejmowane są w celu zwiększenia atrakcyjności standardowych wyrobów, usprawnienia produkcji czy zmniejszenia kosztów poprzez: -        analizę opinii klientów w zakresie sprzedawanego wcześniej modelu, -        opracowanie nowych konstrukcji istotnych elementów modelu, -        udoskonalenie istniejącego modelu, -        stworzenie/dostosowanie technologii produkcji (uwzględnienie takich właściwości jak: izolacyjność, nośność, balans, siły hamowania, naciski na osie) rozwijając produkt o nową wiedzę i możliwości technologiczne, -        zmiana procesu technologicznego (efektem są m.in. mniejsze koszty, energochłonność, krótszy czas produkcji, zwiększenie wytrzymałości/jakości produktu). Przykładami powyższych prac rozwojowych z.... r. są: 1)      .... 2)     .... Podsumowując, w ramach projektowania własnych produktów Wnioskodawca wyróżnia dwa rodzaje prac badawczo-rozwojowych, które w 2021 r. przybrały oznaczenia: 1)      BR5 - projekt inicjowany przez Wnioskodawcę celem udoskonalenia produktu będącego już w ofercie Wnioskodawcy, najczęściej polegający na wybraniu określonych elementów lub cech produktu, które rozwijane są następnie przez zespół projektowy. 2)      BR6 - projekt inicjowany przez Wnioskodawcę celem poszerzenia oferty handlowej (opracowanie zupełnie nowego wyrobu gotowego od podstaw).   Ad. 2 Projektowanie i produkcja przyczep na zlecenie klientów. Spośród otrzymywanych przez Wnioskodawcę zleceń produkcyjnych występują również zamówienia obejmujące wykonanie prac projektowych. W takich przypadkach Wnioskodawca nie otrzymuje gotowej dokumentacji produktu, lecz jedynie wytyczne w zakresie funkcjonalności, gabarytów czy wstępne szkice. To Wnioskodawca musi przeprowadzić cały proces związany z opracowaniem produktu lub jego istotnych elementów, a także całe proces produkcyjny. W zakresie projektowania i produkcji przyczep na zlecenie klientów, proces badawczo - rozwojowy jest zbliżony do przedstawionego powyżej ad. 1, przy czym pierwsze etapy są nieco odmienne z uwagi na konieczność konsultacji z klientem, a w mniejszych projektach nie zawsze powstaję fizyczne prototypy. Podobnie jak w przypadku projektów własnych produktów Wnioskodawcy, wprowadzone zostały odpowiednie oznaczenia prac badawczo-rozwojowych: 1) BR1 - projekt dotyczący produktu zamawianego przez klienta, obejmujący zmiany w ramach istniejącego wyrobu, które wymuszają prace konstruktorskie, a następnie symulacje, dobór technologii i materiałów. Prace obejmują w szczególności: -        analizę konstrukcyjną i technologiczną pod względem możliwości wykonawczych oraz wpływu na wytrzymałość konstrukcyjną (pracownicy całego zespołu rozwojowego), -        wykonanie dokumentacji konstrukcyjnej, tj. niezbędne rysunki wykonawcze oraz stworzenie indywidualnych programów dot. procesu produkcyjnego (na maszyny CNC), jak również niezbędne wytyczne produkcyjne (pracownicy działu konstrukcyjnego), -        wykonanie podzespołów (np. szkielety ścian) zgodnie z dokumentacją oraz ich analiza jakościowa (pracownicy działu stolarni oraz kontroli jakości), -        wykonanie programów sterujących frezarką CNC, ich przetestowanie na serii próbnej, dalsza kalibracja maszyny / poprawa programu (pracownicy działu produkcji). Do głównych problemów napotykanych w ramach prac BR1 należą: -        uszkodzenie przez klienta wyrobu w skutek złej analizy konstrukcyjnej lub wykonania (pękanie ścian, wyrywanie zawias itp.) (niezbędne ponowienie całego procesu rozwojowego przez zespół), -        niewłaściwie wykonane szkieletów powodujące w kolejnym etapie produkcji brak możliwości prawidłowego, bezpiecznego zamontowania podzespołów (niezbędne ponowienie prac konstrukcyjnych), -        błędne wykonanie programu sterującego frezarką CNC skutkujące zniszczeniem półwyrobu (niezbędna ponowna analiza programu i jego dostosowanie z uwzględnieniem empirycznej wiedzy uzyskanej z poprzedniej próby). Przykładem prac badawczo-rozwojowych BR1 w roku 2020 jest projekt zmian w wyrobie (…) dla jednego z niemieckich klientów. Klient przedstawił wytyczne w zakresie zmiany położenia drzwi. Pozornie niewielka zmiana w funkcjonalności modelu spowodowała szereg niezbędnych prac Wnioskodawcy. W poprzednim modelu drzwi znajdowały się na prawej ścianie 500 mm od przodu przyczepy. Zgodnie z zamówieniem klienta drzwi powinny być umiejscowione w odległości co najmniej 1100 mm. Przesunięcie drzwi w środkową część ściany wymagało analizy konstruktora pod kątem jej sztywności (otwór drzwi umiejscowiony bliżej środka przyczepy w większym stopniu wpływa na ewentualne wyginanie się ściany (może wystąpić jej pęknięcie lub uszkodzenie powłok zewnętrznych podczas użytkowania). Dodatkowo konstruktor sprawdzał czy przy tak umiejscowionych drzwiach nie występuje kolizja z kołami przyczepy. Po wykonaniu analiz i symulacji należało zaplanować wzmocnienie konstrukcji, dlatego też została stworzona nowa dokumentacja wykonawcza (rysunki montażowe oraz na frezarkę CNC). Kolejnym etapem realizacji zamówienia było wykonanie poszczególnych elementów ściany zgodnie z dokumentacją i poddanie jej testom mechanicznym. Na szczególną uwagę w projekcie zasługiwał szkielet, który musiał być wykonany w taki sposób, aby montaż drzwi w kolejnym etapie technologicznym był możliwy do wykonania przez dział montażowy. Bardzo istotnym elementem realizacji projektu było precyzyjne wykonanie programu na frezarkę CNC. Za pierwszym razem niewielki błąd spowodował nieprawidłowe wycięcie ściany, a w rezultacie uszkodzeniem i niemożnością jej zastosowania (konieczność wykonania nowego podzespołu i utylizacji uszkodzonego). 2) BR2 - projekt dotyczący produktu zamawianego przez klienta, obejmujący zmiany w ramach istniejącego wyrobu, które wymuszają prace konstruktorskie, a następnie symulacje, dobór technologii i materiałów. Prace podobne jak w BR1, ale obejmują również projektowanie nowych elementów wyposażenia (większe zaangażowanie działu stolarni i prototypowania mebli). Często w projektach BR2 pojawiają się również zagadnienia związane z zaprojektowaniem odpowiednich układów elektrycznych i wodnych w wyrobie gotowym. Do głównych problemów napotykanych w ramach prac BR2 należą: -        nieprawidłowy rozkład masy powodujący złą trakcję przyczepy (zagrożenie wypadkiem, identyfikacja problemów dopiero na testach powykonawczych) (niezbędne ponowienie całego procesu rozwojowego przez zespół), -        nieodpowiednie wykonanie programu sterującego frezarką CNC skutkujące zniszczeniem materiału oraz brakiem możliwości montażu w kolejnym etapie produkcji (niezbędna ponowna analiza programu i jego dostosowanie z uwzględnieniem empirycznej wiedzy uzyskanej z poprzedniej próby), -        nieprawidłowo wykonane instalacje (np. elektryczne) mogąc nieść zagrożenie dla klienta (niezbędne ponowienie prac projektowych w zakresie odpowiednich układów, co często skutkuje konsultacjami w zakresie dodatkowych elementów konstrukcyjnych modelu). Przykładem prac badawczo-rozwojowych BR2 w roku 2020 jest projekt (…). Jeden z klientów zamówił standardową (model istniejący w sprzedaży) przyczepę gastronomiczną z nietypowym układem mebli oraz otworów zewnętrznych. Standardowo meble w przyczepie gastronomicznej zlokalizowane są na prawej stronie przyczepy i składają się z lady sprzedażnej oraz półek wiszących na ladą. W tym przypadku klient zamówił przyczepę z meblami specjalnymi umieszczonymi na trzech ścianach (prawa, lewa, tylna). Taki układ mebli wymagał nie tylko odpowiedniego zaprojektowania wymaganych mebli, ale również analizy dotyczący rozkładu mas (chodzi o odpowiednie naciski na oś i układ sprzęgowy co wiąże się