0112-KDIL1-3.4012.574.2021.2.MJ
Interpretacja indywidualna2021-12-17Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Teza
Opodatkowanie dostawy niezabudowanych nieruchomości rolnych.Pełna treść interpretacji
INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 20 października 2021 r. (data wpływu 20 października 2021 r.) uzupełnionym pismem z dnia 5 grudnia 2021 r. (data wpływu 5 grudnia 2021 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania dostawy niezabudowanych nieruchomości rolnych – jest prawidłowe. UZASADNIENIE W dniu 20 października 2021 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania dostawy niezabudowanych nieruchomości rolnych. Wniosek został uzupełniony w dniu 5 grudnia 2021 r. o doprecyzowanie opisu sprawy. We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe. Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości rolnych w miejscowości (…) o powierzchni ok. 7 ha. Działka została nabyta w 2006 roku w drodze umowy darowizny od rodziców Wnioskodawcy oraz ma charakter nieruchomości niezabudowanej. Działka wykorzystywana była przez Wnioskodawcę na cele rolnicze. W związku ze znacznym pogorszeniem się w ostatnich latach stanu zdrowia, prowadzenie przez niego działalności rolniczej stało się utrudnione, w związku z czym Wnioskodawca podjął decyzję o zbyciu przedmiotowych nieruchomości. W związku z brakiem możliwości wykorzystywania nieruchomości zgodnie z jej pierwotnym przeznaczeniem, tj. na cele rolnicze, Wnioskodawca dokonał podziału geodezyjnego nieruchomości na 16 mniejszych działek o powierzchniach od 0,3 ha do 0,46 ha celem ich zbycia, pozostawiając sobie jedną działkę zabudowaną domem, w którym w dalszym ciągu zamierza zamieszkiwać. W związku z potrzebą zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla wydzielonych działek, została wydzielona także jeszcze jedna działka mająca charakter działki drogowej, w której to udziały będą proporcjonalnie zbywane wraz ze sprzedażą wydzielonych działek. Zgodnie z wypisem i wyrysem z rejestru gruntów wskazana działka stanowi grunty rolne w klasach RV, Ps IV, W‑RV. Teren działki nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W przedmiocie statusu podatnika należy wskazać, iż zainteresowany posiada status rolnika ryczałtowego, a wskazana działka od momentu nabycia do dnia dzisiejszego była wykorzystywana wyłącznie jako w ramach wykonywanej działalności rolniczej. Podatnik nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług oraz nie prowadzi żadnej pozarolniczej działalności gospodarczej. W związku z planowanym ograniczeniem działalności rolniczej ze względu na zły stan zdrowia, planowane jest zbycie opisanej wyżej nieruchomości. Zainteresowany w odniesieniu do jednej z działek zawarł przedwstępną umowę sprzedaży, z Nabywcą nie posiadającym status rolnika indywidualnego co do kolejnych zaś planowana jest sprzedaż ich w najbliższym czasie. Nadmienienia wymaga także fakt, iż Wnioskodawca nie dokonywał do tej pory sprzedaży innych gruntów, nie ponosił wydatków związanych z przeznaczeniem niniejszej nieruchomości do sprzedaży w ramach profesjonalnego obrotu - nie korzystał z usług pośrednictwa przy poszukiwaniu nabywcy nieruchomości oraz nie dokonywał, przed zawarciem przedwstępnej umowy sprzedaży, z własnej inicjatywy, czynności zmierzających do wyłączenia działki z produkcji rolnej, uzyskiwania warunków zabudowy dla ww. nieruchomości czy też innych czynności potencjalnie zwiększających atrakcyjność sprzedawanej nieruchomości podatkowej w zakresie podlegania obowiązkowi wynikającemu z ustawy o podatku od towarów i usług oraz obowiązku odprowadzenia od niniejszej transakcji podatku. Dodatkowo Wnioskodawca nie wystąpił także we własnym imieniu z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę, na przedmiotowych działkach nie przewiduje się uzyskiwania przez żadną ze stron innych decyzji czy pozwoleń poza wymienionymi wcześniej decyzjami w zakresie podziału działki będącej przedmiotem sprzedaży. Wnioskodawca nie poczynił z własnej inicjatywy oraz nie zamierza poczynić jakichkolwiek działań mających na celu zwiększenie wartości sprzedawanej nieruchomości. Podział działki dokonywany jest tylko w związku z rolnym charakterem działki, wpływającym na możliwość zbycia nieruchomości. Nieruchomość nie była także wcześniej przedmiotem udostępnienia