0114-KDIP1-1.4012.1043.2025.1.MŻ
Interpretacja indywidualna2026-01-16Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Teza
Ustalenie, czy nieodpłatne przekazanie całego przedsiębiorstwa Spółki cywilnej, dokonane na podstawie umowy darowizny na rzecz jednego ze wspólników i przeznaczone do jego działalności gospodarczej, nie będzie skutkowało obowiązkiem dokonania korekty podatku VAT uprzednio odliczonego przez Spółkę cywilną przy nabyciu składników majątkowych wchodzących w skład przekazywanego przedsiębiorstwa.Pełna treść interpretacji
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe Szanowni Państwo, stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe. Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej 30 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie ustalenia, czy nieodpłatne przekazanie całego przedsiębiorstwa Spółki cywilnej, dokonane na podstawie umowy darowizny na rzecz jednego ze wspólników i przeznaczone do jego działalności gospodarczej, nie będzie skutkowało obowiązkiem dokonania korekty podatku VAT uprzednio odliczonego przez Spółkę cywilną przy nabyciu składników majątkowych wchodzących w skład przekazywanego przedsiębiorstwa. Treść wniosku jest następująca: Opis zdarzenia przyszłego Wnioskodawca jest podatnikiem w rozumieniu przepisów prawa podatkowego w zakresie VAT – A. NIP (…), REGON (…) (dalej nazywana Spółką Cywilną). Spółka Cywilna jest Spółką rodzinną. Jest prowadzona przez B.C. i jego rodziców D. i E.C. Spółka Cywilna jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług a przedmiotem jej działalności zgodnie z treścią umowy spółki jest · 22.22.Z – Produkcja opakowań z tworzyw sztucznych, · 22.23.Z – Produkcja wyrobów dla budownictwa z tworzyw sztucznych, · 22.29.Z – Produkcja pozostałych wyrobów z tworzyw sztucznych, · 46.74.Z – Sprzedaż hurtowa wyrobów metalowych oraz sprzętu i dodatkowego wyposażenia hydraulicznego i grzejnego, · 46.75.Z – Sprzedaż hurtowa wyrobów chemicznych, · 47.19.Z – Pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach, · 47.52.Z – Sprzedaż detaliczna drobnych wyrobów metalowych, farb i szkła prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach, · 47.42.Z – Sprzedaż detaliczna sprzętu telekomunikacyjnego prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach, · 47.91.Z – Sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub internet, · 47.89.Z – Sprzedaż detaliczna pozostałych wyrobów prowadzona na straganach i targowiskach, · 47.99.Z – Pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona poza sprzedażą sklepową, straganami i targowiskami, · 25.62.Z – Obróbka mechaniczna elementów metalowych, · 33.14.Z – Naprawa i konserwacja urządzeń elektrycznych, · 33.20.Z – Instalowanie maszyn przemysłowych sprzętu i wyposażenia, · 68.20.Z – Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Począwszy od 1 stycznia 2025 r. procentowy udział w zyskach i stratach Spółki Cywilnej wynosi dla Wspólników: B.C – 98%, E.C. – 1%, D.C – 1%. Wspólnicy - Małżonkowie C. nie są zainteresowani dalszym prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdecydowali się w najbliższej przyszłości rozwiązać Spółkę Cywilną i zaprzestać wykonywania działalności gospodarczej. Wspólnik – B.C. chce kontynuować działalność gospodarczą dotychczas prowadzoną w formie Spółki Cywilnej - jednak w nowej formie - jako indywidualną działalność gospodarczą, pod swoim imieniem i nazwiskiem pod indywidualnym numerem identyfikacji podatkowej - jako czynny podatnik podatku od towarów i usług. Aby osiągnąć ten skutek i móc opierać działalność o dotychczasową działalność prowadzoną w ramach Spółki Cywilnej, wszyscy Wspólnicy Spółki Cywilnej zamierzają w niedalekiej przyszłości, przed rozwiązaniem Spółki Cywilnej, dokonać nieodpłatnego przekazania przedsiębiorstwa tej spółki w całości na rzecz B.C. (darowizna przedsiębiorstwa). Przekazanie nastąpi co najmniej w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi i obejmie składniki przedsiębiorstwa tej spółki na dzień dokonania darowizny, w tym w szczególności: 1. