0111-KDIB2-3.4015.173.2021.1.BD

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA   Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 i art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Zainteresowanych przedstawione we wniosku z 2 września 2021 r. (data wpływu – 21 września 2021 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa do majątku spółki cywilnej synów w drodze umowy darowizny od ojca – jest prawidłowe.   UZASADNIENIE   W dniu 21 września 2021 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa do majątku spółki cywilnej synów w drodze umowy darowizny od ojca.   We wniosku złożonym przez: -        Zainteresowanego będącego stroną postępowania: Pana Ł. W.; -        Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania: Pana M. W.   przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:   Zainteresowani są osobami fizycznymi, mającymi miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegającymi obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce ich osiągania, w tym posiadają polskie obywatelstwo.   Planowana czynność prawna   Ojciec Zainteresowanych prowadzi działalność handlowo-usługowa nieprzerwanie od 1980 r. W związku z tym faktem, chciałby zakończyć swój czynny udział w tym przedsięwzięciu, zapewniając jednocześnie ciągłość prowadzonego biznesu oraz uniknąć potencjalnych sporów, związanych ze spadkobraniem, rzeczonych zorganizowanych zespołów składników materialnych i niematerialnych.   Ojciec zamierza zrestrukturyzować swoją działalność, m.in. poprzez dokonanie darowizn zorganizowanego zespołu składników majątkowych (materialnych i niematerialnych), wykorzystywanych obecnie w tej działalności, na rzecz Zainteresowanych (Synów), którzy zamierzają prowadzić wspólnie działalność, w wyniku zawarcia umowy Spółki Cywilnej.   Celem planowanych darowizn jest przede wszystkim kontynuacja prowadzenia działalności gospodarczej przez dzieci, co ma pozwolić na zwiększenie zdolności kredytowej i inwestycyjnej, efektywizację procesów biznesowych i ugruntowywanie wizerunku przedsiębiorstwa w ocenie Kontrahentów oraz Klientów. Ojcu Zainteresowanych zależy na tym, aby poszczególne piony przedsiębiorstwa mogły kontynuować bezpiecznie (prawnie i podatkowo) swoją działalność, a zarazem, aby mogły się dalej organicznie rozwijać.   Przedmiot umowy darowizny   W ramach przedmiotowej restrukturyzacji, Ojciec dokona na rzecz Zainteresowanych (Synów), a konkretniej do ich majątku wspólnego, powstałego po zawarciu umowy Spółki Cywilnej, darowizny zorganizowanego zespołu składników materialnych i niematerialnych, dotyczącego części usługowej przedsiębiorstwa, związanej z prowadzeniem działalności, polegającej na wykonywania odwiertów (studni głębinowych) (według stanu na dzień darowizny), tj. odpowiednio: a)    wiertnica samochodowa H35s na Samochodzie specjalnym ciężarowym M. 18.250; b)    wiertnica samochodowa N. DSB2/10 na samochodzie specjalnym ciężarowym M. A. (leasing); c)    samochód dostawczy I. D. 3,5t; d)    samochód dostawczy M. 3,5t (leasing); e)    przyczepa dwuosiowa B.; f)     wózek widłowy T.; g)    samochód osobowy V. S60; h)    koparka Y. sv26 (leasing); i)     przyczepa B., służąca do przewozu koparki i rury (leasing); j)     wyposażenie warsztatu: 3 tokarki, dwie wiertarki stołowe, 2 szlifierki stacjonarne, dwa zestawy spawalnicze, kompresor, palnik plazmowy, piec C.O., 5 stołów warsztatowych, szafa rozdzielcza, pompy szlamowe 6 szt., pompy głębinowe 5 szt., szlifierka kątowa, młot udarowy 2 szt., wiertarko wkrętarki 3 szt.; k)    10 regałów; l)     środki pieniężne zgromadzone w kasie i na firmowych rachunkach bankowych; m)  należności oraz zobowiązania; n)    prawa wynikające z innych umów i porozumień handlowych; o)    baza klientów oraz dostawców; p)    domeny internetowe i mailowe; q)    prawa autorskie do publikacji zamieszczonych na stronie firmowej; r)     konta w mediach społecznościowych; s)    prawa i obowiązki wobec pracowników zatrudnionych w działalności Zainteresowanych wraz z dokumentacją pracowniczą; t)     dokumenty księgowe związane z prowadzeniem działalności.   Podsumowanie   Planowana umowa darowizny zorganizowanej części przedsiębiorstwa ma zostać sporządzona oraz zawarta przed notariuszem, a więc będzie miała ona postać aktu notarialnego.   Dodatkowo, w zakresie, w jakim wspomniane we wniosku składniki majątkowe obejmować będą środki pieniężne, ich przekazanie zostanie odpowiednio udokumentowane (w formie umowy potwierdzającej przeniesienie praw do rachunku bankowego lub w formie potwierdzenia przelewu).   Zainteresowani, w wyniku przyjęcia darowizny, dokonanej do ich majątku wspólnego, powstałego po zawarciu umowy Spółki Cywilnej, będą mogli w pełni kontynuować działalność usługową, dotychczas prowadzoną przez ich Ojca.   W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:   Czy przedmiotowa darowizna zorganizowanej części przedsiębiorstwa, dokonana przez Ojca (Darczyńcę) do majątku wspólnego Zainteresowanych (Obdarowanych), powstałego po zawarciu przez nich umowy Spółki Cywilnej, będzie korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn?   Zdaniem Zainteresowanych, darowizna zorganizowanej części przedsiębiorstwa korzystać będzie ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2021 r. poz. 1043). Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, m.in. tytułem darowizny. Z uwagi na fakt, że przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn nie definiują pojęcia "darowizna" należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego. Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.), przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Darowizna należy zatem do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Darowizna jest zatem czynnością, której celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego), a zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone jako nieodpłatne. Zgodnie z art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego, oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Przedmiotem darowizny mogą być rzeczy, prawa i inne świadczenia. Natomiast stosownie do postanowień art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Obowiązek ten powstaje – przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcie umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia, co wynika z art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Przy czym jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń. W myśl art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o podatku od spadków i darowizn, podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Ustawodawca nie podaje definicji długów i ciężarów. Jednocześnie rozszerza to pojęcie w ust. 2 i 3 art. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn, przykładowo wyliczając przypadki, które stanowią długi i ciężary. Oznacza to, iż długi i ciężary w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowią katalog otwarty. Pojęcie „długów” w rozumieniu tego artykułu obejmuje wszelkie pieniężne roszczenia cywilnoprawne związane z przedmiotem nabycia, do których poniesienia zobowiązany jest nabywca. Równowartość tych roszczeń podlega potrąceniu od jego wartości. „Ciężarem” natomiast jest inne niż dług obciążenie nabytej rzeczy lub prawa, które w chwili nabycia zmniejsza jego wartość rynkową, np. hipoteka. Odliczenie długów i ciężarów jest wyrazem istoty (elementem konstrukcyjnym) podatku od spadków i darowizn, polegającej na opodatkowaniu przyrostu czystej wartości majątku podatnika. Zasadą jest, że wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw (art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn). W myśl art. 8 ust. 3 ww. ustawy wartość rynkową rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jednocześnie zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej – w przypadku nabywcy zaliczanego do I grupy podatkowej – kwotę wolną w wysokości 9 637 zł. Artykuł 14 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe (art. 14 ust. 2). W myśl art. 14 ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn – do poszczególnych grup podatkowych zalicza się: 1)     do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo,  ojczyma, macochę i teściów; 2)     do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych; 3)     do grupy III – innych nabywców.   Natomiast stosownie do art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę jeżeli: 1)    zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz 2)    w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 –  udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.   Wskazane powyżej zwolnienie stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa (art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych powinno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2060). Dodatkowo należy wskazać, iż zgodnie z art. 4a ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy: 1)    wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub 2)    nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron. Jak wynika z treści przywołanych powyżej przepisów, dla skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, nie ma znaczenia, jakie składniki majątku będą przedmiotem darowizny. W szczególności niniejszy przepis nie wskazuje ani rodzaju, ani charakteru składników majątku objętych zwolnieniem. Zatem w celu skorzystania z przedmiotowego zwolnienia należy spełnić łącznie następujące enumeratywnie wskazane warunki: a)    podmiotem nabywającym własność rzeczy lub praw majątkowych powinien być: małżonek, zstępny, wstępny, pasierb, rodzeństwo, ojczym lub macocha; b)    nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych powinno zostać zgłoszone przez nabywającego właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego (art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy) – o warunek ten nie dotyczy jednak nabycia następującego na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego (art. 4a ust. 4 ustawy); c)    gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny są środki pieniężne, ich otrzymanie powinno zostać odpowiednio udokumentowane (art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy).   W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w myśl art. 4a ust. 3 niniejszej ustawy, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.   Mając na uwadze powyższe, zdaniem Zainteresowanych przesłanka podmiotowa zastosowania przez nich zwolnienia, jako podmiotu otrzymującego darowiznę od darczyńcy, czyli osoby wymienionej w treści art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, bez wątpienia zostanie spełniona, gdyż jako obdarowani są oni zstępnymi. Nie będzie konieczne zgłoszenie nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, gdyż nabycie nastąpi na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego. Ponadto, w zakresie, w jakim w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa będą wchodzić środki pieniężne, ich przekazanie zostanie odpowiednio udokumentowane (w formie umowy potwierdzającej przeniesienie praw do rachunku bankowego lub w formie potwierdzenia przelewu).   Reasumując, Zainteresowani stwierdzają, że nabycie prawa własności zorganizowanej części przedsiębiorstwa na podstawie zawartej umowy darowizny, od darczyńcy wskazanego w treści art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (tj. ich Ojca), objęte będzie zwolnieniem z opodatkowania na podstawie art. 4a ww. ustawy. Dla potwierdzenia stanowiska Zainteresowani przywołali rozstrzygnięcia wydane przez organy podatkowe w analogicznych stanach faktycznych oraz zdarzeniach przyszłych. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Zainteresowanych w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.   Zgodnie z przepisem art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie.   Mając zatem powyższe na względzie, stosownie do powołanego art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Zainteresowanych.   Wobec powyższego stanowisko Zainteresowanych należało uznać za prawidłowe.   Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Zainteresowanych i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.   Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem podanym przez Zainteresowanych w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej). Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.    Zainteresowanemu będącemu stroną postępowania (art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej)  przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego  za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).   Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP.   Zgodnie z art. 57a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.