osobom trzecim, zarówno w formie nieodpłatnej jak i odpłatnej. W uzupełnieniu do wniosku z dnia 5 grudnia 2021 r. w odpowiedzi na pytania: a) Jakie konkretnie działki zostaną przez Pana zbyte? Należy podać ich numery geodezyjne oraz ich powierzchnię – odpowiedzi należy udzielić dla każdej działki osobno. – Wnioskodawca wskazał, że: Planowane jest zbycie działek jak niżej: 1 – pow. (…) ha, 2 – pow. (…), 3 – pow. (…), 4 – pow. (…), 5 – pow. (…), 6 – pow. (…), 7 – pow. (…), 9 – pow. (…), 10 – pow. (…), 11 – pow. (…), 12 – pow. (…), 13 – pow. (…) – na etapie um. przedwstępnej, 14 – pow. (…), 15 – pow. (…), 16 – pow. (…), 17 – pow. (…), 18 – pow. (…) - działka o char. działki drogowej – zbywane będą odp. udziały w działce. Działka 8 pozostanie własnością Wnioskodawcy – jako miejsce zamieszkania wraz z budynkami gospodarskimi. Wnioskodawca nie wyklucza także wyłączenia z przeznaczenia na sprzedaż części działek oraz przekazania ich swoim dzieciom w drodze darowizny. b) Czy był Pan w przeszłości czynnym, zarerejestrowanym podatnikim podatku od towarów i usług? Jeżeli tak, to prosimy wskazać w jakim okresie i w jakim zakresie prowadził Pan działalność gospodarczą? Czy był Pan kiedykolwiek podatnikiem VAT czynnym z tytułu prowadzenia działalności rolniczej? – Wnioskodawca wskazał, że: Nie, Wnioskodawca nie był w przeszłości zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. c) Czy dokonywał Pan sprzedaży produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej prowadzonej na gruntach będących przedmiotem sprzedaży, czy też przeznaczał/przeznacza Pan produkty rolne z tych gruntów wyłącznie na własne potrzeby? – Wnioskodawca wskazał, że: Nie, Wnioskodawca przeznaczał produkty wyłącznie na własne potrzeby, gospodarstwo miało charakter gospodarstwa rodzinnego. d) Czy do momentu planowanej sprzedaży działek będących przedmiotem wniosku wydane zostaną decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dla jakiej konkretnie zabudowy, w jakim celu oraz na czyj wniosek? Informacji należy udzielić dla wszystkich działek będących przedmiotem wniosku. – Wnioskodawca wskazał, że: Nie, Wnioskodawca nie wnioskował o warunki zabudowy dla wskazanych nieruchomości. e) Czy do momentu sprzedaży przedmiotowe działki zostaną wyłączone z produkcji rolnej? Jeśli tak, to prosimy wskazać kto będzie podejmował działania zmierzające do wyłączenia działek z produkcji rolnej? Informacji należy udzielić dla wszystkich działek będących przedmiotem wniosku. – Wnioskodawca wskazał, że: Nie, zarówno Wnioskodawca jak i Nabywca do momentu sprzedaży nie będą podejmować czynności zmierzających do wyłączenia działek z produkcji rolnej (odp. do wszystkich działek). f) Czy dla przedmiotowych działek na moment sprzedaży będzie sporządzony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego? Jeśli tak, to prosimy wskazać kto wystąpi o jego sporządzenie i jakie będzie przeznaczenie przedmiotowych działek w myśl tego planu? Informacji należy udzielić dla wszystkich działek będących przedmiotem wniosku. – Wnioskodawca wskazał, że: Nie, wedle wiedzy Wnioskodawcy nie będzie sporządzony MPZP, w tej chwili nie toczą się żadne czynności planistyczne na tym terenie. Wnioskodawca ani Nabywcy nie podejmują żadnych czynności zmierzających do uchwalenia takowego planu. g) W odniesieniu do której działki / których działek zawarł już / zawrze w przyszłości Pan przedwstępną umowę sprzedaży? Prosimy o wskazanie dla każdej takiej działki: ‒ jakie warunki zawiera / zawierać będzie umowa przedwstępna sprzedaży, zawarta z potencjalnym nabywcą, które należy spełnić, aby doszło do zawarcia ostatecznej umowy sprzedaży? Prosimy o szczegółowe opisanie, jakie postanowienia dotyczące planowanej transakcji wynikają/wynikać będą z zawartej umowy przedwstępnej (np. uzyskanie zgód, pozwoleń, opinii, decyzji itp.). ‒ jakie prawa i obowiązki wynikające z postanowień umowy przedwstępnej ciążą/będą ciążyć na Panu, a jakie na stronie kupującej? Prosimy o szczegółowe opisanie. ‒ czy w ramach ww. umowy przedwstępnej udzieliła Panu lub zamierza udzielić jakichkolwiek pełnomocnictw dla kupującego? Jeżeli odpowiedź na pytanie jest twierdząca, to prosimy o wskazanie w jakim zakresie (do jakich czynności) udzieliła/udzieli Pan pełnomocnictwa dla kupującego (prosimy o enumeratywne wymienienie zakresu) w