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo; 2. własność ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów; 3. prawa wynikające z umów, w tym korzystania z nieruchomości lub ruchomości; 4. wierzytelności i środki pieniężne na rachunkach bankowych; 5. należności i zobowiązania związane z prowadzeniem działalności gospodarczej; 6. prawa i zobowiązania wynikające ze stosunku pracy i umów cywilno – prawnych, na podstawie których na rzecz Spółki Cywilnej świadczone są czynności; 7. księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Umowa darowizny przedsiębiorstwa będzie obejmować wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa Spółki Cywilnej, chyba że zostanie to wyłączone w ramach jej treści. W skład majątku Spółki Cywilnej nie wchodzą nieruchomości. W związku z tym, że w ramach Spółki Cywilnej prowadzona jest cały czas działalność może zdarzyć się, że w chwili zawierania umowy darowizny Spółka nie będzie miała należności i zobowiązań bieżących. Różny może być także stan magazynowy materiałów i towarów przeznaczonych do bieżącej sprzedaży towarów i świadczenia usług. Na dzień rozwiązania Spółki Cywilnej, nie będzie ona miała już żadnego majątku, albowiem przejdzie on w ramach darowanego przedsiębiorstwa na Wspólnika B.C. do jego majątku osobistego – w ramach indywidualnej działalności gospodarczej. Przekazanie przedsiębiorstwa, do działalności gospodarczej B.C. nastąpi na podstawie czynności prawnej nieodpłatnej - umowy darowizny. Obdarowany będzie kontynuował działalność gospodarczą w ramach nabytego w ramach darowizny przedsiębiorstwa. Pytanie Czy czynność prawna polegająca na nieodpłatnym przekazaniu, na podstawie umowy darowizny całego przedsiębiorstwa Spółki Cywilnej na rzecz jednego ze Wspólników do jego indywidualnej działalności gospodarczej, skutkuje obowiązkiem dokonania korekty podatku VAT w ramach Spółki Cywilnej wcześniej odliczonego przy zakupie składników majątkowych wchodzących w skład zbywanego przedsiębiorstwa? Państwa stanowisko w sprawie Czynność prawna polegająca na nieodpłatnym przekazaniu, na podstawie umowy darowizny całego przedsiębiorstwa Spółki Cywilnej, na rzecz jednego ze Wspólników do jego indywidualnej działalności gospodarczej, w celu kontynuacji działalności prowadzonej przez Spółkę Cywilną nie skutkuje obowiązkiem dokonania korekty podatku VAT wcześniej odliczonego przy zakupie składników majątkowych wchodzących w skład zbywanego przedsiębiorstwa. Stan prawny i uzasadnienie Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, przepisów tej ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Ustawa nie różnicuje zbycia ze względu na jego podstawę. Zatem również do darowizny przedsiębiorstwa nie stosuje się przepisów ustawy o podatku VAT. Chociaż nie wynika to wprost z przepisów ustawy, to w orzecznictwie podkreśla się, że art. 6 pkt 1 ustawy VAT ma zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy obdarowany będzie kontynuował prowadzenie działalności gospodarczej w ramach otrzymanego przedsiębiorstwa. Tytułem przykładu można wskazać na wyrok TSUE z 19 grudnia 2018 r. w sprawie C-17/18, w którym sąd zwrócił uwagę, że: „objęcie zakresem pojęcia „przekazania całości lub części majątku” wymaga, aby nabywca miał zamiar prowadzić przekazane przedsiębiorstwo lub jego część, a nie tylko natychmiast zlikwidować działalność i ewentualnie sprzedać zapasy”. Podobnie też WSA w Poznaniu w wyroku z 7 września 2023 r. (I SA/Po 72/22) wskazał, że: „przepis art. 6 pkt 1 ustawy VAT nie formułuje żadnych warunków związanych z kontynuacją prowadzonej działalności gospodarczej dokładnie w takim samym zakresie, w jakim prowadził ją zbywca. Istotne jest natomiast, aby zachowane zostało przeznaczenie nabywanego zespołu składników majątkowych”. To oznacza, że obdarowany musi nadal wykorzystywać nabyte w drodze darowizny składniki majątku stanowiące przedsiębiorstwo do prowadzenia działalności gospodarczej, przy czym nie musi to być dokładnie taka sama działalność jak ta prowadzona przez darczyńcę. W kwestii