0111-KDIB2-1.4010.533.2021.1.PB

Interpretacja indywidualna2022-02-14Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Teza
czy strata w środkach obrotowych, powstała w wyniku popełnienia przez niezidentyfikowane osoby przestępstwa, stanowi dla Wnioskodawcy koszt uzyskania przychodu

Pełna treść interpretacji

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe Szanowni Państwo, stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób prawnych jest prawidłowe.   Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej   22 listopada 2021 r. wpłynął Państwa wniosek z tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy opisana w stanie faktycznym strata w środkach obrotowych, powstała w wyniku popełnienia przez niezidentyfikowane osoby przestępstwa, stanowi dla Wnioskodawcy koszt uzyskania przychodu Treść wniosku jest następująca:   Opis stanu faktycznego   Spółka z o.o. (dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych oraz podlega obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów w Polsce a w ramach prowadzonej działalności zajmuje się produkcją oraz dystrybucją dodatków (…) oraz materiałów pomocniczych dla przemysłu spożywczego (…). W zakresie prowadzonej działalności gospodarczej Spółka nawiązała współpracę gospodarczą z wietnamskim kontrahentem, tj. spółką X LTD z siedzibą  w Socjalistycznej Republice Wietnamu (…) (dalej: Kontrahent). Kontrahent prowadzi działalność w zakresie międzynarodowego handlu naturalnymi przyprawami (m.in. pieprzem, cynamonem, kurkumą). Spółka zawarła z Kontrahentem umowę handlową, na podstawie której Kontrahent zobowiązał się dostarczyć do Polski towar w postaci pieprzu czarnego oraz pieprzu białego za łączną kwotę 82.140,00 USD. Komunikacja z Kontrahentem była prowadzona drogą mailową a towar miał zostać nadany przez Kontrahenta i odebrany przez Spółkę z portu w „A”. Zgodnie z umową, Spółka zobowiązała się zapłacić wynagrodzenie za dostawę towarów w dwóch transzach tj.: 1. 80% należnego wynagrodzenia na podstawie otrzymanych drogą mailową od Kontrahenta dokumentów dotyczących zamówionego towaru; oraz 2. 20% należnego wynagrodzenia po weryfikacji przez Spółkę dostarczonego towaru do „A”. W związku z wykonaniem umowy, Kontrahent przesłał Spółce wiadomość e-mail zawierającą jako załącznik m.in. fakturę wraz ze wskazaniem nr rachunku bankowego Kontrahenta, na który następnie została przelana przez Spółkę (zgodnie z ustalonymi warunkami transakcji) pierwsza transza wynagrodzenia, tj. 80% należnego wynagrodzenia z tytułu przedmiotowej umowy. Jednakże w trakcie wymiany korespondencji mailowej pomiędzy Spółką a Kontrahentem doszło - jak to później zostało ustalone - po stronie Kontrahenta do przełamania zabezpieczenia przed dostępem osób nieuprawnionych i w prowadzonej korespondencji pojawiały się adresy mailowe analogiczne do tych, które były używane przez Kontrahenta, lecz faktycznie nienależące do niego. Spółka otrzymała wiadomość e-mail zawierającą podrobione załączniki, ze wskazaniem nowego (błędnego) nr rachunku bankowego Kontrahenta z prośbą o dokonanie przelewu wynagrodzenia należnego Kontrahentowi na wskazany nowy (błędny) nr rachunku bankowego w momencie otrzymania informacji o przybyciu towaru do „A”. Spółka po odbiorze towaru oraz sprawdzeniu jego jakości, przelała - zgodnie z ustalonymi warunkami zamówienia - pozostałe 20% wartości wynagrodzenia Kontrahenta na nowy (błędny) rachunek bankowy Kontrahenta, który został jej przesłany w korespondencji handlowej (dalej: „Strata”). W wyniku przeprowadzonej przez Spółkę i Kontrahenta weryfikacji, okazało się, że przesłane dokumenty zostały sfałszowane przez bliżej niezidentyfikowaną osobę lub osoby, a (błędny) nowy nr rachunku bankowego nie należy do Kontrahenta a Spółka padła ofiarą oszustwa. Jednocześnie potwierdzenie zapłaty na nowe (błędne) konto, które Spółka wysłała Kontrahentowi - celem potwierdzenia uregulowania należności w pełnej wysokości - zostało przez sprawcę lub sprawców włamania podrobione i przesłane do Kontrahenta z właściwym kontem, co wskazuje na umyślne i celowe działanie