0111-KDIB2-3.4014.253.2021.4.ŁSZ

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Zainteresowanych przedstawione we wniosku wspólnym z 30 czerwca 2021 r. (data wpływu – 30 czerwca 2021 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki z udziałowcem – jest prawidłowe.   UZASADNIENIE   W dniu 30 czerwca 2021 r. wpłynął do Organu ww. wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki z udziałowcem.      We wniosku złożonym przez: -     Zainteresowanego będącego stroną postępowania: -         (Zainteresowany 1, Pożyczkodawca) -     Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania: -         (Zainteresowany 2, Pożyczkobiorca)   przedstawiono następujący stan faktyczny:   Zainteresowany 1 jest polską spółką kapitałową, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług czynnym. Spółka prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie rozwoju oprogramowania, usług wsparcia informatycznego oraz doradztwa w zakresie technologii informatycznych i oprogramowania.   Zainteresowany 2 jest polską spółką kapitałową, która nie jest zarejestrowana jako podatnik podatku od towarów i usług czynny. Działalność Zainteresowanego 2 jest ograniczona do działalności holdingowej.   Umowa pożyczki   Zainteresowany 1 posiadał nadwyżkę gotówki (pochodzącej z działalności operacyjnej) i rozważał różne sposoby jej przekazania (w formie umowy pożyczki) do swojego większościowego udziałowca – Zainteresowanego 2. Analizując różne opcje, finalnie ustalono, że najbardziej efektywną opcją będzie przekazanie tej gotówki poprzez zawarcie umowy pożyczki z udziałowcem (inne opcje prawne były niedostępne lub długotrwałe). Strony (Zainteresowany 1 i Zainteresowany 2) zawarły umowę pożyczki (pod polskim prawem, zawarcie umowy nastąpiło w Polsce, środki finansowe zostaną przekazane z polskiego rachunku bankowego na polski rachunek bankowy), na podstawie której Pożyczkodawca udostępni Pożyczkobiorcy określoną kwotę (kilka milionów złotych) na uzgodniony okres i na zdefiniowanych warunkach finansowych (pożyczka będzie oprocentowana na zasadach rynkowych).   Na moment zawarcia umowy pożyczki nie było innej prawnej możliwości przekazania środków finansowych od Zainteresowanego 1 do Zainteresowanego 2 – wypłata dywidendy czy umorzenie udziałów nie były rozważane (ze względu na kwestie biznesowe) bądź też podlegały ograniczeniom (ze względów prawnych).   Środki finansowe uzyskane przez Pożyczkobiorcę od Pożyczkodawcy mają zostać przede wszystkim wykorzystane na spłatę zobowiązań Pożyczkobiorcy wobec byłych większościowych udziałowców Pożyczkodawcy (zapłata earn-out). Jednocześnie zakłada się, że pożyczka finalnie nie zostanie przez Pożyczkobiorcę spłacona - strony umowy pożyczki (Zainteresowany 1 i Zainteresowany 2) rozważają operację połączenia, w rezultacie którego dojdzie do konfuzji wzajemnych należności i zobowiązań, w tym należności i zobowiązań z tytułu przedmiotowej pożyczki.   Sytuacja Spółki   Przedmiotem głównej działalności gospodarczej Zainteresowanego 1 nie jest działalność finansowa, w tym udzielanie pożyczek. Działalność taka jest natomiast wskazana w umowie spółki Zainteresowanego 1, jako działalność, która może być przez Zainteresowanego 1 prowadzona (działalność ta jest ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym) - jest to więc działalność poboczna (incydentalna). Dla potrzeb zawarcia umów pożyczek z Zainteresowanym 2 oraz dla obsługi tych wierzytelności, Pożyczkodawca będzie w niewielkim stopniu angażować zasoby wewnętrzne i zewnętrzne, w tym prawników i służby finansowe (zasoby back-office).   Pożyczkodawca dotychczas nie udzielał pożyczek, niemniej jednak Zainteresowany 1 planuje zawarcie kilku/kilkunastu umów pożyczek w tym roku kalendarzowym i w najbliższych latach (pojedyncze pożyczki na kwotę kilka lub kilkanaście milionów złotych, łącznie wierzytelności na kwotę kilkunastu lub kilkudziesięciu milionów złotych) z członkami zarządu spółki, aktualnymi lub przyszłymi udziałowcami (po połączeniu z Zainteresowanym 2 Pożyczkodawca będzie miał nowego udziałowca).   Wątpliwości Pożyczkodawcy budzi fakt, czy powinien on uznać, że pożyczka udzielona do Pożyczkobiorcy stanowić będzie przejaw działalności gospodarczej prowadzonej przez Pożyczkodawcę, a tym samym czy powinna ona korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług, a w konsekwencji czy Pożyczkobiorca nie powinien płacić podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z zawarciem umowy pożyczki z Pożyczkodawcą.   W związku z powyższym opisem zadano m.in. następujące pytanie:   Jeśli stanowisko Zainteresowanych w zakresie Pytania 1 i 2 jest prawidłowe (tj. Zainteresowany 1 będzie działał jako podatnik podatku od towarów i usług udzielając pożyczki na rzecz Pożyczkobiorcy, a więc ta pożyczka jest zwolniona z podatku od towarów i usług), to czy w świetle art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, umowa pożyczki zawarta pomiędzy Zainteresowanym 1 i Zainteresowanym 2 nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?   Zdaniem Zainteresowanych, jeśli stanowisko Zainteresowanych w zakresie Pytania 1 i 2 jest prawidłowe (tj. Zainteresowany 1 będzie działał jako podatnik podatku od towarów i usług udzielając pożyczki na rzecz Zainteresowanego 2, a więc ta pożyczka jest zwolniona z podatku od towarów i usług), to w świetle art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, umowa pożyczki zawarta pomiędzy Zainteresowanym 1 i Zainteresowanym 2 nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.   Jak stanowi art. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku. Jednocześnie, zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi nie podlegają czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług lub jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności (nie dotyczy sprzedaży i zamiany nieruchomości oraz udziałów i akcji w spółkach handlowych). Zgodnie natomiast z art. 1a pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, przez podatek od towarów i usług rozumie się podatek od towarów i usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług lub podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich.   