z trakcją przyczepy podczas jazdy). Meble te zostały wyposażone dodatkowo w osłony oddzielające obsługę od klientów. Wymagało to doboru odpowiedniego materiału, który jest bezbarwny, lekki (aby nie przeciążać przyczepy), wytrzymały oraz mający dopuszczenia do zastosowań z żywnością. W tym celu przetestowano kilka dostępnych na rynku materiałów. Kolejnym krokiem po analizie i wykonaniu konstrukcji mebli było wykonanie odpowiednich programów na frezarkę CNC, której zadaniem było wycięcie elementów mebli (na tym odcinku produkcji z uwagi na specyficzne wymogi funkcjonalne mebli pojawiały się błędy powodujące uszkodzenie materiału, co wymagało kilkukrotnych prób aż do osiągnięcia zamierzonego rezultatu). Ponadto, projekt obejmował zmiany wewnętrznej instalacji elektrycznej. Standardowo instalacja elektryczna jest instalacją jednofazową (230V) i składa się z jednego gniazda, lampy, oraz zabezpieczenia nadprądowego (16A) oraz wyłącznika różnicowoprądowego (30mA, 25A). Zgodnie z zamówieniem należało wykonać instalację trójfazową (400V) składającą się z 9 gniazd odbiorczych. Wymagało to dokonania analizy układu pod kątem równomiernego obciążenia faz, dobrania właściwych zabezpieczeń nadprądowych i różnicowoprądowych, zastosowaniem odpowiednich przewodów elektrycznych (o właściwej wytrzymałości prądowej) oraz pozostałych elementów instalacji. Następnie, całą instalację należało prawidłowo zamontować w przyczepie i poddać odpowiednim testom (należało odtworzyć warunki zbliżone do rzeczywistej pracy modelu). Wszystkie te zabiegi były niezbędne, aby instalacja była bezpieczna w użytkowaniu, co wymagało nanoszenia kilkukrotnie poprawek i zmian w dokumentacji. 3) BR3 - projekt dotyczący produktu zamawianego przez klienta, obejmujący zmiany w ramach istniejącego wyrobu, które wymuszają prace konstruktorskie, a następnie symulacje, dobór technologii i materiałów. Prace zawierają w sobie wszystkie czynności opisane w projektach BR1 i BR2, ale dodatkowo projekty te cechują ingerencja w kluczowe elementy konstrukcyjne modelu (istotna rola działu prototypowni). Wśród tych ostatnich prac wyróżnić można: -        analiza i projektowanie elementów metalowych, które następnie zlecane są do produkcji zewnętrznej (konstrukcja podstaw naczep/przyczep), -        projekty związane z ingerencją w zakresie rozkładu obciążenia (symulacja/obliczenia w zakresie balansu, wytrzymałości konstrukcji), -        tworzenie prototypów elementów/konstrukcji. Projekty oznaczane BR3 odpowiadają zakresowi prac badawczo-rozwojowych, które Wnioskodawca przeprowadza w ramach własnych produktów (oznaczenie BR5 opisane wyżej). Typowym przykładem tego rodzaju prac w roku 2020 jest projekt (…). Klient zamówił przyczepę z trapem najazdowym mającym przenieść obciążenie 1500 kg (standardowy opracowany dotychczas trap był przewidziany na obciążenie 700 kg). Przed podjęciem zmian konstrukcyjnych przeprowadzono dodatkowy test fizyczny standardowego trapu mający potwierdzić teoretyczną wytrzymałość (trap wytrzymał bez uszkodzeń obciążenie 1000 kg - wózek paletowy z obciążeniem powyżej tego zaczął ulegać stopniowemu zniszczeniu, co w normalnej sytuacji mogło zagrozić bezpieczeństwu użytkownika). Testy pokazały, że niezbędne jest znaczne wzmocnienie trapu. Została zaprojektowana nowa konstrukcja wewnętrzna trapu (po analizie i próbach zastosowano inne bardziej wytrzymałe materiały). Kolejny etap polegał na wykonaniu specjalnego szkieletu trapu, stworzenia do niego dokumentacji konstrukcyjnej oraz technologii produkcji. Następnie, dział prototypowni przeprowadził proces sklejenie całości ze szczególną dbałością o odpowiednie przygotowanie powierzchni klejonych (odpylenie, odtłuszczenie) - aby wszystkie powierzchnie maksymalnie mocno związał klej (co ma kluczowy wpływ na wytrzymałość końcową). Błędy na tym etapie mogły istotnie zagrozić wytrzymałości całej konstrukcji. Po wykonaniu szeregu prób i poprawek projekt uzyskał oczekiwany efekt i po akceptacji klienta został w roku 2021 przekazany do produkcji. 4) BR4 - projekt dotyczący zupełnie nowego produktu zamawianego przez klienta, obejmujący projektowanie od podstaw według oczekiwań klienta. Są to wielomiesięczne projekty uwzględniające tworzenie prototypów, testowanie przez Wnioskodawcą jak również przez firmy zewnętrzne, zmiany w homologacji przyczep i tworzenie instrukcji użytkowania jak dla nowych produktów. Szczególnym zagadnieniem jest stworzenie dedykowanej technologii produkcji, która uwzględniać musi takie właściwości jak: izolacyjność, nośność, balans, siły hamowania, naciski na osie, bezpieczeństwo użytkownika. Do głównych problemów, z jakimi spotyka się zespół projektowy Wnioskodawcy przy pracach BR4, należą: -        zła trakcja, wyważenie wyrobu, elementy niespełniające specjalnych wymogów kluczowych dla projektu, a wpływających m.in. na bezpieczeństwo użytkowania w docelowym środowisku, -        niespełnienie wymogów klienta skutkujące koniecznością ponowienia części/całości prac rozwojowych, -        niewłaściwie wykonane elementów na wczesnym etapie produkcji powodujące problemy w kolejnych etapach (nieodpowiednia technologia produkcji), -        błędne wykonanie programu sterującego frezarką CNC skutkujące zniszczeniem półwyrobu, -        nieprawidłowo wykonane elementy w firmie zewnętrznej (dotyczy elementów metalowych) powodujące problemy montażowe (lub brak możliwości montażu) lub niespełnienie wymogów bezpieczeństwa konstrukcji, co wymaga analizy powykonawczej przez specjalistów Wnioskodawcy w celu znalezienia przyczyny błędu (np. błąd w pracach konstrukcyjnych, błąd w programie maszyny, błąd wykonawczy, niewłaściwy materiał). Projekty oznaczane BR4 odpowiadają zakresowi prac badawczo-rozwojowych, które Wnioskodawca przeprowadza w ramach własnych nowych wyrobów (oznaczenie BR6 opisane wyżej).   Ad. 3. Projektowanie i wykonanie kontenerów na naczepy. Ostatnim obszarem działalności badawczo-rozwojowej u Wnioskodawcy jest konstruowanie indywidualnych kontenerów na naczepy. Jeżeli chodzi o klasyfikację stosowanych oznaczeń u Wnioskodawcy są to projekty BR4, czyli najbardziej rozbudowane (najtrudniejsze i o najszerszym zakresie) prace związane ze zleceniami od klientów. Każdy projekt jest indywidualny i jednorazowy, a z uwagi na koszty i czas jego realizacji tworzony jest prototyp = gotowy produkt. Projekty indywidualne kontenerów na naczepy są bardzo czasochłonne (średnio 12-20 miesięcy trwa realizacja jednego projektu) i stanowią najistotniejszą część prac działu prototypowni. Co roku Wnioskodawca realizuje kilkanaście takich projektów. Jeżeli chodzi o etapy prac badawczo-rozwojowych to wyróżnić należy dwie fazy projektu: faza dotycząca przystosowania pojazdu klienta oraz faza wykonania naczepy. W ramach pierwszej fazy klient musi dostarczyć własny pojazd, na który ma zostać zaprojektowana i wykonana naczepa. Są to specjalistyczne pojazdy o dużych gabarytach i masie wielokrotnie przekraczającej zwykłe samochody. Specjalista konstruktor z działu projektowania wykonuje specjalistyczne pomiary, kierując się doświadczeniem oraz wytycznymi w zakresie planowanej konstrukcji naczepy (każda naczepa jest indywidualna o innym przeznaczeniu, z innymi parametrami i wymogami klienta). W ten sposób powstaje szkic samochodu z jego wymiarami i właściwościami przyłożonymi w określonych punktach, które następnie nanoszone są do programu. Jednocześnie, na potrzeby klienta tworzona jest całościowa dokumentacja techniczna pojazdu uwzględniająca wszelkie zmiany wprowadzane w toku realizacji projektu (ma to szczególne znaczenie dla kwestii bezpieczeństwa pojazdu oraz późniejszego poddania