niezidentyfikowanych osób w celu ukrycia wyłudzenia od Spółki środków pieniężnych. Po przeprowadzeniu analizy zaistniałej sytuacji przy współpracy z działem IT polegającym m.in. na przeskanowaniu komputera, z którego pracownik Spółki prowadził korespondencję mailową z Kontrahentem w przedmiotowej sprawie, okazało się, że wiadomości e-mail od strony Kontrahenta pochodziły z adresu innego serwera pocztowego niż serwer z którego przedstawiciele Kontrahenta prowadzili przedmiotową korespondencję z Wnioskodawcą. Spółka podkreśla, że dochowała należytej staranności w celu zapobieżenia powstania przedmiotowej straty. W szczególności należy podkreślić, że Spółka w toku kontaktów handlowych z Kontrahentem w przedmiotowej sprawie podjęła stosowne działania zabezpieczające, tj. - komputer Spółki z którego dokonywane były przelewy i prowadzona była korespondencja mailowa z Kontrahentem posiadał odpowiednie zabezpieczenia informatyczne; oraz - dział księgowości Spółki podjął standardowe działania przy weryfikacji Kontrahenta. Wprowadzenie w błąd Spółki co do nieprawidłowego nr konta bankowego Kontrahenta było wynikiem włamania hakerskiego do komputera lub serwera poczty Kontrahenta, co niemożliwe było do wykrycia przez pracowników działu księgowego Wnioskodawcy zajmującego się przedmiotową transakcją w ramach standardowych procedur weryfikacji kontrahentów Spółki. Należy podkreślić, że kierowana do Spółki korespondencja handlowa dot. zamówionego towaru, w tym wskazanie nowego (błędnego) nr rachunku bankowego Kontrahenta do zapłaty pozostałej części wynagrodzenia, była logiczna, spójna oraz miała swoje oparcie we wcześniejszych ustaleniach dot. warunków płatności za zamówione towary i nie budziła po Stronie spółki żadnych wątpliwości. W omawianym przypadku nie można twierdzić aby w niniejszej sprawie doszło do długotrwałego, ciągłego procederu przestępczego, który nie został wykryty w odpowiednim momencie przez Spółkę w wyniku niedochowania należytej staranności, bowiem przedmiotowa Strata powstała na skutek jednorazowego i nieprzewidywalnego zdarzenia (włamania na komputer lub serwer poczty Kontrahenta) niedającego się uniknąć przez racjonalnie działający podmiot gospodarczy. Jednocześnie, Strata w środkach pieniężnych nie powstała z winy Spółki, jako efekt jej niedbalstwa lub naruszenia obowiązujących przepisów czy też braku odpowiedniego nadzoru nad działalności pracownika księgowości Spółki, gdyż w kontaktach z Kontrahentem zachowane zostały wszystkie procedury obowiązujące w Spółce. Ponadto Wnioskodawca wskazuje, że w związku z powzięciem wiedzy odnośnie do przelania pieniędzy na nowy (błędny) nr rachunku konta bankowego Kontrahenta, niezwłocznie dokonał stosownego zgłoszenia tego faktu do banku prowadzącego rachunek bankowy Wnioskodawcy celem wyjaśnienia tej kwestii i „zatrzymania” zleconego przelewu środków, co okazało się być jednakże niemożliwe. W wyniku dokonanych ustaleń, Spółka złożyła do Prokuratury Okręgowej (…) Wydział ds. Przestępczości Gospodarczej zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez bliżej niezidentyfikowaną osobę lub osoby, tj. czynu zabronionego wskazanego w art. 287 1 k.k. poprzez podszycie się pod osobę reprezentującą kontrahenta Wnioskodawcy i wskazanie rachunku do zapłaty, który nie był rachunkiem należącym do Kontrahenta (oszustwo komputerowe), jak również w art. 286 § 1 k.k., poprzez wprowadzenie w błąd Spółki i tym samym doprowadzenie jej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem (oszustwo „zwykłe”). W dniu 10 czerwca 2021 r., Spółka otrzymała z Komendy Powiatowej Policji, Wydziału d/w z Przestępczością Gospodarczą postanowienie z 27 maja 2021 r. o umorzeniu dochodzenia wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa.   Pytanie   Czy opisana w stanie faktycznym Strata w środkach obrotowych (środki pieniężne), powstała w wyniku popełnienia przez niezidentyfikowane osoby przestępstwa, stanowi dla Wnioskodawcy koszt uzyskania przychodu w okresie, w którym Spółka otrzymała postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa? Państwa stanowisko w sprawie   Zdaniem Wnioskodawcy, opisana w stanie faktycznym Strata w środkach obrotowych (środki pieniężne), powstała w wyniku popełnienia przez niezidentyfikowane osoby przestępstwa, stanowi dla Wnioskodawcy koszt uzyskania przychodu w okresie, w którym Spółka otrzymała postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa. Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1800 ze zm., dalej jako: „ustawa o CIT”), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa o CIT wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania. Mając powyższe na uwadze, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki: - został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika, jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość   poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona, - pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, - poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów, - został właściwie udokumentowany, - nie może znajdować się w grupie wydatków, które zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT podlegają wyłączeniu z kosztów podatkowych. Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu wydatków enumeratywnie wymienionych w przywołanym art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, stanowić mogą koszty uzyskania przychodu, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami, w tym służą zachowaniu albo zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów. W konsekwencji, do kosztów uzyskania przychodów podatnik ma prawo zaliczyć wszystkie koszty, zarówno te bezpośrednio, jak i pośrednio związane z przychodami, o ile zostały prawidłowo udokumentowane, za wyjątkiem kosztów ustawowo uznanych za niestanowiące kosztów uzyskania przychodów. Podatnik, zaliczając dany wydatek do kosztów uzyskania przychodów, winien wykazać jego związek z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz to, że poniesienie wydatku ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu lub że wydatek ten jest związany z konkretnym przedsięwzięciem gospodarczym. Jednocześnie, należy przy tym podkreślić, że konieczność poniesienia danego wydatku nie może wynikać z zaniedbań lub sprzecznych z prawem działań podatnika lub podległych pracowników działających - co do zasady - na rzecz i w interesie Spółki. Zdaniem Wnioskodawcy, wszystkie powyższe przesłanki co do możliwości zaliczenia opisanej w stanie faktycznym Straty w środkach pieniężnych Spółki do kosztów uzyskania przychodu zostały spełnione. Przede wszystkim wydatek na pokrycie Straty w środkach obrotowych został poniesiony przez Spółkę będącą podatnikiem na gruncie ustawy o CIT, tj. w ostatecznym rozrachunku to Spółka pokryje ten wydatek ze swoich zasobów majątkowych (podatnika) a wydatek ten będzie miał definitywny (rzeczywisty) charakter, tj. wartość poniesionego wydatku nie została, ani nie zostanie Spółce w jakikolwiek sposób zwrócona. Jednocześnie, jak zostało to przedstawione w stanie faktycznym, Spółka otrzymała z Komendy Powiatowej Policji postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie z uwagi na niewykrycie sprawcy przestępstw a tym samym nie ma możliwości aby sprawca przestępstwa zwrócił Spółce przywłaszczone środki pieniężne czy też naprawił poniesioną szkodę majątkową. Przedmiotowa Strata pozostaje w związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą. Wydatek na pokrycie Straty poniesiony zostanie w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów. Pokrycie przedmiotowej straty ma wpływ na dalsze funkcjonowanie Spółki w obrocie gospodarczym. Przedmiotowy koszt zostanie właściwie udokumentowany, tj. Spółka w momencie podjęcia decyzji o zaliczeniu przedmiotowej Straty do kosztów podatkowych będzie posiadać stosowne dokumenty, które w sposób definitywny będą wskazywały na przyczynę powstania Straty oraz będą wprost wyjaśniały przyczyny jej powstania. Zdaniem Wnioskodawcy, powyższa przesłanka została spełniona po uzyskaniu dokumentu potwierdzającego brak możliwości wykrycia sprawcy przestępstwa (Postanowienie o umorzeniu dochodzenia). Umorzenie dochodzenia