Mając na względzie fakt, że umowa pożyczki zawarta przez Zainteresowanego 1 z Zainteresowanym 2 stanowi czynność, w związku z którą Zainteresowany 1 występuje jako podatnik od towarów i usług i czynność ta powinna korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie ustawy o podatku od towarów i usług, to umowa ta nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.   Powyżej przywołano tylko tę część stanowiska Zainteresowanych, która odnosi się do opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.   W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Zainteresowanych w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.   Na wstępie należy wskazać, iż przedmiotem tej interpretacji jest wyłącznie ocena stanowiska Zainteresowanych zajęta na gruncie podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku od towarów i usług wydano odrębne rozstrzygnięcie – interpretację indywidualną z 18 października 2021 r. znak: 0112-KDIL1-2.4012.340.2021.3.PM.   Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 815 ze zm.) – podatkowi temu podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.   Stosownie do art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.) przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.   W myśl art. 4 pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych ciąży, przy umowie pożyczki, na biorącym pożyczkę i stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.   Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podstawę opodatkowania przy umowie pożyczki – stanowi kwota lub wartość pożyczki, a w przypadku umowy określającej, że wypłata środków pieniężnych nastąpi niejednokrotnie i ich suma nie jest znana w chwili zawarcia umowy – kwota każdorazowej wypłaty środków pieniężnych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy stawka podatku od umowy pożyczki wynosi – 0,5%, z zastrzeżeniem ust. 5.   W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.   Na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany: a)      w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług, b)      jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem: -        umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach, -        umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.   Z treści art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają generalnie status podatnika podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie fakt, że dana czynność (ta konkretna) jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub przynajmniej jedna ze stron tej czynności jest z tego podatku zwolniona. Przy czym, mimo zwolnienia z podatku od towarów i usług, wyłączenie z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie będzie miało miejsca wówczas, gdy czynność będzie dotyczyć m.in. umowy sprzedaży a jej przedmiotem będzie m.in. nieruchomość lub prawo użytkowania wieczystego.   W świetle art. 1a pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, użyte w ustawie określenie podatek od towarów i usług oznacza podatek od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2021 r. poz. 685) lub podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich.   Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że Zainteresowani zawarli umowę pożyczki.   Przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej jest opodatkowanie ww. umowy podatkiem od czynności cywilnoprawnych.   W związku z tym należy podkreślić, że jakkolwiek zapytanie Zainteresowanych dotyczy opodatkowania umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia czy powyższa transakcja – dokonana pomiędzy wskazanymi we wniosku Stronami – podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (lub korzysta ze zwolnienia z opodatkowania) w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Opodatkowanie tej czynności podatkiem od towarów i usług lub jej zwolnienie może bowiem skutkować wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.   W interpretacji indywidualnej z 18 października 2021 r. znak: 0112-KDIL1-2.4012.340.2021.3.PM, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że czynność udzielenia odpłatnej pożyczki stanowi czynność mieszczącą się w katalogu czynności podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako odpłatne świadczenie usług, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Usługa ta korzysta ze zwolnienia od tego podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38  ustawy o podatku od towarów i usług.   A zatem, skoro omawiana czynność udzielenia pożyczki podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (jest z tego podatku zwolniona), to w powyższej sprawie znajdzie zastosowanie wyłączenie zawarte w art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W takim przypadku, opisana umowa pożyczki będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.   Wobec powyższego, stanowisko Zainteresowanych należało uznać za prawidłowe.   Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Zainteresowanych i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.   Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem podanym przez Zainteresowanych w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej). Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U., poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.    Zainteresowanemu będącemu stroną postępowania (art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej)  przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).   Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie  ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP. Zgodnie z art. 57a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.