tego pojazdu ewentualnym dalszym przeróbkom). Dalsze prace konstrukcyjno-montażowe w ramach fazy pierwszej oraz wszystkie prace fazy drugiej (właściwej, związanej z tworzeniem nowego produktu w postaci indywidualnej naczepy) prowadzone są na takich samych zasadach jak opisane powyżej dla BR4 (oraz BR6). Przykładem takich prac w roku 2020 jest projekt oznaczony (…). Jeden z indywidualnych zagranicznych klientów zamówił produkt naczepy o bardzo nietypowej konstrukcji. W pierwszym etapie zamówienie dotyczyło kontenera kamperowego (wyprawowy) przystosowanego do montażu na podwoziu ciężarowym marki Steyr. W drugim etapie dotyczył wykonania montażu kontenera na dostarczonym podwoziu wraz z dodatkowymi elementami. Pierwszy etap polegał na zaprojektowaniu kontenera w oparciu o wytyczne i oczekiwania klienta. W trakcie projektu analizowano poszczególne newralgiczne miejsca kontenera pod kątem wytrzymałości (szczególnie w obszarze otworów - okna, drzwi, klapy) oraz możliwości wykonania. Było to bardzo istotne, gdyż kontenery tego typu przeznaczone są do poruszania się w trudnym terenie. Konstruktor musiał wziąć również pod uwagę, że kontener będzie montowany na podwoziu (w podłodze musiały zostać zaprojektowane odpowiednie wzmocnienia służące do montażu, które jednocześnie nie mogły naruszyć trwałości konstrukcji podwozia). Kolejnym procesem było wykonanie poszczególnych elementów. W wyniku dalszych prac szczególną trudność sprawiła konstrukcja podłogi - konstrukcja stalowa otoczona elementami izolacyjnymi, którą należało skleić w prasie. Błąd na etapie klejenia spowodował uszkodzenie frezarki CNC (złe umiejscowienie szkieletu stalowego zniszczyło wrzeciono frezarki na skutek kolizji twardym elementem). Podczas kontroli jakości stwierdzono nieprawidłowe właściwości wykonanej podłogi, co mogło w przyszłości generować również poważne problemy montażowe kontenera do podwozia. Bardzo istotnym elementem na tym etapie było również prawidłowe wykonanie programów na frezarkę CNC (formatowanie sklejonych elementów). Drugi etap realizacji zamówienia polegał na zaprojektowaniu nowej ramy pośredniej (element pomiędzy ramą fabryczną samochodu a kontenerem) przystosowanej do podwozia Steyr. Należało tutaj oprócz odpowiedniej wytrzymałości konstrukcji na skręcanie uwzględnić nietypowe punkty mocowania do ramy samochodu (podwozie było uzbrojone w różne elementy (zbiorniki, skrzynki, uchwyty itp.) które dodatkowo utrudniały proces projektowy, jak i wykonawczy). Etap ten był kilkukrotnie powtarzany z uwagi na niewielkie wahania w zakresie wytrzymałości elementów bocznych. Gdyby nie wyłapano i poprawiono tych nieprawidłowości, w czasie użytkowania pojazdu mogły one skutkować uszkodzeniem kontenera podczas przemieszczania się w trudnym terenie (co wiązało by się z bardzo dużymi kosztami naprawy). Powyższe prace podejmowane są w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania ich do tworzenia nowych zastosowań (nowych produktów, procesów). Celem prac jest m.in. opracowywanie prototypów i projektów pilotażowych oraz prace demonstracyjne, testowanie i walidacja nowych lub ulepszonych produktów lub ich elementów, procesów lub usług w otoczeniu stanowiącym model warunków rzeczywistego funkcjonowania, których głównym celem jest dalsze udoskonalenie techniczne produktów lub procesów. Do głównych kosztów prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej Wnioskodawcy zaliczają się wynagrodzenia pracowników: 1)      działu projektowego/konstrukcyjnego - ustalanego w oparciu o ewidencję czasu pracy poświęconego nad projektami w zakresie oznaczeń BR1-BR6, potwierdzonego kartami projektów (specjaliści konstruktorzy prowadzą indywidualną ewidencję czasu pracy nad projektami w ujęciu miesięcznym), 2)      działu prototypowni - określonego jako cały czas pracy tych pracowników, gdyż wykonują oni wyłącznie prace związane z tworzeniem indywidualnych kontenerów na naczepy, tworzeniem nowych produktów Wnioskodawcy (BR4, BR5 i BR6) oraz uczestniczą w pozostałych projektach wyłącznie w zakresie prac identyfikowanych jako prace rozwojowe, 3)      działu produkcji seryjnej - ustalanego w oparciu o ewidencję czasu pracy poświęconego nad projektami w zakresie oznaczeń BR1-BR6, potwierdzonego kartami projektów (operatorzy maszyn i stolarze prowadzą indywidualną ewidencję czasu pracy nad projektami w ujęciu miesięcznym). Przy okazji prac nad nowymi oraz udoskonalonymi wyrobami, oprócz wydatków związanych z wynagrodzeniami pracowników zaangażowanych w projekty, Wnioskodawca ponosi również szereg wydatków związanych z bezpośrednim użyciem materiałów zużywanych do działalności badawczo-rozwojowej w tym m.in. do prototypu, do testów, na które składają się m.in. koszty drewna i sklejek, zakupionych półproduktów metalowych, elektroniki, rurek, mechanizmów, okuć, itp. W strukturze organizacyjnej Wnioskodawcy występuje odrębny dział prototypowni, a w ramach różnych obszarów działalności w pracach badawczo-rozwojowych uczestniczą również pracownicy działu konstruktorskiego oraz działu produkcji seryjnej. Wnioskodawca w celu prowadzenia działalności badawczo-rozwojowej w ramach struktury organizacyjnej powołuje do poszczególnych projektów (zakładając odpowiednie zlecenia produkcyjne i zamówienia) zespół badawczo-rozwojowy. Projekty realizowane przez Wnioskodawcę w ramach podejmowanych prac badawczo-rozwojowych wykonywane są przez pracowników zatrudnionych na umowy o pracę. Osoby, które Wnioskodawca zatrudnia w celu wykonywania prac badawczo-rozwojowych pracują na stanowiskach: -        kierownik projektów/lider produkcyjny projektu - koordynowanie prac rozwojowych, ewidencjonowanie prac rozwojowych, -        pracownik prototypowni - wykonywanie prototypów, rozwijanie technologii produkcji, uczestnictwo w projektach nowych oraz udoskonalonych produktów, -        konstruktorzy/technolodzy/programiści maszyn CNC/pracownicy działu produkcji/specjaliści ds. jakości - członkowie zespołu badawczo-rozwojowego, wykonywanie prac rozwojowych, -        inni pracownicy - delegowani w ramach zleconych zadań (np. próby technologiczne). Zakres obowiązków pracowników zespołu badawczo-rozwojowego obejmuje następujące zadania: -        opracowywanie nowych rozwiązań/elementów dla nowych wyrobów gotowych, -        poszukiwanie i wprowadzanie nowych rozwiązań konstrukcyjnych i koncepcji konstrukcji, -        wprowadzanie zmian w aktualnych wyrobach, wsparcie techniczne linii montażowych, -        projektowanie, tworzenie i rozwój produktów wraz z towarzyszącą dokumentacją i według najlepszych wzorców w celu osiągnięcia jak najwyższej jakości i wytrzymałości, -        zapewnienie sprawnej realizacji zadań dotyczących projektowania i rozwoju wyrobów, -        opracowywanie i wdrażanie procesu badań i strategii rozwoju wyrobów, -        zarządzanie procesem projektowania wyrobu, -        wykonywanie testów i walidacji wyrobów oraz przygotowywanie dokumentacji testowej. Czynności o charakterze prac badawczo-rozwojowych zlecane są bezpośrednio przez Wnioskodawcę lub kierownika projektów/kierownika zespołu badawczo-rozwojowego. W zależności od rodzaju prac czynności te rejestrowane są w następujący sposób. Projekty mają określony harmonogram działań i do każdego z projektów są przypisane odpowiednie zasoby (zasoby ludzkie, praca maszyn oraz zużyte materiały i surowce). Wnioskodawca prowadzi karty projektów prac B+R w formie plików elektronicznych oraz teczek projektów. Każda teczka zawiera dokumentację konstrukcyjno-projektową powstałą u Wnioskodawcy oraz ewidencje czasu pracy dla każdego etapu oraz części wyrobu gotowego. Przykładowo, jeden