w sprawie potwierdza definitywny charakter kosztu (Straty) spowodowanej popełnieniem przestępstwa przez nieustalonego sprawcę. Wydatek w postaci Straty w środkach obrotowych Spółki również nie znajduje się w grupie wydatków, które zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT podlegają wyłączeniu z kosztów podatkowych. Co do zasady, bowiem katalog wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, pomimo ich związku z przychodami i prowadzoną działalnością gospodarczą zawarty został w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. Należy jednak zwrócić uwagę, że samo wyliczenie kosztów, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodów, nie stwarza domniemania, że wszelkie pozostałe koszty, które nie są zamieszczone w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, zostaną ex lege uznane za koszty mające wpływ na podstawę opodatkowania. Wśród wymienionych w tzw. negatywnym katalogu kosztów ujętym w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT nie wyszczególniono strat w środkach obrotowych. Tym samym, co do zasady straty te, jako związane z prowadzoną działalnością Spółki, mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów i nie podlegają wyłączeniu na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. Jednocześnie, zdaniem Spółki należy podkreślić że zgodnie z obecną praktyką zaliczenie strat w środkach obrotowych do kosztów uzyskania przychodów powinno być każdorazowo oceniane również w aspekcie: -  całokształtu prowadzonej przez podatnika działalności, - okoliczności, które spowodowały powstanie straty, - udokumentowania straty, - podjętych przez podatnika działań zabezpieczających. W związku z brakiem w ustawie o CIT definicji zarówno straty, jak również środków obrotowych należy znaczenie to postrzegać w świetle wykładni językowej. Strata w języku potocznym oznacza ubytek, poniesioną szkodę, to co się przestało posiadać. Na ogół stratą jest zniszczenie, uszkodzenie, utracenie towarów lub maszyn i urządzeń w wyniku pożaru, powodzi lub kradzieży, czyli jest ona następstwem zdarzeń losowych i nie wynika z celowego działania podatnika. Zdaniem Wnioskodawcy w praktyce przyjmuje się, że dla celów podatkowych tylko stratę powstałą na skutek zdarzeń nieprzewidywalnych, nie do uniknięcia przez racjonalnie działający podmiot można uznać za zdarzenie, które uzasadnia zaliczenie powstałej straty w ciężar kosztów uzyskania przychodów. Należy podkreślić, że jedynie straty w środkach obrotowych powstałe w trakcie normalnego, racjonalnego działania podatnika, ze szczególnym uwzględnieniem dochowania należytej staranności w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej, mogą być uznane za koszt uzyskania przychodu. Jednocześnie, każdy przypadek straty w środkach obrotowych, należy rozpatrywać indywidualnie, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych towarzyszących sprawie i oceniać pod kątem całokształtu działalności prowadzonej przez podatnika. Mając powyższe na uwadze, jednym z warunków uznania straty w środkach obrotowych za koszt uzyskania przychodów jest stwierdzenie, że strata powstała pomimo dochowania przez podatnika należytej staranności. Zdaniem Wnioskodawcy należy podkreślić, że zgodnie z praktyką tylko takie okoliczności mogą być uzasadnione dla zaliczenia powstałej straty w ciężar kosztów uzyskania przychodów. Co do zasady, zgodnie z praktyką za Stratę w środkach obrotowych można uznać wyłącznie skutki takiego nagłego i nieprzewidywalnego zdarzenia, które spowodowało uszczerbek w majątku podatnika, tj. utratę (bądź zmniejszenie wartości) składników majątku (środków obrotowych) będących w jego posiadaniu lub stanowiących jego własność. Należy także podkreślić, że to na podatniku spoczywa szczególny obowiązek zachowania należytej staranności, aby strata w ogóle nie powstała. Nie może być też ona skutkiem działań lub zaniedbań podatnika. Jednocześnie, dla celów podatkowych tylko wydatek będący wynikiem przestępczej działalności powstały na skutek zdarzeń nieprzewidywalnych, nie do uniknięcia przez racjonalnie działający podmiot