dopuszczalności rozporządzania przedmiotami stanowiącymi składniki majątku wspólnego wspólników Spółki Cywilnej w postanowieniu Sądu Najwyższego z 11 maja 2004 r. sygn. akt II CK 267/03 Sąd ten stwierdził, że: „Uprawnione jest zatem stanowisko, zgodnie z którym dopuszczalne jest dokonywanie przesunięć majątkowych pomiędzy majątkiem wspólnym wspólników spółki cywilnej a ich majątkami odrębnymi. Jednak, podobnie jak w odniesieniu do wspólności majątkowej małżeńskiej, przesunięcia takie muszą odpowiadać wymaganiom dotyczącym określonego rodzaju czynności prawnych prowadzących do przeniesienia prawa podmiotowego”. Trafnie zatem wskazał Sąd, że dla „przekształcenia” współwłasności łącznej nieruchomości we współwłasność w częściach ułamkowych, niezbędne jest złożenie oświadczenia woli o przeniesieniu własności nieruchomości. Bez takiego oświadczenia, złożonego w formie aktu notarialnego nie wystąpi skutek w postaci wyjścia prawa własności nieruchomości z majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej i jego przejścia, w postaci udziałów wyrażonych ułamkami, do majątków odrębnych wspólników; formułując to inaczej można stwierdzić, że nie nastąpi przesunięcie majątkowe pomiędzy poszczególnymi masami majątkowymi. W sytuacji zatem, gdy wolą wspólników jest, aby określone prawo przestało być składnikiem majątku wspólnego, a stało się składnikiem majątku odrębnego lub majątków odrębnych, niezbędne jest dokonanie stosownej czynności prawnej lub rozwiązanie umowy spółki. Zgodnie bowiem z art. 875 § 1 k.c. od chwili rozwiązania spółki do wspólnego majątku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych co oznacza, że współwłasność łączna rzeczy ulega przekształceniu we współwłasność ułamkową. Jednocześnie należy zasygnalizować dwie kwestie. Po pierwsze, okoliczność, że po obu stronach czynności prawnej będą występować te same podmioty, nie stoi na przeszkodzie jej dokonania, gdyż podmioty te występują w różnych rolach. Po drugie, wśród uprawnień współwłaściciela, zwłaszcza w ramach współwłasności łącznej, nie występuje uprawnienie do przekształcenia charakteru prawnego tej współwłasności w drodze jednostronnego oświadczenia woli. Uprawnienie do dokonania zmian w sferze stosunków własnościowych w drodze jednostronnego oświadczenia woli musiałoby wynikać z wyraźnego przepisu ustawy. W wyroku z 20 czerwca 2007 r. V CSK 132/07 Sąd Najwyższy wskazał, że: „W przypadku zawiązania spółki prawa cywilnego funkcjonują równolegle obok siebie odrębne masy majątkowe należące do poszczególnych wspólników oraz spółki (wspólność łączna wspólników), przy czym ustawa nie wyklucza przesunięć majątkowych pomiędzy tymi masami. Zakazu takich przesunięć nie można też wyprowadzić z istoty spółki cywilnej, czy też szerzej z istoty stosunku zobowiązaniowego. Wprawdzie spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej, jednak nie można utożsamiać spółki cywilnej z konkretnym wspólnikiem i stawiać znaku równości między interesem spółki i interesem tego wspólnika. Istotne jest to, że w przypadku majątku spółki cywilnej mamy do czynienia z odrębną od majątków osobistych wspólników masą majątkową”. Pogląd ten podzielają jednolicie przedstawiciele doktryny wskazując, iż: „Zakaz z art. 863 § 2 k.c. nie sprzeciwia się rozporządzeniu wspólnym majątkiem wspólników przez przeniesienie wszystkich lub niektórych składników majątkowych na rzecz majątków osobistych lub innych majątków odrębnych poszczególnych wspólników, jeżeli następuje ono nie jednostronnie, ale w drodze czynności prawnej wszystkich wspólników. (Kodeks cywilny. Komentarz red. dr hab. Konrad Osajda Rok wydania: 2019 Wydawnictwo: C.H.Beck Wydanie: 23). Podobnie, m.in. red. prof. dr hab. Edward Gniewek, i prof. dr hab. Piotr Machnikowski "Kodeks cywilny. Komentarz Rok wydania: 2016 Wydawnictwo: C.H.Beck”. W niniejszej sprawie fakt odrębności majątku we wspólności jednolitej w ramach Spółki Cywilnej (do czasu rozwiązania Spółki współwłasność ma charakter łączny i niepodzielny) oraz odrębnego majątku Wspólnika – obdarowanego jest oczywisty. Biorąc powyższe pod uwagę, opisane we wniosku przekazanie majątku może być zakwalifikowane jako darowizna. Obowiązek skorygowania podatku naliczonego od wcześniej nabytych towarów lub środków trwałych wykorzystywanych przez podatnika do wykonywania czynności opodatkowanych, które są następnie przedmiotem zbycia przedsiębiorstwa, reguluje art. 91 ust. 9 ustawy VAT. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa korekta określona w art. 91 ust. 1-8 jest dokonywana przez nabywcę przedsiębiorstwa lub nabywcę zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Zatem korekta podatku naliczonego, o której mowa w art. 91 ust. 1-8 ustawy VAT, dotyczy podatku naliczonego od zakupów związanych jednocześnie z czynnościami, w związku, z którymi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego oraz z czynnościami, w związku, z którymi takie prawo nie przysługuje, jeżeli podatnik nie jest w stanie wyodrębnić całości lub części kwot podatku, które posłużyłyby tylko czynnościom opodatkowanym oraz gdy zmianie uległo przeznaczenie towaru, od którego podatek został odliczony lub nieodliczony w całości. Ponadto, korekta ta jest dokonywana przez nabywcę przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, będącego następcą prawnym (beneficjentem praw i obowiązków zbywcy), który w tym zakresie przejmuje, wynikające z art. 91 ust. 1-8 ustawy VAT, obowiązki swojego poprzednika. Nabywca przedsiębiorstwa jest następcą prawnym zbywcy. W konsekwencji, w zakresie rozliczeń VAT związanych z przekazanym przedsiębiorstwem nabywca może korzystać z wszystkich uprawnień, które przysługiwały zbywcy. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2014 r., I FSK 1028/13: - art. 19 Dyrektywy 112 stanowi o pełnym następstwie w zakresie podatku od towarów i usług związanym z wnoszonym przedsiębiorstwem. W takiej sytuacji, nie tylko korekta podatku odliczonego określona w art. 91 ust. 1-8 u.p.t.u. może być dokonywana przez nabywcę przedsiębiorstwa. Oznacza to więc, iż zgodnie z zasadą neutralności podatku VAT nabywca przedsiębiorstwa lub zorganizowanej jego części, jako następca zbywającego, jest uprawniony do odliczania podatku naliczonego, korekt podatku naliczonego oraz innych czynności w ramach rozliczeń podatkowych, niezbędnych do zachowania zasady neutralności. Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, że skoro Polska nie dokonała pełnej implementacji przepisów wspólnotowych, do których implementacji była zobowiązana decydując się na zastosowanie regulacji z art. 19 Dyrektywy 112, to można powoływać się wprost na brzmienie art. 19 Dyrektywy 112. Potwierdza to orzecznictwo ETS – tak Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 maja 2014 r. sygn. akt I FSK 1028/13: - w przypadku zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej jego części dochodzi do sukcesji prawnopodatkowej. Nabywca jest następcą prawnym, beneficjentem czynności aportu podatnika dokonującego zbycia. W takim zakresie, następuje przeniesienie na owego nabywcę zasad dotyczących opodatkowania VAT w odniesieniu do czynności związanych z nabytym mieniem na warunkach identycznych jako obowiązywały zbywcę, gdyby do zbycia nie doszło. -tak Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2011 r., I FSK 1660/10, LEX nr 1102762: Przyjęta w art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług opcja wyłączenia z opodatkowania zbycia przedsiębiorstwa wymaga zatem uznania, że w przypadku zbycia tak określonego przedmiotu, jego nabywca traktowany jest jako następca prawny podatnika dokonującego zbycia. Przy czym podkreślić należy, że następstwo to dotyczy tylko i wyłącznie podatku od towarów i usług i tylko w zakresie związanym z wnoszonym przedsiębiorstwem. (..) W konsekwencji należy przyjąć, że na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, istnieje szczególne rozwiązanie, niezależne od unormowań zawartych w Ordynacji podatkowej, regulujące prawa i obowiązki następców prawnych między innymi w sytuacji wniesienia aportem zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Unormowanie to, zawarte w art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi lex specialis wobec rozwiązań zawartych w Ordynacji podatkowej". - tak Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 16 października 2014 r. sygn. akt I SA/Rz 670/14, LEX nr 1532722.” Spółka Cywilna nie będzie zobowiązana do dokonania korekty wcześniej odliczonego podatku od towarów i usług w związku ze zbyciem w ramach darowizny majątku w postaci przedsiębiorstwa. Obowiązek dokonania ewentualnej korekty podatku naliczonego, zgodnie z art. 91 ust. 9 ustawy VAT, zostanie przeniesiony na Nabywcę przedsiębiorstwa, który będzie następcą prawnym Spółki Cywilnej również w zakresie VAT. Ocena stanowiska Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe. Uzasadnienie interpretacji indywidualnej Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”: Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy: Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy: Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy: Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…). Jednocześnie przepis art. 6 ustawy o VAT wskazuje na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są w nim wskazane czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszczące się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług, z uwagi jednak na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu. I tak, na mocy art. 6 pkt 1 ustawy: Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Zatem w przypadku, gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, czynność ta nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług. Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, powinien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy. Zaznaczyć należy, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie zawierają definicji przedsiębiorstwa. Dlatego też dla potrzeb tych przepisów należy posłużyć się definicją sformułowaną w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), zgodnie z którym: Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności: 1. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa); 2. własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości; 3. prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych; 4. wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne; 5. koncesje, licencje i zezwolenia; 6. patenty i inne prawa własności przemysłowej; 7. majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne; 8. tajemnice przedsiębiorstwa; 9. księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sformułowanie zawarte w zacytowanym art. 55¹ Kodeksu cywilnego „obejmuje ono w szczególności”, pozwala uznać, że definicja wymienia tylko przykładowe elementy przedsiębiorstwa. W rezultacie przedsiębiorstwo może obejmować także inne, niewymienione w tym przepisie składniki, jak również może składać się z niektórych tylko elementów wyliczenia zawartego w art. 55¹ Kodeksu cywilnego. Kluczowym dla uznania, że przedmiot transakcji stanowi przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego (a co za tym idzie, ustawy o VAT) jest więc to, że stanowi on „zespół” składników materialnych i niematerialnych o cechach „zorganizowania” oraz „przeznaczenia do prowadzenia działalności gospodarczej”. Potwierdza to art. 552 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym: Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba, że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Przedsiębiorstwo, jako przedmiot zbycia, musi zatem stanowić całość pod względem organizacyjnym, funkcjonalnym i materialnym. Składniki materialne i niematerialne wchodzące w skład przedsiębiorstwa powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, że można mówić o nich jako o zespole, a nie zbiorze pewnych elementów. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami, tak żeby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej. Ponadto, przy ocenie, czy składniki majątku powinny być uznane za przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 6 pkt 1 ustawy, uwzględnić należy następujące okoliczności: 1. zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz 2. faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji. Wskazanej oceny należy dokonać na moment przeprowadzenia transakcji. Tym samym, w przypadku, gdy konieczne dla kontynuowania działalności gospodarczej jest angażowanie przez nabywcę innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji lub podejmowanie dodatkowych działań, brak jest możliwości stwierdzenia, że w danym przypadku zespół składników majątkowych stanowi przedsiębiorstwo. Zakres powyższego wyłączenia zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sarl stwierdził, że: „(…) celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie - nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu - do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów.” W wyroku z 10 listopada 2011 r., w sprawie C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christel Schriever, TSUE wywiódł, że: „regulacja art. 5(8) VI Dyrektywy Rady (obecnie art. 19 Dyrektywy 112) obejmuje przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, nie obejmuje natomiast samego zbycia towarów, jak sprzedaż zapasu produktów”. Jak wskazuje Trybunał, stwierdzenie, że nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 19 Dyrektywy 112, wymaga, by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. W wyroku tym Trybunał wywiódł, że jeżeli działalność gospodarcza tego nie wymaga, przedmiotem zbycia nie muszą być wszystkie składniki z nią związane, aby czynność ta wyłączona była z opodatkowania na podstawie art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy. Należy podkreślić, że o tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności. W złożonym wniosku wskazali Państwo, że są Państwo rodzinną Spółką Cywilną, która jest prowadzona przez Pana B.C. i jego rodziców D i E C. Spółka Cywilna jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, a przedmiotem jej działalności jest: · 22.22.Z – Produkcja opakowań z tworzyw sztucznych, · 22.23.Z – Produkcja wyrobów dla budownictwa z tworzyw sztucznych, · 22.29.Z – Produkcja pozostałych wyrobów z tworzyw sztucznych, · 46.74.Z – Sprzedaż hurtowa wyrobów metalowych oraz sprzętu i dodatkowego wyposażenia hydraulicznego i grzejnego, · 46.75.Z – Sprzedaż hurtowa wyrobów chemicznych, · 47.19.Z – Pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach, · 47.52.Z – Sprzedaż detaliczna drobnych wyrobów metalowych, farb i szkła prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach, · 47.42.Z – Sprzedaż detaliczna sprzętu telekomunikacyjnego prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach, · 47.91.Z – Sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub internet. · 47.89.Z – Sprzedaż detaliczna pozostałych wyrobów prowadzona na straganach i targowiskach, · 47.99.Z – Pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona poza sprzedażą sklepową, straganami i targowiskami, · 25.62.Z – Obróbka mechaniczna elementów metalowych, · 33.14.Z – Naprawa i konserwacja urządzeń elektrycznych, · 33.20.Z – Instalowanie maszyn przemysłowych sprzętu i wyposażenia, · 68.20.Z – Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. W dalszej części wniosku wskazali Państwo, że dwaj Wspólnicy będący małżonkami nie są zainteresowani dalszym prowadzeniem działalności gospodarczej i planują rozwiązanie Spółki Cywilnej oraz zaprzestanie wykonywania działalności. Trzeci Wspólnik B.C. zamierza kontynuować dotychczasową działalność prowadzoną przez Spółkę Cywilną, jednak w nowej formie – w ramach indywidualnej działalności gospodarczej jako czynny podatnik VAT. W celu umożliwienia kontynuacji działalności w oparciu o dotychczasowe przedsiębiorstwo, wszyscy wspólnicy planują nieodpłatne przekazanie całego przedsiębiorstwa Spółki Cywilnej na rzecz B.C. Przekazanie nastąpi na podstawie umowy darowizny przedsiębiorstwa, zawartej w formie pisemnej. Darowizna obejmie wszystkie składniki przedsiębiorstwa istniejące na dzień jej dokonania, w szczególności: 1. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo, 2. własność ruchomości (urządzenia, materiały, towary), 3. prawa wynikające z umów (w tym korzystania z nieruchomości lub ruchomości), 4. wierzytelności oraz środki pieniężne na rachunkach bankowych, 5. należności i zobowiązania związane z działalnością gospodarczą, 6. prawa i obowiązki wynikające ze stosunków pracy oraz umów cywilnoprawnych, 7. księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności. Umowa darowizny obejmie wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa Spółki Cywilnej. W skład majątku Spółki Cywilnej nie wchodzą nieruchomości. Na dzień rozwiązania Spółki Cywilnej nie będzie ona posiadała żadnego majątku, gdyż całość przejdzie na B.C. w ramach darowanego przedsiębiorstwa. Przekazanie przedsiębiorstwa nastąpi w ramach czynności nieodpłatnej – umowy darowizny. Obdarowany – B.C. będzie kontynuował działalność gospodarczą w oparciu o przedsiębiorstwo nabyte w drodze darowizny. Państwa wątpliwości dotyczą tego, czy czynność polegająca na nieodpłatnym przekazaniu, na podstawie umowy darowizny, całego przedsiębiorstwa Spółki Cywilnej na rzecz jednego ze wspólników, w celu prowadzenia przez niego indywidualnej działalności gospodarczej, będzie skutkować obowiązkiem dokonania przez Spółkę Cywilną korekty podatku VAT uprzednio odliczonego przy nabyciu składników majątkowych wchodzących w skład przekazywanego przedsiębiorstwa. Przechodząc zatem do wątpliwości dotyczących ustalenia, czy ww. czynność będzie skutkować obowiązkiem dokonania przez Spółkę cywilną korekty podatku VAT uprzednio odliczonego przy nabyciu składników majątkowych wchodzących w skład przekazywanego przedsiębiorstwa, należy zauważyć, że w myśl art. 86 ust. 1 ustawy: W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Zasady dotyczące sposobu i terminu dokonywania korekty podatku naliczonego oraz podmiotu zobowiązanego do ich dokonania zostały określone w art. 91 ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy: Po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego zgodnie z art. 90 ust. 2-10a, z uwzględnieniem proporcji obliczonej w sposób określony w art. 90 ust. 2-6, 10 lub 10a lub przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 11 i 12, dla zakończonego roku podatkowego. Na podstawie art. 91 ust. 2 ustawy: W przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15.000 zł, korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów – w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Roczna korekta w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów – jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15.000 zł, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym, że korekty dokonuje się po zakończeniu roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Szczegółowy sposób dokonywania korekty określa art. 91 ust. 3-8 ustawy. Zgodnie z art. 91 ust. 4 ustawy o VAT: W przypadku gdy w okresie korekty, o której mowa w ust. 2, nastąpi sprzedaż towarów lub usług, o których mowa w ust. 2, lub towary te zostaną opodatkowane zgodnie z art. 14, uważa się, że te towary lub usługi są nadal wykorzystywane na potrzeby czynności podlegających opodatkowaniu u tego podatnika, aż do końca okresu korekty. W myśl art. 91 ust. 7 ustawy: Przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, albo nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi. Z kolei z art. 91 ust. 9 ustawy: W przypadku transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa korekta określona w ust. 1-8 jest dokonywana przez nabywcę przedsiębiorstwa lub nabywcę zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że zbycie przedsiębiorstwa (lub zorganizowanej jego części), o którym mowa w art. 6 pkt 1 ustawy, pozostaje dla zbywcy bez wpływu na wcześniejsze odliczenia podatku naliczonego dokonane na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy w związku z zakupami, które służyły podatnikowi do wykonywania czynności opodatkowanych w zbywanym przedsiębiorstwie (lub jego zorganizowanej części). Równocześnie