wyrób może składać się z kilkunastu części. Każda część wyrobu musi być indywidulnie zaprojektowana, wytworzona, przetestowana i dopasowana do pozostałych części. Do każdej części przypasowana jest odpowiednia dokumentacja. Oznaczenia z dokumentacji odpowiadają oznaczeniom w ewidencji czasu prac badawczo-rozwojowych (wskazanie liczby minut lub godzin) wraz z podziałem na czynności. Na tej podstawie Wnioskodawca ewidencjonuje w odrębnym zestawieniu liczbę godzin zindywidualizowanych pracowników nad poszczególnymi projektami, w rozbiciu na miesiące. Do ewidencji przepisywane są tylko godziny przeznaczone na działania B+R (do zleceń produkcyjnych zidentyfikowanych jako prace rozwojowe), a następnie wyliczany jest koszt prac działań B+R w oparciu o stawki wynagrodzeń pracowników wykonujących czynności B+R - jako iloczyn zarejestrowanych godzin i stawekwynagrodzeń wyliczonych indywidualnie dla każdego pracownika w danym miesiącu. Wyjątek stanowią tutaj pracownicy działu prototypowni, którzy w całości swój czas pracy poświęcają na prace rozwojowe. Ponadto, do każdego zlecenia produkcyjnego przypisane są zamówienia materiałów i surowców wykorzystywanych w procesie tworzenia prototypów, serii próbnych czy testów. Faktury zakupowe przypisywane są do poszczególnych zleceń produkcyjnych, a więc i do numerów teczek, przez co Wnioskodawca w sposób łatwy i przejrzysty identyfikuje koszty zużytych materiałów i surowców. Całość dokumentacji przechowywana jest na dyskach lokalnych Wnioskodawcy w sposób uporządkowany. Na tej podstawie Wnioskodawca prowadzi analizy finansowe i wyceny nowych zleceń, gdyż jest w stanie sięgnąć do kosztów wytworzenia każdego wyrobu i/lub jego części. Umożliwia to również łatwe korzystanie z zasobów gromadzonej wiedzy, gdyż często po otrzymaniu zamówienia od klienta okazuje się, że Wnioskodawca posiada już odpowiednio zaprojektowany i przetestowany element nadający się do użycia w nowym zleceniu. Tak prowadzona dokumentacja pozwala w sposób systematyczny zbierać, magazynować i dystrybuować nową wiedzę powstałą podczas prowadzenia projektu. Projekty realizowane przez Wnioskodawcę są prowadzone w sposób systematyczny. Należy również zauważyć, że pewna część projektów badawczo-rozwojowych prowadzonych przez Wnioskodawcę, została przerwana przed ich zakończeniem. Zdarzają się takie projekty, które po finalizacji okazały się nierentowne z uwagi na znacznie większy nakład pracy, liczbę koniecznych poprawek (wytworzenia prototypów części) itd. Jest to wynikiem natrafienia na problemy natury naukowo-technicznej, dyskwalifikujące dane projekty z dalszego etapu badań bądź wdrożenia. Wnioskodawca w ramach prowadzonych i opisanych wyżej prac rozwojowych poniosła szereg różnego rodzajów kosztów, stanowiących koszty kwalifikowane w rozumieniu art. 18d ustawy o CIT. Przykładowe koszty prac badawczo-rozwojowych ponoszone przez Wnioskodawcę w odniesieniu do osób zatrudnionych na umowę o pracę to koszty wynagrodzenia pracowników zatrudnionych w celu realizacji prac badawczo-rozwojowych, koszty składek z tytułu tych należności określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - w części finansowanej przez Wnioskodawcę jako płatnika składek. Dodatkowo, Wnioskodawca zaznacza, że: 1)      jako osoba prawna ma siedzibę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej i podlega obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o CIT, 2)      nie prowadzi działalności na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie zezwolenia, 3)      nie posiada statusu centrum badawczo-rozwojowego, 4)      koszty kwalifikowane, w rozumieniu art. 18d ustawy o CIT, nie zostały Wnioskodawcy zwrócone w jakiejkolwiek formie, 5)      koszty poniesione na działalność badawczo-rozwojową nie zostały (i nie będą) przez Wnioskodawcę odliczone od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym w rozumieniu art. 18d ust. 5 ustawy o CIT, 6)      prowadzone prace badawczo-rozwojowe nie stanowią badań podstawowych w rozumieniu art. 4a pkt 27 lit. a ustawy o CIT, 7)      Wnioskodawca zgodnie z art. 9 ust. 1b ustawy o CIT, wyodrębnia w księdze, o której mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o CIT i będzie wyodrębniać w przyszłości koszty działalności badawczo-rozwojowej, 8)      koszty prac badawczo-rozwojowych nie obejmują inwestycji w aparaturę naukowo-badawczą dostarczaną w ramach umowy zawartej z podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, oraz inwestycji w samochody osobowe oraz budowle, budynki i lokale będące odrębną własnością, 9)      koszty ponoszone przez zespół badawczo-rozwojowy są ewidencjonowanie w systemie księgowym na kontach (zużycie materiałów, usługi obce), natomiast szczegółowa ewidencja godzinowa i rozliczenie kosztów tych działań prowadzone są w ewidencji pozabilansowej, 10)  koszt wynagrodzeń pracowników biorących udział w pracach B+R prezentowany jest na koncie Wynagrodzenia oraz Ubezpieczenia społeczne i świadczenia na rzecz pracowników. Wyliczenie kosztów wynagrodzeń wraz z narzutami w części proporcjonalnej do czasu zaewidencjonowanego jako czas pracy poświęcony na B+R prowadzone jest w ewidencji pozabilansowej, 11)  prace, wskazane jako prace rozwojowe zostały u Wnioskodawcy rozpoczęte przy jednoczesnym założeniu, że Wnioskodawca w przyszłości będzie dalej podejmował i realizował tego rodzaju prace.   W uzupełnieniu Wnioskodawca wyjaśnia, że w zakresie kosztów z tytułu zakupu surowców i materiałów, Wnioskodawca wyjaśnia, że poniósł koszty zakupu materiałów i surowców do konstrukcji prototypu nowej części lub nowego produktu, które zostały przetworzone i stały się częścią składową produktu. Poniesione koszty obejmują zakup licznych elementów, w tym: a)      elementów stalowych do konstrukcji podwozia/nadwozia, b)      laminat do konstrukcji nadwozia, c)      pianki PET, d)      płyty PU, e)      profili z GFK, f)       kątowniki, śrubki, nakrętki metalowe, g)      zawiasy pasowe, zamknięcia ryglowe 3-punktowe, h)      uszczelki krawędziowe, i)        elementy elektryczne, w tym instalacje sygnalizacyjne, przełączniki, przewody itp., j)        uchwyty łukowe, k)      tuleje z kołnierzem o określonej średnicy, l)        wykładzina PCV, m)   listwy przyblatowe, n)      rolety do naczepy, o)      amortyzatory osi wg specyfikacji, p)      elementy instalacji gazowej, instalacji wodnej oraz audio, q)      welur do obicia wnętrz. Do każdego projektu tworzona jest dokumentacja techniczna zawierająca m.in. wykaz materiałów i surowców wykorzystywanych w projekcie. Wnioskodawca nie ponosi żadnych kosztów z tytułu nabycia niebędącego środkami trwałymi sprzętu specjalistycznego. Wnioskodawca wyjaśnia, że uzyskał w marcu 2021 r. decyzję o wsparciu, o której mowa w ustawie z dnia 10 maja 2018 r. o wspieraniu nowych inwestycji (Dz.U. poz. 1162, z 2019 r. poz. 1495 oraz z 2020 r. poz. 1086). Wobec uzyskania decyzji o wsparciu w roku 2021, Wnioskodawca wnosi o ograniczenie wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej do pytania obejmującego działalność za rok 2020.   W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu z 27 września 2021 r.): Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym opisana we wniosku działalność badawczo-rozwojowa realizowana w przedstawionych cyklach badawczo-rozwojowych w roku 2020 stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 4a pkt 26 w związku z art. 4a pkt 28 ustawy o CIT, co w konsekwencji uprawnia Wnioskodawcę do odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków kwalifikowanych ponoszonych w związku z tą działalnością z uwzględnieniem limitów określonych w art. 18d ust. 7 ustawy o CIT wykazane w deklaracji podatkowej za rok 2020?   