gospodarczy można uznać za zdarzenie losowe, które uzasadnia zaliczenie tego wydatku do kosztów uzyskania przychodów. Istotnym warunkiem jest, aby wydatek będący wynikiem przestępczej działalności nie powstał z winy podatnika, jako wynik jego niedbalstwa lub naruszenia przepisów oraz braku nadzoru nad pracownikami. Jakiekolwiek zawinienie ze strony podatnika przez niezachowanie staranności wymaganej w danych warunkach, niedopełnienie obowiązków ciążących na podatniku w celu uniknięcia szkody, uniemożliwia przyjęcie, że powstała szkoda stanowi wydatek o charakterze losowym. Określając należytą staranność należy mieć na uwadze staranność ogólnie wymaganą w stosunkach danego rodzaju, chodzi tu o pewien wzorzec zachowania w zakresie zaangażowania i dbałości w wykonaniu pewnych czynności. Ocena należytej staranności w zakresie prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej musi tym bardziej uwzględniać zawodowy charakter tej działalności. W tym przypadku zawodowy charakter działalności określa obiektywny wzorzec wymaganej staranności. W sytuacji, gdy wydatek będący wynikiem działalności przestępczej powstał na skutek zdarzeń nieprzewidywalnych, nie do uniknięcia dla starannie działającego przedsiębiorcy (Wnioskodawcy), niezawiniona przez Spółkę Strata może stanowić koszt uzyskania przychodów na gruncie ustawy o CIT. Zdaniem Spółki w przedmiotowej sprawie należy podkreślić - co znajduje potwierdzenie w dokumentach Spółki - że Spółka podjęła w niniejszej sprawie stosowne działania zabezpieczające co zostało wprost wskazane w stanie faktycznym, tj. m.in. Spółka dochowała należytej staranności w celu zapobieżenia powstania przedmiotowej Straty, tj.: -  komputer z którego dokonywane były przelewy i prowadzona była korespondencja mailowa posiadał odpowiednie zabezpieczenia informatyczne; - dział księgowości podjął standardowe działania przy weryfikacji Kontrahenta. Zdaniem Spółki powyższe procedury były odpowiednie i odpowiadały wymaganiom jakie powinien dochować racjonalnie działający podmiot gospodarczy. W konsekwencji, sposób popełnienia przestępstwa w wyniku którego powstała przedmiotowa Strata w środkach obrotowych Spółki był nieprzewidywalny, i nie do uniknięcia przez Spółkę z zastosowaniem procedur jakie można byłoby oczekiwać od racjonalnie działającego podmiotu gospodarczego. Jednocześnie, na trudność wykrycia przedmiotowego przestępstwa miał znaczący wpływ incydentalny sposób jego popełniania. Zdaniem Spółki z uwagi na incydentalny sposób popełniania przestępstwa można uznać, że powstanie przedmiotowej straty było wynikiem pojedynczego zdarzenia losowego, co również uzasadnia możliwość zaliczenia przedmiotowej straty do kosztów podatkowych Spółki. Zdaniem Spółki mając na uwadze powyższe nie można również wskazać w niniejszej sprawie długotrwałego, ciągłego procederu przestępczego, który nie został wykryty w odpowiednim momencie przez Spółkę, poprzez niedochowania należytej staranności prowadzących do zaniedbań, a Strata powstała na skutek przewidywalnych zdarzeń, dających się uniknąć przez racjonalnie działający podmiot gospodarczy. Jednocześnie, zdaniem Wnioskodawcy przedmiotowa Strata w środkach pieniężnych nie powstała z winy Spółki, jako wynik jej niedbalstwa lub naruszenia przepisów oraz braku odpowiedniego nadzoru nad działalnością pracownika księgowości Spółki. Tym samym, zdaniem Wnioskodawcy podjęte działania zabezpieczające przez Spółkę w niniejszej sprawie świadczą o dochowaniu należytej staranności w celu zapobieżenia powstania strat w postaci przywłaszczonych środków pieniężnych. Jednocześnie, w przedmiotowej sprawie zgodnie z praktyką organów podatkowych oraz sądów administracyjnych przesłanka stosownego udokumentowania poniesionej Straty zostanie spełniona w związku z otrzymaniem w sprawie postanowienia o umorzeniu dochodzenia. Powyższe stanowisko Spółki również znajduje potwierdzenie w praktyce organów podatkowych: - w interpretacji z dnia 27 sierpnia 2021 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.230.2021.1.AT, w której Dyrektor KIS uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe tylko i wyłącznie z   uwagi na fakt niezakończonego w sprawie dochodzenia przez Prokuraturę: „Przyjmuje się, że dla celów podatkowych tylko stratę powstałą na skutek zdarzeń   nieprzewidywalnych, nie do uniknięcia przez racjonalnie działający podmiot można uznać za zdarzenie, które uzasadnia zaliczenie powstałej straty w ciężar kosztów uzyskania   przychodów. Należy podkreślić, że jedynie straty w środkach obrotowych powstałe w trakcie normalnego, racjonalnego działania podatnika, ze szczególnym uwzględnieniem   dochowania należytej staranności w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej, mogą być uznane za koszt uzyskania przychodu. Każdy przypadek straty w środkach   obrotowych, należy rozpatrywać indywidualnie, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych towarzyszących sprawie i oceniać pod kątem całokształtu działalności prowadzonej   przez podatnika. W odniesieniu do środków obrotowych oznacza to, że za stratę w tych środkach można uznać wyłącznie skutki takiego nagłego i nieprzewidywalnego   zdarzenia, które spowodowało uszczerbek w majątku podatnika, tj. utratę (bądź zmniejszenie wartości) składników majątku (środków obrotowych) będących w jego posiadaniu   lub stanowiących jego własność. Ponadto, aby zaliczyć poniesioną stratę do kosztów uzyskania przychodów, niezbędne jest spełnienie warunku formalnego, tj. właściwe   udokumentowanie poniesionego kosztu. Właściwym dokumentem na okoliczność powstałej straty jest posiadanie protokołu szkód, który powinien określać rodzaj szkody, jej   ilość, wartość, przyczynę powstania straty, podpis osób uprawnionych oraz datę. Zaistnienie szkody powinno być uprawdopodobnione przez właściwe organy, np. Policję.      W ocenie Organu, mając na uwadze całokształt okoliczności przedstawionych we wniosku należy stwierdzić, że samo zaistnienie straty powstałej w majątku Wnioskodawcy na   skutek wprowadzenia w błąd co do autentyczności przesłanego potwierdzenia wykonania przelewu oraz zamiaru wywiązania się z transakcji zakupu maszyny pakującej z   terenu Chin, nie spełnia łącznie wszystkich przesłanek, aby uznać ją za koszt uzyskania przychodów. Ww. zdarzenie może być uznane za zdarzenie losowe, niezależne od woli   Wnioskodawcy, a powstała strata niewątpliwie wiąże się z całokształtem prowadzonej działalności gospodarczej. Niemniej jednak jednym z warunków uprawniającym do   zaliczenia straty w ciężar kosztów uzyskania przychodów jest (jak już wskazano) również jej właściwe udokumentowanie. Zaistnienie szkody powinno być bowiem   uprawdopodobnione przez właściwe organy ścigania (Policję, Prokuraturę), co jest jednakże możliwe dopiero po zakończeniu postępowania (w przypadku niewykrycia sprawcy,    dokumentem tym będzie postanowienie o umorzeniu śledztwa). Odnosząc się do przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego stwierdzić należy, że w sytuacji gdy   postępowanie jest prowadzone przez organy ścigania i nie zostało jeszcze zakończone, strata nie będzie mogła stanowić dla Wnioskodawcy kosztu uzyskania przychodów.   Zatem stanowisko Wnioskodawcy, w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów straty powstałej w środkach obrotowych na skutek wyłudzenia środków   pieniężnych przez nieznanego sprawcę za pomocą sieci internetowej w sytuacji, gdy postępowanie prowadzone przez organy ścigania nie zostało zakończone, należało uznać   za nieprawidłowe.” - w interpretacji z dnia 16 marca 2021 r., nr 0113-KDIPT2-1.4011.1015.2020.2.MD, w której Dyrektor KIS uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe tylko i wyłącznie z   uwagi na fakt wskazania przez wnioskodawcę w sprawie błędnego momentu zaliczenia straty do kosztów podatkowych: „W ocenie tutejszego Organu, mając na uwadze   całokształt okoliczności przedstawionych we wniosku należy stwierdzić, że zdarzenie, o którym w nim mowa, może być uznane za zdarzenie nieprzewidywalne, niezależne od   woli Wnioskodawcy, które spowodowało uszczerbek w Jego majątku, a powstała strata niewątpliwie wiąże się z całokształtem prowadzonej działalności gospodarczej. Strata w   majątku Wnioskodawcy powstała bowiem na skutek działań od Niego niezależnych. Jak wskazano przy tym we wniosku, Wnioskodawca podjął wszystkie możliwe działania, aby   odzyskać utracone środki pieniężne, tj. zgłosił sprawę w banku, celem zablokowania kont nieuczciwych kontrahentów w związku z czym udało się zablokować część środków.   