zawiązku z zamierzoną sprzedażą? ‒ czy po zawarciu ww. umowy przedwstępnej strona kupująca na działce będzie dokonywać inwestycji infrastrukturalnych, które zwiększą jej atrakcyjność jak np. uzbrojenie terenu w media, ogrodzenie? Jeżeli tak, to prosimy o podanie jakich? ‒ czy nabywca będzie ponosić jakiekolwiek nakłady finansowe związane z działkami od momentu podpisania umowy przedwstępnej do zawarcia umowy finalnej? – Wnioskodawca wskazał, że: Działka 13 umowa przedwstępna sprzedaży oraz udział w drodze 17 – um. przedwstępna. Pozostałe działki – nie były zawierane jeszcze umowy przedwstępne. Umowy przedwstępne zawierały będą jedynie warunek nie skorzystania przez KOWR z prawa pierwokupu. Poza standardowymi uprawnieniami/obowiązkami wynikającymi z Kodeksu Cywilnego dla Wnioskodawcy w stosunku do zbywcy nie zostały zastrzeżone szczególne uprawnienia/obowiązki. Przeniesienie własności nie jest/nie będzie uzależnione od uzyskania jakichkolwiek decyzji administracyjnych/zezwoleń dotyczących nieruchomości. Wnioskodawca nie udzielał pełnomocnictw/nie zamierza udzielać pełnomocnictw dla Kupujących. Nabywcy nie dokonywali/nie będą dokonywać jakichkolwiek inwestycji zwiększających atrakcyjność nieruchomości przed przeniesieniem własności. h) czy poza zawartą przedwstępną umową sprzedaży działki zamierza Pan udzielić kupującemu jakichkolwiek pełnomocnictw? Jeżeli tak, to prosimy wskazać ich zakres. – Wnioskodawca wskazał, że: Nie, nie ma takich planów. i) Czy prowadzi/będzie Pan prowadził jakieś działania marketingowe w celu sprzedaży przedmiotowych działek (np. czy korzystał/korzysta/będzie Pan korzystał z biura nieruchomości, przygotowywał/będzie przygotowywał ogłoszenia lub oferty sprzedaży)? Jeżeli tak, to prosimy wskazać jakie to są/będą działania? – Wnioskodawca wskazał, że: Nie, nie była/nie będzie zawierana umowa pośrednictwa przy sprzedaży nieruchomości, ogłoszenie nie było oferowane na szeroką skalę. Ogłoszenie ma charakter prywatny, dotychczasowi potencjalni nabywcy to osoby znane Sprzedającemu przed transakcją. j) Czy przed sprzedażą przedmiotowych działek podejmuje/będzie podejmował Pan w imieniu i na rzcz nabywcy czynności wymagające zaangażowania własnych środków finansowych, zmierzające do podniesienia wartości przedmiotowych działek np.: budowa lub utwardzenie drogi, uzbrojenie terenu, doprowadzenie mediów (dokonanie przyłączy wody, prądu, gazu, kanalizacji itp.), ogrodzenie terenu bądź inne działania zmierzające do zwiększenia wartości bądź atrakcyjności działek? Jeżeli tak, to prosimy wskazać i opisać jakie to są/będą działania? – Wnioskodawca wskazał, że: Nie, Wnioskodawca nie podejmował/nie będzie podejmował tego rodzaju czynności przed sprzedażą. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie. Czy dostawa niezabudowanych nieruchomości rolnych, na warunkach określonych w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, będzie uznana za czynność opodatkowaną, w szczególności na gruncie art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (Dz.U. Nr 54, poz. 535) oraz czy w konsekwencji Wnioskodawca w ramach niniejszej czynności będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług, zgodnie z art. 15 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (Dz.U. Nr 54, poz. 535)? Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z przedstawionym pytaniem, Wnioskodawca pragnie wskazać, że stoi na stanowisku, iż dostawa niezabudowanych nieruchomości rolnych na warunkach określonych w opisanym zdarzeniu przyszłym nie może być uznana za czynność opodatkowaną, na gruncie art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (Dz.U. Nr 54, poz. 535) oraz w konsekwencji Wnioskodawca w ramach wykonywania przedmiotowej czynności, nie może zostać uznany za podatnika podatku od towarów i usług, zgodnie z art. 15 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (Dz.U. Nr 54, poz. 535). Zdaniem Wnioskodawcy opisane zdarzenie przyszłe w postaci sprzedaży działek rolnych, zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym, nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W pierwszej kolejności na potwierdzenie własnego stanowiska należy podnieść, iż Wnioskodawca nie jest podatnikiem podatku od towaru i usług. Zgodnie z brzmieniem art. 15 ust. 2 ustawy VAT, działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. W