Zdaniem Wnioskodawcy (stanowisko sformułowane we wniosku i uzupełnieniu z 27 września 2021 r.), prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym opisane we wniosku prace rozwojowe zrealizowane przez Wnioskodawcę w 2020 r. stanowią działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 4a pkt 26 w zw. z art. 4a pkt 28 ustawy o CIT, co w konsekwencji uprawnia Wnioskodawcę do odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków kwalifikowanych ponoszonych w związku z tą działalnością z uwzględnieniem limitów określonych w art. 18d ust. 7 ustawy o CIT. Zgodnie z art. 18d ust. 1 ustawy o CIT, podatnik uzyskujący przychody inne niż przychody z zysków kapitałowych odlicza od podstawy opodatkowania, ustalonej zgodnie z art. 18 ustawy o CIT, koszty uzyskania przychodów poniesione na działalność badawczo-rozwojową, zwane dalej „kosztami kwalifikowanymi”. Kwota odliczenia nie może w roku podatkowym przekraczać kwoty dochodu uzyskanego przez podatnika z przychodów innych niż przychody z zysków kapitałowych. Na mocy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1668), od 1 października 2018 r. wprowadzone zostały zmiany dotyczące definicji badań naukowych i prac rozwojowych (art. 4a pkt 26 i 28 ustawy o CIT). Zgodnie z art. 4a pkt 26 ustawy o CIT, działalność badawczo-rozwojowa oznacza działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Stosownie do treści art. 4a pkt 28 ustawy o PIT, ilekroć w ustawie jest mowa o pracach rozwojowych - oznacza to prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W myśl art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, podkreślić wyraźnie należy, że w celu skorzystania z ulgi na działalność badawczo-rozwojową, należy przeprowadzić analizę nakierowaną na zidentyfikowanie przejawów działalności gospodarczej, które mogą zostać uznane za działalność badawczo-rozwojową (tj. tych aktywności podatnika, które spełniają definicje wskazane w art. 4a pkt 26-28 ustawy o CIT). Ustawodawca wprowadził definicję działalności badawczo-rozwojowej w art. 4a pkt 26 ustawy o CIT, zgodnie z którą (jak już wyżej wskazano) przez działalność badawczo-rozwojową, należy rozumieć działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Z ustawowej definicji wynika zatem, że taka działalność musi mieć charakter twórczy. Posłużenie się tym sformułowaniem wskazuje, że działalność badawczo-rozwojowa to taka aktywność, która nastawiona jest na tworzenie nowych i oryginalnych rozwiązań, często o charakterze unikatowym, które nie mają odtwórczego charakteru. Po drugie, z art. 4a pkt 26 ustawy o CIT wynika, że działalność badawczo-rozwojowa musi być podejmowana w systematyczny sposób, czyli bieżące prowadzenie prac badawczo-rozwojowych podjętych w przyszłości, jak i rozpoczęcie działań badawczo-rozwojowych przy jednoczesnym założeniu, że podatnik w przyszłości będzie dalej podejmował i realizował prace tego rodzaju. Przesłankę tę należy zatem rozumieć jako zakaz obejmowania ulgą incydentalnych działań podatnika. Po trzecie, taka działalność musi mieć określony cel, tj. powinna być nakierowana na zwiększenie zasobów wiedzy oraz ich wykorzystanie do tworzenia nowych zastosowań. W tym miejscu wskazać należy, że w ramach prac rozwojowych następuje połączenie wyników prac badawczych i/lub doświadczeń praktycznych z wiedzą techniczną w celu wprowadzenia do produkcji nowego lub zmodernizowanego wyrobu, nowej technologii czy nowego systemu organizacji. Innymi słowy, prowadzone systematyczne prace opierają się na istniejącej wiedzy, uzyskanej w wyniku działalności badawczej oraz/lub doświadczeń praktycznych i mają na celu wytworzenie nowych materiałów, produktów lub urządzeń, inicjowanie nowych i znaczące udoskonalenie już istniejących procesów, systemów i usług. Podmioty gospodarcze zajmujące się działalnością badawczo-rozwojową realizują ją obok swojej działalności podstawowej (np. przedsiębiorstwa przemysłowe dysponujące własnym zapleczem badawczo-rozwojowym, laboratoria, zakłady i ośrodki badawczo-rozwojowe, działy badawczo-technologiczne, biura konstrukcyjne i technologiczne, zakłady rozwoju technik, biura studiów i projektów itp.). Prace rozwojowe mogą obejmować nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług. Prace rozwojowe nie obejmują rutynowych i okresowych zmian wprowadzanych do istniejących produktów, linii produkcyjnych, procesów wytwórczych, usług nawet jeśli takie zmiany mają charakter ulepszeń. Wnioskodawca podkreśla, że realizowane czynności w ramach opisanych obszarów miały i będą w przyszłości mieć charakter twórczy, a jednocześnie nie miały i w przyszłości nie będą miały charakteru rutynowych i okresowych zmian. Zdaniem Wnioskodawcy, realizowanie projektów przez Wnioskodawcę wymaga każdorazowo pogłębionej analizy zidentyfikowanych problemów technologicznych, które związane były oraz w przyszłości związane będą z wykorzystaniem wiedzy i umiejętności wykwalifikowanych pracowników Wnioskodawcy oraz empirycznej weryfikacji proponowanych rozwiązań przy wykorzystaniu specjalistycznego sprzętu i oprogramowania. Ponadto, efektem prowadzonych prac było i w przyszłości będzie wypracowanie nowych rozwiązań w zakresie prowadzonej działalności, uwzględniających zmienne czynniki w tym m.in. zmienne wymagania klientów. Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, prowadzone prace mają również charakter systematyczny, gdyż realizowane są w sposób zaplanowany i etapowy (według ściśle określonej kolejności faz i z wykorzystaniem pracowników określonych działów, zorganizowanych w odpowiednią strukturę). Reasumując, w ocenie Wnioskodawcy, prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym realizowany przez Wnioskodawcę w opisie stanu faktycznego/w zdarzeniu przyszłym cykl badawczo-rozwojowy poprzez projekty B+R obejmujący fazę koncepcyjną, fazę projektowania, fazę prototypowania i testowania, fazę wykonawczą oraz fazę kontroli jakości należy uznać za działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu przepisów art. 4a pkt 26-28 ustawy o CIT. Potwierdzenie powyższego stanowiska znajduje się m.in. w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nr 0111-KDIB1-3.4010.573.2018.1.JKT z 15 stycznia 2019 r., czy też w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nr 0111-KDIB1-3.4010.237.2019.2.BM z 12 sierpnia 2019 r. Jednocześnie, przedstawione w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego koszty uzyskania przychodów ponoszone przez Wnioskodawcę na działalność badawczo-rozwojową stanowią i będą stanowić koszty kwalifikowane w rozumieniu art. 18d ust. 2 ustawy o CIT. Zdaniem Wnioskodawcy prawidłowe jest również stanowisko, zgodnie z którym przedstawione w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego koszty zakupu surowców i materiałów bezpośrednio wykorzystywanych w działalności badawczo-rozwojowej będą stanowiły koszty kwalifikowane i podlegały odliczeniu od podstawy opodatkowania zgodnie z art. 18d ust. 2 pkt 2 ustawy o CIT. Zgodnie z art. 18d ust. 2 pkt 2 ustawy o CIT „kosztami kwalifikowanymi” są wydatki na nabycie materiałów i surowców bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością badawczo-rozwojową. Ustawa o CIT nie definiuje pojęć „surowce" ani „materiały". W ujęciu słownikowym „surowce” to „materiały naturalne pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub mineralnego, służące do wytwarzania jakichś produktów lub energii” (www.sjp.pwn.pl). Pojęcie „materiały” jest z kolei zdefiniowane w ustawie o rachunkowości i oznacza „składniki majątku zużywane na własne