Ponadto złożył stosowne zawiadomienia na Policji w Polsce, jak i w miejscu popełnienia przestępstwa, tj. w Holandii. Wnioskodawca dysponuje pełną dokumentacją złożonych   zawiadomień. Wnioskodawca posiada dokumentację zarówno z polskiej, jak i holenderskiej Prokuratury o umorzeniu postępowania w Polsce i w Holandii. Zatem, stwierdzić   należy, że powstała strata została prawidłowo udokumentowana przez Wnioskodawcę. Niemniej jednak zaznaczyć należy, że to na podatniku spoczywa ciężar wykazania   związku przyczynowego pomiędzy ponoszonymi wydatkami, a osiąganymi przychodami oraz okoliczności, że ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wysokość   osiągniętych przychodów, bądź na zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza. To na Wnioskodawcy ciąży również   obowiązek wykazania, że dochował On należytej staranności zawierając transakcje z firmami z Holandii, jak również podjął wszelkie możliwe w określonych okolicznościach   czynności w celu odzyskania utraconych środków oraz, że dysponuje stosownymi dokumentami potwierdzającymi spełnienie ww. przesłanek. Wykazanie ww. okoliczności jest   warunkiem koniecznym dla uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu. Mając na uwadze przedstawiony opis stanu faktycznego oraz zaprezentowane przepisy   prawa podatkowego stwierdzić należy, że skoro, jak twierdzi Wnioskodawca: dopełnił On należytej staranności zawierając transakcje z firmami z Holandii, podjął wszelkie   możliwe w okolicznościach sprawy działania zmierzające do odzyskania utraconych środków, jak również dysponuje On stosownymi dokumentami potwierdzającymi podjęcie   ww. działań i czynności, to strata, o której mowa we wniosku, stanowi w myśl art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, koszt uzyskania przychodu   prowadzonej działalności gospodarczej. Odnosząc się natomiast do momentu ujęcia poniesionej straty w kosztach uzyskania przychodu, należy zauważyć, że Wnioskodawca    może zaliczyć ww. stratę w momencie uzyskania ostatecznej informacji o niemożności odzyskania środków, o których mowa we wniosku.” - w interpretacji z dnia 3 grudnia 2020 r., nr 0115-KDIT3.4011.564.2020.2.MJ, w której Dyrektor KIS uznał że: „W przypadku strat w majątku obrotowym (środków pieniężnych)   trudno mówić, że zmierzają one do osiągnięcia przychodów. Mogą one jednak co do zasady stanowić element kosztowy w prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.   Możliwość zaliczenia poniesionej straty w środkach obrotowych do kosztów uzyskania przychodów uwarunkowana jest jednak od spełnienia następujących warunków: strata   musi być związana z prowadzoną działalnością, jej powstanie musi być spowodowane działaniem niezawinionym przez podatnika, musi być właściwie udokumentowana,   podatnik winien podjąć właściwe działania zabezpieczające przed powstaniem tejże straty. Powyższe oznacza, iż jeżeli strata w środkach obrotowych jest następstwem   prowadzonej działalności w danej branży, a podatnikowi nie będzie można przypisać winy przy jej powstaniu, jeśli jednocześnie podatnik zachował należną staranność,   przeciwdziałając ewentualnemu wystąpieniu uszczerbku w swoim majątku, to powstałą stratę będzie mógł zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej   pozarolniczej działalności gospodarczej. Ponadto, aby zaliczyć poniesioną stratę do kosztów uzyskania przychodów niezbędne jest spełnienie warunku formalnego, tj. właściwe   udokumentowanie poniesionego kosztu. Zaistnienie szkody powinno być uprawdopodobnione przez właściwe organy, np. policję (umorzenie dochodzenia), komornika   sądowego (postanowienie) itp. Zauważyć przy tym należy, że to na podatniku spoczywa ciężar wykazania związku przyczynowego pomiędzy