art. 91 ust. 9 ustawy nakłada na nabywcę, jako beneficjenta praw i obowiązków zbywcy, obowiązek dokonania stosownych korekt w zakresie podatku naliczonego, określonych w art. 91 ust. 1-8 ustawy, do których byłby zobligowany podmiot, który dokonał odliczenia, w przypadku gdyby nie doszło do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. W celu udzielenia odpowiedzi na powyższe wątpliwości w pierwszej kolejności należy ustalić, czy nieodpłatne przekazanie przedsiębiorstwa na rzecz jednego ze wspólników, tj. B.C. będzie stanowiło czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT i czy przekazywany majątek będzie stanowił przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 6 pkt 1 ustawy. W tym miejscu należy zaznaczyć, że jak wynika z powołanego art. 552 Kodeksu cywilnego, strony (poza wyłączeniami wynikającymi z przepisów szczególnych) mają pozostawioną swobodę co do tego, jakie elementy tworzące pojęcie przedsiębiorstwa objąć przedmiotem czynności prawnej, z tym, że swoboda w wyłączeniu poszczególnych składników nie może iść tak daleko, aby zakres wyłączeń przekreślił istotę przedsiębiorstwa (art. 551 Kodeksu cywilnego). Dlatego też zbycie przedsiębiorstwa powinno obejmować co najmniej te składniki, które determinują funkcje spełniane przez przedsiębiorstwo. Wskazać należy, że zbycie przedsiębiorstwa ma miejsce wówczas, gdy majątek przedsiębiorstwa przechodzi na własność jednego nabywcy, który kontynuuje działalność gospodarczą zbywcy. Jak wskazali Państwo we wniosku, przedmiotem nieodpłatnego przekazania na rzecz jednego ze wspólników będą wszystkie składniki majątku przedsiębiorstwa. Co istotne, Obdarowany – B.C. będzie kontynuował działalność gospodarczą w oparciu o przedsiębiorstwo nabyte w drodze darowizny. W analizowanej sprawie należy zatem stwierdzić, że przedmiotem czynności polegającej na nieodpłatnym przekazaniu, na podstawie umowy darowizny, na rzecz wspólnika B.C. będzie przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego. W konsekwencji jego przeniesienie na rzecz wspólnika będzie stanowiło czynność wyłączoną z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy. Analiza przedstawionego zdarzenia przyszłego oraz treści powołanych przepisów prawa, prowadzi do wniosku, że skoro – jak rozstrzygnięto w niniejszej interpretacji – darowizna zespołu składników na rzecz B.C. będzie stanowiła zbycie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, zatem na podstawie art. 91 ust. 9 ustawy, Spółka Cywilna nie będzie zobowiązana do dokonania korekty podatku naliczonego, o której mowa w art. 91 ust. 1-8 ustawy. Obowiązek dokonania ewentualnych korekt podatku naliczonego – zgodnie z art. 91 ust. 9 ustawy o VAT – będzie ciążył na wspólniku przejmującym składniki majątkowe wchodzące w skład przedsiębiorstwa Spółki Cywilnej. Odpowiadając na Państwa pytanie, należy podkreślić, że dokonując darowizny przedsiębiorstwa na rzecz wspólnika B.C., Spółka Cywilna nie będzie zobowiązana do korekty podatku VAT uprzednio odliczonego przy zakupie składników majątkowych wchodzących w skład przenoszonych części przedsiębiorstwa. Tym samym, Państwa stanowisko uznaję za prawidłowe. Dodatkowe informacje Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Powołane przepisy
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-art. 2-pkt 27e[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5-ust. 1[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 6-pkt 1[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.-ust. 1[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15-ust. 1[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 91-ust. 1 [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 91-ust. 2 [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 91-ust. 4[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 91-ust. 7[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 91-ust. 9
Słowa kluczowe
korektaprzekazanie-przekazanie nieodpłatnespółki-spółka cywilna
Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło (Eureka)