opinii Wnioskodawcy, nie sposób przypisać tejże przesłanki podatnikowi, w opisanym zdarzeniu przyszłym, w szczególności z uwagi na fakt, iż sprzedaż działki ma charakter jednorazowy, incydentalny, nie jest wykonywana w sposób ciągły jako przynosząca stałe źródło dochodu, wynika z potrzeby zabezpieczenia przyszłej sytuacji finansowej Wnioskodawcy ze względu na dalszy brak możliwości prowadzenia działalności rolniczej z uwagi na zły stan zdrowia. Należy zwrócić uwagę, iż czynności wykonywane w związku z planowaną sprzedażą nieruchomości nie były także działaniami charakterystycznymi dla profesjonalnego obrotu nieruchomościami. Dlatego też należy uznać tego rodzaju transakcję jako czynność związaną ze zwykłym wykonywaniem prawa własności, następującą w ramach zarządu majątkiem prywatnym Wnioskodawcy. W konsekwencji więc jako taka nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług z uwagi na brak ziszczenia się przesłanek pozwalających na uznanie Wnioskodawcy jako podmiotu działającego w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. Powyższa argumentacja znajduje odzwierciedlenie w interpretacjach organów skarbowych m.in. interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu nr ILPP2/4512-1-304/15-4/SJ z 29 czerwca 2015 r. oraz interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu nr ILPP3/4512-1-117/15-2/DC z 21 października 2015 r., a także w orzecznictwie sądów administracyjnych (Wyrok NSA z dn. 14 czerwca 2012 roku - sygn. akt - I FSK 1453/11) oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wyrok TSUE z 15 września 2011 r. w sprawach C-180/10 i C-181/10. Należy także przywołać tezy interpretacji wydawanej w bardzo podobnym stanie faktycznym (0113-KDIPT1-3.4012.31.2020.3.JM), zgodnie z którą: „Analiza przedstawionego opisu sprawy w świetle powołanych przepisów prawa prowadzi do wniosku, iż w niniejszej sprawie brak jest przesłanek świadczących o takiej aktywności Wnioskodawczyni w przedmiocie zbycia działki, która byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem (brak przesłanek zawodowego – stałego i zorganizowanego charakteru takiej działalności). Nie wystąpił bowiem ciąg zdarzeń, które jednoznacznie przesądzają, że sprzedaż wskazanej we wniosku działki wypełnia przesłanki działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni nie podjęła takich aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców. Zainteresowana, sprzedając przedmiotową działkę, będzie korzystać z przysługującego jej prawa do rozporządzania własnym majątkiem, która to czynność oznacza działanie w sferze prywatnej, do której nie mają zastosowania przepisy ustawy o podatku od towarów i usług”. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe. Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez towary, stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy, rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). Zgodnie z przedstawionymi przepisami, grunt spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jego sprzedaż stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy. Natomiast, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…). Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy lub świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, podlega jednak opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza, według art. 15 ust. 2 ustawy, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej. Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006 r., str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, „podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu. Jednocześnie, w art. 12 ust. 1 lit. b) powołanej Dyrektywy 2006/112/WE Rady wskazano, że państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, w szczególności dostawy terenu budowlanego. „Teren budowlany” to każdy grunt nieuzbrojony lub uzbrojony, uznawany za teren budowlany przez państwa członkowskie (art. 12 ust. 3 Dyrektywy 2006/112/WE Rady). Opodatkowaniu VAT podlega, na podstawie art. 2 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE Rady, odpłatna dostawa towarów na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim charakterze. Z przytoczonych regulacji wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów, jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej. W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności. Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich. Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady (a tym samym art. 15 ust. 2 ustawy) jako, że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy. Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży i nie jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C‑181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania Dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie – zdaniem Trybunału okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego. Inaczej jest natomiast – jak wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Co istotne – jak wskazał TSUE – dla uznania, że czynność sprzedaży działek następuje poza działalnością gospodarczą nie ma znaczenia fakt, że podmiot dokonujący dostawy jest „rolnikiem ryczałtowym”. Trybunał nie uznał za podatnika VAT w rozumieniu prawa UE osoby fizycznej dokonującej sprzedaży gruntu, która prowadziła działalność rolniczą na tym gruncie nabytym ze zwolnieniem z podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, jeżeli nie wykonywała ona dodatkowych czynności (oprócz podziału) w związku z tą sprzedażą. W rozumieniu powyższych twierdzeń pomóc mogą zapisy orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07, w myśl którego formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, a także okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, czy w odniesieniu do konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku VAT. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. W analizowanej sprawie wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą ustalenia, czy sprzedaż niezabudowanych działek o numerach 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 powstałych w wyniku podziału nieruchomości nabytej w drodze darowizny będzie uznana za czynność opodatkowaną, a w konsekwencji czy Wnioskodawca będzie uznany za podatnika podatku VAT. Jak wynika z dokonanej wyżej analizy przepisów, warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Dostawa towarów (np. gruntów) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działający w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Dopiero po zdefiniowaniu podmiotu jako podatnika VAT – co do zasady – mają dla określenia jego praw i obowiązków zastosowanie przepisy ustawy o podatku od towarów i usług. Należy zatem ustalić, czy w odniesieniu do sprzedaży ww. działek Wnioskodawca będzie spełniał przesłanki do uznania go za podatnika podatku od towarów i usług. Jak wyjaśniono wyżej – odwołując się zarówno do treści przepisów ustawy, jak i stanowiska judykatury – w przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności, w jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady bowiem osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT. W tym miejscu należy podkreślić, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę, będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. W kontekście powyższych rozważań istotna jest więc ocena, czy z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca podjął/będzie podejmował działania charakterystyczne dla profesjonalnego obrotu nieruchomościami. Ocena ta winna przy tym uwzględniać nie tylko samodzielne znaczenie poszczególnych kryteriów kwalifikacji określonych działań jako cech charakteryzujących działalność handlową, ale też brać pod uwagę całokształt tychże działań, ich wzajemne uzupełnianie się i przydatność z punktu widzenia tego rodzaju działalności gospodarczej. W rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do uznania Wnioskodawcy – w związku ze sprzedażą opisanych we wniosku działek – za podatnika podatku od towarów i usług. Z okoliczności wskazanych w opisie sprawy nie wynika taka aktywność Wnioskodawcy, która wykraczałaby poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. W sprawie będącej przedmiotem wniosku nie występuje ciąg zdarzeń, które jednoznacznie przesądzają, że sprzedaż działek, wypełnia przesłanki działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie podjął takich aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców. Wnioskodawca wskazał, że nieruchomość została nabyta w drodze umowy darowizny od rodziców Wnioskodawcy oraz była wykorzystywana przez niego na cele rolnicze. W związku z pogarszającym