potrzeby” (art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości). Zdaniem Wnioskodawcy „materiałami”, o których mowa w art. 18d ust. 2 pkt 2 ustawy o CIT, są zatem składniki majątku Wnioskodawcy, które są zużywane w związku z prowadzoną działalnością badawczo-rozwojową. W zakresie ustalenia, jakiego rodzaju materiały i surowce mogą stanowić koszty kwalifikowane pomocne są także wnioski wypływające z interpretacji indywidualnych. Wskazać tu można m.in. interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 11 stycznia 2017 r. (sygn. 1462-IPPB5.4510.1089.2016.1.MR), w której potwierdzono, że za koszty kwalifikowane uznać można koszty zakupu materiałów do wytworzenia we własnym zakresie oprzyrządowania oraz narzędzi niezbędnych dla realizacji planowanych prac badawczo-rozwojowych. W uzasadnieniu stanowiska Wnioskodawcy wskazano, że do materiałów tych zaliczają się m.in. elementy metalowe (jak np. arkusz blachy, kątownik itp.), elementy gumowe (jak np. arkusze gumy, odboje itp.), silnik elektryczny, elementy automatyki (jak np. sterowniki, siłowniki itp.), elementy plastikowe (jak np. zaślepki, obicia, maty itp.). Z kolei, w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 17 lipca 2017 r. (sygn. 0114-KDIP2-1.4010.182.2017.1.MR) stwierdzono, że kosztami kwalifikowanymi mogą być: - wydatki na nabycie akcesoriów lub części zamiennych do aparatów wykorzystywanych do prowadzenia prac badawczo-rozwojowych (m.in. filtry, nakrętki, osłony), - wydatki na nabycie odzieży ochronnej wykorzystywanej przez Pracowników wykonujących prace w Laboratorium, - wydatki na nabycie wyposażenia Laboratorium niezbędnego do jego prawidłowego funkcjonowania (m.in. kolumny i prekolumny do aparatury chromatograficznej, elektrody kombinowane, zestawy filtracyjne, pinkometry, wagi analityczne, naczynia laboratoryjne, lodówki i chłodziarko-zamrażarki laboratoryjne, zlewy, wentylacja laboratoryjna, osuszacz absorpcyjny, krzesła, szafki, blaty, regały, półki, pojemniki, szuflady, drukarki, komputery i akcesoria komputerowe), - wydatki na materiały biurowe niezbędne do prowadzenia badań w Laboratorium (m.in. papier, tonery). Z powyższego wynika więc, że przesłanka bezpośredniości powinna być rozumiana szeroko, co wydaje się zgodne z ogólną intencją ustawodawcy w związku z wprowadzeniem ulgi badawczo-rozwojowej, tj. zdefiniowania tej ulgi w sposób szeroki, tak aby stanowiła ona realną zachętę dla polskich przedsiębiorstw do podejmowania się innowacyjnych działań. Wobec powyższego, w ocenie Wnioskodawcy, wydatki na nabycie materiałów i surowców wskazanych w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, w szczególności wydatki na nabycie drewna i sklejek, zakupionych półproduktów metalowych, elektroniki, rurek, mechanizmów, okuć, kleju, pianek, przewodów, kabli, uchwytów, adapterów, wtyczek, modułów, wkrętów, rur instalacyjnych, nakrętek, elementów aluminiowych, modułów elektrycznych, arkusze blachy, kątowniki, które Wnioskodawca wykorzystuje w pracach B+R stanowią koszty kwalifikowane w rozumieniu art. 18d ust. 2 pkt 2 ustawy o CIT. Reasumując, w ocenie Wnioskodawcy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym przedstawione rodzaje kosztów poniesione w 2020 r. bezpośrednio stanowią koszty kwalifikowane i podlegają odliczeniu od podstawy opodatkowania zgodnie z art. 18d ust. 2 ustawy o CIT. W uzupełnieniu z 27 września 2021 r. Wnioskodawca potwierdza swoje stanowisko wyrażone we wniosku, że prowadzone prace rozwojowe zrealizowane przez Wnioskodawcę w 2020 roku stanowią działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 4a pkt 26 w zw. z art. 4a pkt 28 ustawy o CIT. Wnioskodawca wdrożył system identyfikowania i ewidencjonowania prac rozwojowych według przyjętych oznaczeń od BR1 do BR6. Wszystkie opisane w stanie faktycznym prace mają charakter twórczy, systematyczny i podejmowane są w celu zwiększenia zasobów wiedzy i wykorzystania tych zasobów do nowych zastosowań/nowych projektów. Dzięki planowaniu tych prac i ich ewidencjonowaniu, zakończone sukcesem prace rozwojowe wykorzystywane są ponownie w kolejnych realizowanych produktach. Jednocześnie, Wnioskodawca za prace rozwojowe podlegające wliczeniu do ulgi B+R traktuje tylko takie prace, które wykonane zostały po raz pierwszy w firmie. Innymi słowy, jako prace rozwojowe traktowane jest tylko pierwsze wykonanie projektu produktu lub jego części. Kolejne wykorzystanie takich wyników prac rozwojowych nie jest już traktowane jako prace rozwojowe. Podejmowanie prac rozwojowych przez Wnioskodawcę łączy się zawsze z określoną uprzednio procedurą, według etapów opisanych szczegółowo w stanie faktycznym wniosku. Przykładowo, zgodnie z procesem projektowania i produkcji własnych modeli, realizowane są następujące etapy: a)      projektowanie i symulacja procesu produkcyjnego poszczególnych elementów składających się na wyrób gotowy, b)      zlecenie wykonania narzędzia (narzędzia produkowane są w firmie zewnętrznej), c)      zlecenie prac związanych z konstrukcją metalową (elementy metalowe dostarczane są na zamówienie z firmy zewnętrznej), d)      wykonanie prototypowych elementów (oddział klejenia, oddział frezowania, oddział mebli), e)      montaż prototypu wyrobu gotowego, f)       przeprowadzenie badań jakościowych wyrobu oraz testowanie, g)      przeprowadzenie procesu homologacji całopojazdowej lub jej rozszerzenia. Na każdym etapie prowadzone są prace rozwojowe w firmie. Wnioskodawca w zakresie opisanej działalności we wniosku i podlegającej rozliczeniu jako prace rozwojowe nie świadczy tzw. „usługowej produkcji”, polegającej na otrzymaniu zamówienia wraz z gotową dokumentacją techniczną i produkcyjną. Wówczas bowiem działalność twórcza, a w konsekwencji i prace rozwojowe, realizowana jest przez zlecającego. Natomiast Wnioskodawca w zakresie opisanej działalności samodzielnie realizuje prace twórcze zmierzające do opracowania nowego produktu lub jego elementu. Pracownicy Wnioskodawcy wykorzystując bogate doświadczenie i umiejętności podejmują ryzyko w zakresie tworzenia nowych rozwiązań, dzięki projektowanie, konstruowaniu oraz weryfikacji podjętych czynności. Takie prace, prowadzone w cyklach badawczo-rozwojowych opisanych w stanie faktycznym, stanowią działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 4a pkt 26 w związku z art. 4a pkt 28 ustawy o CIT. Podobne prace rozwojowe uznane zostały za taką działalność w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nr 0111- KDIB1-3.4010.573.2018.1.JKT z 15 stycznia 2019 r., czy też w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nr 0111-KDIB1-3.4010.237.2019.2.BM z 12 sierpnia 2019 r.   W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.   Stosownie do art. 4a pkt 26 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1800, dalej: „updop”), ilekroć w ustawie jest mowa o działalności badawczo-rozwojowej - oznacza to działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. W myśl art. 4a pkt 27 updop, ilekroć w ustawie jest mowa o badaniach naukowych - oznacza to: a)      badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. poz. 1668 ze zm.), b)      badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Z kolei w definicji prac rozwojowych zawartej w art. 4a pkt 28 updop, wskazano, że oznaczają one prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2020 r. poz. 85 ze zm.), badania naukowe są działalnością obejmującą: 1.      badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne; 2.      badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń. Stosownie do art. 4 ust. 3 ww. ustawy, prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. Zatem, z pracami badawczo-rozwojowymi mamy do czynienia wówczas, gdy wykorzystuje się dostępną wiedzę z dziedziny nauki, technologii i działalności gospodarczej oraz innej wiedzy i umiejętności do tworzenia nowych lub ulepszania istniejących produktów/usług oraz procesów i technologii produkcji. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, należy wyraźnie podkreślić, że w celu stwierdzenia, czy Wnioskodawca prowadzi działalność badawczo-rozwojową, należy przeprowadzić analizę nakierowaną na zidentyfikowanie przejawów działalności gospodarczej, które mogą zostać uznane za działalność badawczo-rozwojową (tj. tych aktywności podatnika, które spełniają definicję wskazane w art. 4a pkt 26-28 ww. ustawy). Z ustawowej definicji zawartej w regulacjach updop wynika, że działalność badawczo-rozwojowa musi mieć charakter twórczy. Jak podaje słownik języka polskiego PWN, działalność twórcza to zespół działań podejmowanych w kierunku tworzenia (działalność - zespół działań podejmowanych w jakimś celu), powstania czegoś (twórczy - mający na celu tworzenie, tworzyć - powodować powstanie czegoś). W doktrynie prawa autorskiego podkreśla się natomiast, że cecha twórczości związana jest przede wszystkim z rezultatem działalności człowieka o charakterze kreacyjnym i jest spełniona wówczas, gdy istnieje nowy wytwór intelektu. Działalność twórcza oznacza, że „ustawodawca za przedmiot prawa autorskiego uznaje tylko rezultat (przejaw) takiego działania, który choćby w minimalnym stopniu odróżnia się od innych rezultatów takiego samego działania, a zatem, że posiada cechę nowości, której stopień nie ma znaczenia”. Zatem twórczość działalności badawczo-rozwojowej może przejawiać się opracowywaniem nowych koncepcji, narzędzi, rozwiązań niewystępujących dotychczas w praktyce gospodarczej podatnika lub na tyle innowacyjnych, że w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących u podatnika. Kolejnym kryterium działalności badawczo-rozwojowej jest prowadzenie tej działalności w sposób systematyczny. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN słowo systematyczny oznacza (i) robiący coś regularnie i starannie, (ii) o procesach: zachodzący stale od dłuższego czasu, (iii) o działaniach: prowadzony w sposób uporządkowany, według pewnego systemu; też: o efektach takich działań; planowy, metodyczny. W związku z tym, że w definicji działalności badawczo-rozwojowej słowo „systematyczny” występuje w sformułowaniu „podejmowaną (działalność) w sposób systematyczny”, a więc odnosi się do „działalności”, czyli zespołu działań podejmowanych w jakimś celu, najbardziej właściwą definicją systematyczności w omawianym zakresie jest definicja obejmująca prowadzenie działalności w sposób uporządkowany, według pewnego systemu. Zatem słowo systematycznie odnosi się również do działalności prowadzonej w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany. To oznacza, że działalność badawczo-rozwojowa jest prowadzona systematycznie niezależnie od tego, czy podatnik stale prowadzi prace badawczo-rozwojowe, czy tylko od czasu do czasu, a nawet incydentalnie, co wynika z charakteru prowadzonej przez niego działalności oraz potrzeb rynku, klientów, sytuacji mikro i makroekonomicznej. Z powyższego wynika, że spełnienie kryterium „systematyczności” danej działalności nie jest uzależnione od ciągłości tej działalności, w tym od określonego czasu przez jaki działalność taka ma być prowadzona ani też od istnienia planu co do prowadzenia przez podatnika podobnej działalności w przyszłości. Wystarczające jest, aby podatnik zaplanował i przeprowadził chociażby jeden projekt badawczo-rozwojowy, przyjmując dla niego określone cele do osiągnięcia, harmonogram i zasoby. Taka działalność może być uznana za działalność systematyczną, tj. prowadzoną w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany. Powyżej omówione dwa kryteria działalności badawczo-rozwojowej dotyczą charakteru i organizacji prowadzenia tej działalności, podczas gdy ostatnie, trzecie kryterium, dotyczy rezultatu prowadzenia tej działalności, tj. zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. W konsekwencji, głównym zadaniem dla zarządzającego projektem badawczo-rozwojowym jest zlokalizowanie i zidentyfikowanie zasobów wiedzy przed rozpoczęciem działań projektowych; zasobów w ujęciu funkcjonalnym i celowościowym, czyli podlegającym zwiększeniu oraz możliwym i właściwym do wykorzystania zwiększonej wiedzy do nowych zastosowań. Lokalizacja i identyfikacja wiedzy obejmuje szereg działań, w tym określenie stanu wiedzy, miejsca, sposobu jej wykorzystania oraz selekcji pod względem przydatności do realizacji celu projektu. Prowadząc działalność badawczo-rozwojową, przedsiębiorca rozwija specjalistyczną wiedzę oraz umiejętności, które może wykorzystać w ramach bieżących albo przyszłych projektów. Kluczowe jest zawarte w definicji działalności badawczo-rozwojowej rozróżnienie, które wskazuje, że taka działalność obejmuje dwa rodzaje aktywności, tj.: (i) badania podstawowe i badania aplikacyjne zdefiniowane w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz (ii) prace rozwojowe, o których mowa w art. 4 ust. 3 tej ustawy. Należy zwrócić uwagę na wyłączenie zawarte w art. 4 ust. 3 tej ustawy, mogące odnosić się do wielu przejawów aktywności podatnika. Zastrzeżenie zostało wprowadzone w celu wyeliminowania z zakresu działalności badawczo-rozwojowej tych przejawów aktywności podatnika, które mimo ulepszenia istniejących procesów lub usług, z uwagi na swoją cykliczność (okresowość) oraz brak innowacyjnego charakteru (rutynowość), nie mogą stanowić prac rozwojowych. Odnosząc powyższe na grunt opisu analizowanej sprawy, należy stwierdzić, że przedstawione we wniosku działania Wnioskodawcy spełniają definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 4a pkt 26 updop, gdyż są podejmowane w sposób systematyczny, mają charakter twórczy oraz podejmowane są w celu zwiększania zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Reasumując, podejmowana przez Wnioskodawcę działalność stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 4a pkt 26-28 updop, tym samym, Spółka ma prawo do skorzystania z ulgi przewidzianej w art. 18d updop.   Zgodnie z art. 18d ust. 1 updop, podatnik uzyskujący przychody inne niż przychody z zysków kapitałowych odlicza od podstawy opodatkowania, ustalonej zgodnie z art. 18, koszty uzyskania przychodów poniesione na działalność badawczo-rozwojową, zwane dalej „kosztami kwalifikowanymi”. Kwota odliczenia nie może w roku podatkowym przekraczać kwoty dochodu uzyskanego przez podatnika z przychodów innych niż przychody z zysków kapitałowych. W myśl art. 18d ust. 2 pkt 2 updop, za koszty kwalifikowane uznaje się nabycie materiałów i surowców bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością badawczo-rozwojową.   Koszty kwalifikowane podlegają odliczeniu, jeżeli nie zostały podatnikowi zwrócone w jakiejkolwiek formie lub nie zostały odliczone od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym (art. 18d ust. 5 updop). Z kolei, zgodnie z treścią art. 18d ust. 6 updop, podatnikowi, który w roku podatkowym korzysta ze zwolnień podatkowych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 34 lub 34a, prawo do odliczenia przysługuje jedynie w odniesieniu do kosztów kwalifikowanych, które nie są przez podatnika uwzględniane w kalkulacji dochodu zwolnionego z podatku na podstawie tych przepisów. Stosownie do treści art. 18d ust. 7 updop, kwota kosztów kwalifikowanych nie może przekroczyć: 1.      w przypadku gdy podatnik, o którym mowa w ust. 3a, jest mikroprzedsiębiorcą, małym lub średnim przedsiębiorcą, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców – 150% kosztów, o których mowa w ust. 2-3a; 2.      