ponoszonymi wydatkami, a   osiąganymi przychodami oraz okoliczności, że ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wysokość osiągniętych przychodów, bądź na zachowanie lub zabezpieczenie źródła   przychodów, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza. To na podatniku ciąży również obowiązek wykazania, iż dochował on należytej staranności wybierając   kontrahenta, jak również podjął wszelkie możliwe w określonych okolicznościach czynności w celu odzyskania utraconych środków pieniężnych. Wykazanie ww. okoliczności j  jest warunkiem koniecznym dla uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu. Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, iż jeżeli Wnioskodawca, jak twierdzi:   dopełnił należytej staranności przy wyborze i weryfikacji kontrahenta, podjął wszelkie możliwe w okolicznościach sprawy działania zmierzające do odzyskania utraconych   środków pieniężnych, jak również dysponował będzie stosownymi dokumentami potwierdzającymi podjęcie ww. działań i czynności, może zaliczyć do kosztów uzyskania   przychodów prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej wskazaną we wniosku stratę w środkach obrotowych, proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku   (udziału) spółki cywilnej.” - w interpretacji z dnia 27 kwietnia 2016 r., nr IBPB-1-2/4510-271/16/AK, w której Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach uznał że: „W związku z powyższym stwierdzić należy, że   strata w środkach obrotowych powstała na skutek wyłudzenia może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów w momencie poniesienia, tj. w dniu, na który ujęto ją   jako koszt w księgach rachunkowych. Przy czym dzień na który ujęto stratę w księgach rachunkowych może być tożsamy z dniem otrzymania przez Wnioskodawcę   postanowienia o umorzeniu śledztwa. Zatem stanowisko, że Wnioskodawca jest uprawniony do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów straty spowodowanej przez wpłatę   na konto wskazane przez oszusta na dzień otrzymania postanowienia o umorzeniu śledztwa jest prawidłowe.”   Mając na uwadze przedmiotowy stan faktyczny oraz zaprezentowane przepisy prawa podatkowego zdaniem Spółki uznać należy, że w przedmiotowym przypadku Spółka: 1) dopełniła należytej staranności zawierając transakcje z Kontrahentem, 2) podjęła wszelkie możliwe w okolicznościach sprawy działania zmierzające do odzyskania utraconych środków, jak również 3) dysponuje stosownymi dokumentami potwierdzającymi podjęcie ww. działań i czynności, tym samym Strata, o której mowa we wniosku, stanowi w myśl art. 15 ust. 1 ustawy o     CIT, koszt uzyskania przychodu prowadzonej działalności gospodarczej. W związku z powyższym zdaniem Spółki, Strata w środkach obrotowych (środki pieniężne), powstała w wyniku popełnienia przez niezidentyfikowane osoby przestępstwa, stanowi dla Wnioskodawcy koszt uzyskania przychodu w okresie, w którym Spółka otrzymała postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie wobec nie wykrycia sprawcy przestępstwa. Ocena stanowiska Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe. Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny. Dodatkowe informacje Informacja o zakresie rozstrzygnięcia   Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.   Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji       Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Aby interpretacja mogła pełnić funkcję ochronną: Państwa sytuacja musi być zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i muszą się Państwo zastosować do interpretacji.     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1)      z zastosowaniem art. 119a; 2)      w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3)      z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.  Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej.

Powołane przepisy

[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Słowa kluczowe

koszt-koszty uzyskania przychodówstrataśrodek-środek obrotowy

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 11.07.2026. · Źródło (Eureka)