się stanem zdrowia i brakiem dalszej możliwości wykorzystywania nieruchomości na cele rolnicze, Wnioskodawca dokonał podziału geodezyjnego nieruchomości na 16 mniejszych działek celem ich zbycia, pozostawiając sobie jedną działkę zabudowaną domem. Wnioskodawca wydzielił także jedną działkę mająca charakter działki drogowej, w której udziały będzie zbywał proporcjonalnie wraz ze sprzedażą wydzielonych działek. Wnioskodawca nie jest i nie był w przeszłości zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług oraz nie prowadzi żadnej pozarolniczej działalności gospodarczej. Przeznaczał produkty rolne wyłącznie na własne potrzeby, gospodarstwo miało charakter gospodarstwa rodzinnego. Nieruchomość nie była przedmiotem udostępnienia osobom trzecim, zarówno w formie nieodpłatnej jak i odpłatnej. Wnioskodawca nie poczynił z własnej inicjatywy oraz nie zamierza czynić jakichkolwiek działań mających na celu zwiększenie wartości sprzedawanej nieruchomości, jak również nie podejmuje/nie będzie podejmował w imieniu i na rzcz nabywcy czynności wymagających zaangażowania własnych środków finansowych, zmierzających do podniesienia wartości przedmiotowych działek np.: budowa lub utwardzenie drogi, uzbrojenie terenu, doprowadzenie mediów (dokonanie przyłączy wody, prądu, gazu, kanalizacji itp.), ogrodzenie terenu bądź inne działania zmierzające do zwiększenia wartości bądź atrakcyjności działek. Nie wnioskował o wydanie warunków zabudowy dla działek będących przedmiotem planowanej sprzedaży ani też nie występował o pozwolenie na budowę. Wnioskodawca w odniesieniu do działki nr 13 oraz udziału w działce (drogowej ) nr 17 – zawarł umowę przedwstępną sprzedaży, jednakże nabywcy nie dokonywali/nie będą dokonywać jakichkolwiek inwestycji zwiększających atrakcyjność nieruchomości przed przeniesieniem własności. Przeniesienie własności nie jest/nie będzie uzależnione od uzyskania jakichkolwiek decyzji administracyjnych/zezwoleń dotyczących nieruchomości. Wnioskodawca jak i nabywcy do momentu sprzedaży nie będą podejmować czynności zmierzających do wyłączenia działek z produkcji rolnej. Ponadto Wnioskodawca nie udzielał/nie zamierza udzielać pełnomocnictw dla kupujących. Wnioskodawca nie dokonywał do tej pory sprzedaży innych gruntów, nie ponosił wydatków związanych z przeznaczeniem nieruchomości do sprzedaży w ramach profesjonalnego obrotu - nie korzystał z usług pośrednictwa przy poszukiwaniu nabywcy nieruchomości, ogłoszenie o sprzedaży ma niewielką skalę i charakter prywatny, dotychczasowi potencjalni nabywcy to osoby znane Sprzedającemu przed transakcją. Zatem, mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że z tytułu transakcji sprzedaży działek o numerach 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 – Wnioskodawca nie będzie podatnikiem podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy wykonującym działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. W analizowanym przypadku sprzedaż ww. wymienionych działek należy uznać za czynność rozporządzania własnym majątkiem Wnioskodawcy, która to czynność oznacza działanie w sferze prywatnej, do której unormowania ustawy o podatku od towarów i usług nie mają zastosowania. Zatem sprzedaż przez Wnioskodawcę ww. działek nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W związku z powyższym, planowana sprzedaż działek o numerach 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 nie będzie uznana za czynność opodatkowaną i nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy, z uwagi na fakt, że Wnioskodawca z tytułu tych transakcji nie będzie działał w charakterze – zdefiniowanego w art. 15 ust. 1 ustawy – podatnika VAT, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Tym samym stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność. Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej). Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193 ze zm.), wprowadzającymi regulacje intertemporalne. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP. W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Powołane przepisy
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15
Słowa kluczowe
nieruchomości-nieruchomość niezabudowananieruchomości-sprzedaż nieruchomościopodatkowanie
Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 11.07.2026. · Źródło (Eureka)