w przypadku pozostałych podatników, o których mowa w ust. 3a – 150% kosztów, o których mowa w ust. 2 pkt 1-4a i ust. 2a-3a, oraz 100% kosztów, o których mowa w ust. 2 pkt 5; 3.      w przypadku pozostałych podatników – 100% kosztów, o których mowa w ust. 2-3. Natomiast, w myśl art. 18d ust. 8 updop, odliczenia dokonuje się w zeznaniu za rok podatkowy, w którym poniesiono koszty kwalifikowane. W przypadku, gdy podatnik poniósł za rok podatkowy stratę albo wielkość dochodu podatnika jest niższa od kwoty przysługujących mu odliczeń, odliczenia - odpowiednio w całej kwocie lub w pozostałej części - dokonuje się w zeznaniach za kolejno następujące po sobie sześć lat podatkowych następujących bezpośrednio po roku, w którym podatnik skorzystał lub miał prawo skorzystać z odliczenia. W myśl art. 9 ust. 1b updop, podatnicy prowadzący działalność badawczo-rozwojową, którzy zamierzają skorzystać z odliczenia, o którym mowa w art. 18d, są obowiązani w ewidencji, o której mowa w ust. 1, wyodrębnić koszty działalności badawczo-rozwojowej. Mając na uwadze powołane powyżej przepisy należy stwierdzić, że aby podatnikowi podatku dochodowego od osób prawnych przysługiwało prawo odliczenia w zeznaniu podatkowym kosztów kwalifikowanych poniesionych w danym roku podatkowym powinny być łącznie spełnione następujące warunki: 1.      podatnik poniósł koszty na działalność badawczo-rozwojową, 2.      koszty na działalność badawczo-rozwojową stanowiły dla podatnika koszty uzyskania przychodów w rozumieniu updop, 3.      koszty na działalność badawczo-rozwojową mieszczą się w zamkniętym katalogu kosztów kwalifikowanych określonym przepisami art. 18d ust. 2 - 3 updop, 4.      ww. koszty uzyskania przychodów stanowiły koszty kwalifikowane w rozumieniu updop, przy czym, jeżeli koszty kwalifikowane zostały poniesione w ramach badań podstawowych, badania te były prowadzone na podstawie umowy lub porozumienia z jednostką naukową w rozumieniu odrębnych przepisów, 5.      jeżeli w roku podatkowym prowadził działalność na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie zezwolenia/decyzji o wsparciu, prawo do odliczenia przysługuje jedynie w odniesieniu do kosztów kwalifikowanych, które nie są przez podatnika uwzględniane w kalkulacji dochodu zwolnionego z podatku na podstawie zezwolenia/decyzji o wsparciu, 6.      w ewidencji, o której mowa w art. 9 ust. 1b updop, podatnik wyodrębnił koszty działalności badawczo-rozwojowej, 7.      podatnik wykazał w zeznaniu podatkowym koszty kwalifikowane podlegające odliczeniu, 8.      kwota odliczonych kosztów kwalifikowanych nie przekroczyła limitów określonych w updop, 9.      koszty kwalifikowane nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie lub nie zostały odliczone od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym.   Zgodnie z brzmieniem art. 15 ust. 1 updop, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Przedmiotem wątpliwości Wnioskodawcy jest kwestia zaliczenia do kosztów kwalifikowanych wydatków na nabycie wskazanych we wniosku materiałów i surowców bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością badawczo-rozwojową. Art. 18d ust. 2 pkt 2 updop, stanowi, że warunkiem uznania wydatków na nabycie materiałów i surowców jest ich bezpośredni związek z prowadzoną działalnością badawczo-rozwojową. Przepisy omawianej ustawy podatkowej nie precyzują co należy rozumieć pod pojęciem materiałów i surowców. Zatem, przyjmuje się, że materiały i surowce, w przypadku których istnieje możliwość ich przypisania do działalności badawczo-rozwojowej, uznaje się za koszty kwalifikowane w ramach ww. działalności. Należy zwrócić uwagę, że w art. 18d ust. 2 pkt 2 updop, ustawodawca posługuje się pojęciami „materiały” oraz „surowce”, które nie zostały zdefiniowane w przepisach updop, stanowiąc przy tym, że w podstawie obliczania ulgi uwzględnione mogą być wyłącznie materiały i surowce związane bezpośrednio z prowadzoną przez podatnika działalnością badawczo-rozwojową. Jeżeli chodzi o pojęcie „surowce”, w związku z brakiem definicji przedmiotowego pojęcia na gruncie przepisów podatkowych i rachunkowych, dla celów ustalania zakresu zastosowania ulgi posłużyć należy się znaczeniem pojęcia „surowce” funkcjonującym na gruncie języka powszechnego, gdzie „surowce” to „materiały naturalne pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub mineralnego, służące do wytwarzania jakichś produktów lub energii” (www.sjp.pwn.pl). Z kolei w zakresie interpretacji pojęcia „materiały”, odwołać należy się do interpretacji przedmiotowego pojęcia funkcjonującej na gruncie przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r., poz. 217 ze zm., dalej: „uor”). W świetle art. 3 ust. 1 pkt 19 uor, materiały to składniki majątku zużywane na własne potrzeby. Powyższy pogląd znajduje również potwierdzenie w doktrynie, gdzie podkreśla się, że materiały to „składniki majątku inicjujące realizację całego cyklu operacyjnego, które jednostka nabywa w celu ich całkowitego zużycia na własne potrzeby, tym m.in. na potrzeby wytwarzania produktów, świadczenia usług czy realizacji działalności ogólnoadministracyjnej. Do materiałów zaliczyć można także pewne składniki majątkowe wytwarzane przez jednostkę we własnym zakresie (zazwyczaj w ramach działalności pomocniczej), a także różnego rodzaju odzyski, posiadające wartość użytkową, a pochodzące np. z likwidowanych środków trwałych, inwentarz żywy przeznaczony do uboju, części zamienne, półfabrykaty obcej produkcji, paliwa, opakowania itp.” (Walińska Ewa (red.), Bek-Gaik Bogusława, Bojanowski Witold, Czajor Agnieszka, Czajor Przemysław, Gad Jacek, Idzikowska Gabriela, Janicka Anna, Jurewicz Anna, Kalinowski Jacek, Kuczyńska Iga, Mariański Adam. Michalak Marcin, Turzyński Mikołaj. Walińska Anna. Wencel Agnieszka, Wiatr Michał, Ustawa o rachunkowości. Komentarz, Wolters Kluwer, 2016).   Reasumując, za prawidłowe należało uznać stanowisko Wnioskodawcy w zakresie ustalenia, czy opisana we wniosku działalność badawczo-rozwojowa realizowana w przedstawionych cyklach badawczo-rozwojowych w roku 2020 stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 4a pkt 26 w związku z art. 4a pkt 28 ustawy o CIT, co w konsekwencji uprawnia Wnioskodawcę do odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków kwalifikowanych z tytułu zakupu materiałów i surowców ponoszonych w związku z tą działalnością z uwzględnieniem limitów określonych w art. 18d ust. 7 ustawy o CIT wykazane w deklaracji podatkowej za rok 2020.   Nadmienia się, że w pozostałym zakresie wniosku tj. w części dotyczącej odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków kwalifikowanych z tytułu wynagrodzenia pracowników ponoszonych w związku działalnością badawczo-rozwojowych z uwzględnieniem limitów określonych w art. 18d ust. 7 ustawy o CIT zostało/zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej: 1)      z zastosowaniem art. 119a; 2)      w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3)      z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej). Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.   Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w  przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.   Interpretacja dotyczy stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w części dotyczącej zdarzenia przyszłego – stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.   Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...), za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP. Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.