IBPBII/1/415-1081/12/BD

Interpretacja indywidualna2012-12-13Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Teza
Czy w analizowanym przypadku środki uzyskane ze sprzedaży lokalu, przeznaczone na pokrycie kosztów budowy nowego domu jednorodzinnego na wskazanej wyżej działce, w którym małżonkowie zamieszkają wraz ze swoimi dziećmi, podlegać będą zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pełna treść interpretacji

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 11 września 2012 r. (data wpływu do tut. Biura – 13 września 2012 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania przychodu uzyskanego z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego przeznaczonego na budowę domu jednorodzinnego - jest prawidłowe. UZASADNIENIE W dniu 13 września 2012 r. do tut. Biura wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych m.in. w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania przychodu uzyskanego z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego przeznaczonego na budowę domu jednorodzinnego. W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni od 2007 r. pozostaje w związku małżeńskim, przy czym od dnia zawarcia tego związku między małżonkami istnieje ustrój wspólności majątkowej (wspólność ustawowa). W dniu 13 maja 2009 r. matka Wnioskodawczyni przeniosła na Wnioskodawczynię w drodze umowy darowizny prawo własności lokalu mieszkalnego. Zgodnie z treścią aktu notarialnego nieruchomość ta weszła do majątku odrębnego Wnioskodawczyni. W dniu 10 sierpnia 2010 r. Wnioskodawczyni dokonała odpłatnego zbycia lokalu za kwotę 170.000 zł i z zachowaniem ustawowego terminu złożyła zeznanie podatkowe na formularzu PIT-39. W zeznaniu zawarte zostało oświadczenie, że środki uzyskane ze sprzedaży lokalu zostaną przeznaczone na cele, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Następnie, w dniu 24 sierpnia 2010 r. Wnioskodawczyni wraz z mężem nabyła do majątku wspólnego, za kwotę 120.000 zł, działkę zabudowaną domem jednorodzinnym, w którym zamieszkała wraz z mężem, dzieckiem oraz rodzicami męża. Zakup został w całości sfinansowany ze środków pochodzących ze sprzedaży lokalu. Mimo przeprowadzonego remontu adaptacyjnego, którego koszty również sfinansowane były w znacznej części ze środków pochodzących ze sprzedaży lokalu, powierzchnia użytkowa, rozkład i funkcjonalność ww. domu jednorodzinnego okazały się nieadekwatne do potrzeb dwóch rodzin, spośród których jedną stanowiło młode małżeństwo z dzieckiem. Wnioskodawczyni podjęła zatem wraz z mężem decyzję o wybudowaniu na przedmiotowej działce drugiego domu jednorodzinnego dla własnych celów mieszkaniowych. Koszty tej budowy są finansowane ze środków uzyskanych ze sprzedaży lokalu oraz z dochodów z pracy, czego dowód stanowią umowy i faktury wystawione na oboje małżonków. W związku z powyższym zadano następujące pytania: Czy w przypadku opisanym w niniejszym wniosku całość środków uzyskanych ze sprzedaży lokalu, przeznaczonych na nabycie do majątku wspólnego działki z posadowionym na niej domem jednorodzinnym oraz na remont tego domu korzystać będzie ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? Czy w analizowanym przypadku środki uzyskane ze sprzedaży lokalu, przeznaczone na pokrycie kosztów budowy nowego domu jednorodzinnego na wskazanej wyżej działce, w którym małżonkowie zamieszkają wraz ze swoimi dziećmi, podlegać będą zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? Zdaniem Wnioskodawczyni, dochód uzyskany ze sprzedaży lokalu stanowiącego jej majątek odrębny, wydatkowany w ciągu dwóch lat na nabycie do majątku wspólnego nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym oraz na remont tego domu - będzie w całości zwolniony z opodatkowania na warunkach określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawczyni wskazała, iż zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 9 ust. 1 ww. ustawy, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlega odpłatne zbycie nieruchomości, jeżeli nie następuje ono w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości. Następnie Wnioskodawczyni powołała się na art. 30e ust. 1 cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r., wskazując, iż podatek od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości wynosi 19% podstawy obliczenia podatku. Podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest natomiast dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych dokonanych od zbywanych nieruchomości. Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe. Udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych. W ocenie Wnioskodawczyni przytoczony wyżej przepis reguluje zasady korzystania z tzw. ulgi mieszkaniowej. Kluczowe znaczenie dla możliwości skorzystania z tej ulgi ma wydatkowanie w ciągu 2 lat od końca roku, w którym doszło do zbycia nieruchomości kwot uzyskanych z tego zbycia na własne cele mieszkaniowe. Z literalnego brzmienia przepisu wynika, że zwolnienie obejmuje taką część dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego, jaka proporcjonalnie odpowiada udziałowi poniesionych wydatków na własne cele mieszkaniowe w osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia. W sytuacji gdy przychód z odpłatnego zbycia zostanie w całości przeznaczony na cele mieszkaniowe, to wówczas dochód uzyskany z tego tytułu będzie w całości korzystał ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych. Wskazując, iż pojęcie celu mieszkaniowego zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Wnioskodawczyni przywołała treść pkt 1 lit. a), c) i d) tegoż przepisu a następnie treść art. 21 ust. 26 cyt. ustawy. Środki uzyskane ze sprzedaży lokalu nabytego do majątku odrębnego w drodze darowizny, zostały przez Wnioskodawczynię przeznaczone na sfinansowanie zakupu nieruchomości oraz sfinansowanie nakładów na remont domu jednorodzinnego posadowionego na nabytej działce. Nieruchomość ta została nabyta przez oboje małżonków i stanowi element ich majątku wspólnego. W tym kontekście – zdaniem Wnioskodawczyni - warto zauważyć, że wspólność majątkowa małżeńska została ukształtowana przez ustawodawcę jako współwłasność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać takimi udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością (por. art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Dopiero z chwilą ustania małżeństwa wspólność ta ulega przekształceniu we współwłasność zwykłą (udziałową). Przedstawione wyżej cechy odróżniają wspólność małżeńską od zwykłej współwłasności ułamkowej i powodują, że w trakcie trwania małżeństwa nie sposób przypisać małżonkowi udziału w jakimkolwiek przedmiocie, będącym składnikiem majątku wspólnego. Istnienie wspólności ustawowej małżeńskiej ma również istotne znaczenie z punktu widzenia analizowanych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na gruncie regulacji art. 21 ust. 1 pkt 131 i art. 21 ust. 26 ww. ustawy zwolnienie od podatku kwot uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości wchodzących w skład majątku odrębnego znajduje zastosowanie zarówno w przypadku, gdy nabyta nieruchomość stanowi własność, jak i współwłasność podatnika. Rodzaj współwłasności (udziałowa lub bezudziałowa) determinuje jedynie wysokość kwot podlegających zwolnieniu. W przypadku bowiem, gdy podatnik nabywa nieruchomość wraz z małżonkiem, z którym pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej, za środki pochodzące ze sprzedaży jego majątku odrębnego, wówczas zwolnieniu podlegają tylko środki przeznaczone na tę część ułamkową prawa własności, którą nabywa ten małżonek do majątku odrębnego. Jeżeli natomiast - jak to ma miejsce w analizowanym przypadku - nabycie następuje do majątku objętego wspólnotą majątkową małżeńską (współwłasność bezudziałowa), wówczas całość środków wydatkowanych na tę nieruchomość może podlegać zwolnieniu (przy spełnieniu warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 i art. 21 ust. 26 cyt. ustawy). W ocenie Wnioskodawczyni, dochód uzyskany ze sprzedaży lokalu stanowiącego jej majątek odrębny, wydatkowany w ciągu dwóch lat na nabycie do majątku wspólnego gruntu zabudowanego domem jednorodzinnym oraz na remont tego domu - będzie w całości zwolniony z opodatkowania na warunkach określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W ocenie Wnioskodawczyni ze zwolnienia będzie również korzystać dochód uzyskany ze sprzedaży lokalu stanowiącego jej majątek odrębny, wydatkowany w ciągu dwóch lat na wybudowanie na nabytej działce domu jednorodzinnego, mającego zaspokoić potrzeby mieszkaniowe jej rodziny. Dochód ten będzie w całości zwolniony z opodatkowania na warunkach określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W szczególności – zdaniem Wnioskodawczyni - warto podkreślić, iż w przedmiotowym stanie faktycznym decyzja o wybudowaniu nowego domu na nabytej uprzednio działce wynikała w głównej mierze z faktu, iż nabyty uprzednio dom okazał się zbyt mały, by spełnić potrzeby mieszkaniowe rodziny Wnioskodawczyni. W związku z powyższym Wnioskodawczyni wraz z mężem zdecydowała się na rozpoczęcie budowy nowego domu, a po jego wybudowaniu pozostawienie starego domu do dyspozycji rodziców na zasadach nieodpłatnego użyczenia. Wnioskodawczyni podkreśla, że ani nabycie starego domu, ani budowa nowego nie zostały dokonane na cele wynajmu, lecz w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych jej rodziny. Na potwierdzenie stanowiska Wnioskodawczyni powołała kilka interpretacji indywidualnych. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe. Na wstępie zaznaczyć należy, iż niniejsza interpretacja indywidualna stanowi pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie pytania nr 2. Natomiast w zakresie pytania nr 1 zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie znak: IBPB II/1/415-910/12/BD. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) źródłem przychodu jest – z zastrzeżeniem ust. 2 – odpłatne zbycie m. in.: nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości (w tym lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność), spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, prawa wieczystego użytkowania gruntów, -jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości lub praw przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie generuje źródło przychodu i ewentualnych obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub praw następuje po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu. W przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw, dla określenia właściwej podstawy prawnej normującej zasady opodatkowania przychodu uzyskanego z ich zbycia, istotne jest z punktu widzenia ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustalenie zarówno daty jak i formy nabycia nieruchomości lub prawa. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawczyni w 2009 r. otrzymała w drodze darowizny od matki lokal mieszkalny, który wszedł do majątku odrębnego Wnioskodawczyni. Następnie Wnioskodawczyni zbyła ten lokal w dniu 10 sierpnia 2010 r. czyli przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie. Środki uzyskane ze sprzedaży przeznaczyła na zakup w dniu 24 sierpnia 2010 r. do majątku wspólnego swojego i męża działki zabudowanej domem jednorodzinnym, w którym zamieszkała razem z mężem, dzieckiem oraz rodzicami męża. W nabytym domu jednorodzinnym został przeprowadzony remont adaptacyjny, którego koszty również zostały sfinansowane w znacznej części środkami pochodzącymi ze sprzedaży lokalu. Wnioskodawczyni wskazała także, że z zachowaniem ustawowego terminu złożyła zeznanie podatkowe PIT-39, w którym zawarła oświadczenie, że środki uzyskane ze sprzedaży lokalu zostaną przeznaczone na cele, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Mimo przeprowadzonego remontu adaptacyjnego, którego koszty również sfinansowane były w znacznej części ze środków pochodzących ze sprzedaży lokalu, powierzchnia użytkowa, rozkład i funkcjonalność ww. domu jednorodzinnego okazały się nieadekwatne do potrzeb dwóch rodzin, spośród których jedną stanowiło młode małżeństwo z dzieckiem. Wnioskodawczyni podjęła zatem wraz z mężem decyzję o wybudowaniu na przedmiotowej działce drugiego domu jednorodzinnego dla własnych celów mieszkaniowych. Koszty tej budowy są finansowane ze środków uzyskanych ze sprzedaży lokalu oraz z dochodów z pracy, czego dowód stanowią umowy i faktury wystawione na oboje małżonków. W związku z powyższym, skoro darowizna, w wyniku której Wnioskodawczyni została właścicielką lokalu mieszkalnego miała miejsce w 2009 r., to dokonując oceny skutków prawnych jego odpłatnego zbycia należy stosować przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od dnia 01 stycznia 2009 r. Ustawą z dnia 06 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316 ze zm.) zmieniono m.in. zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nowe zasady opodatkowania, zgodnie z uregulowaniami wynikającymi z art. 8 i 14 ustawy zmieniającej, mają zastosowanie do uzyskanych dochodów (poniesionej straty) od dnia 01 stycznia 2009 r. i osiągniętych ze zbycia nieruchomości i praw wyżej określonych nabytych po dniu 31 grudnia 2008 r. I tak, zgodnie z art. 30e ust. 1 powołanej powyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu obowiązującym od 01 stycznia 2009 r. - od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku. Podstawą obliczenia podatku jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw – ust. 2 wyżej powołanego przepisu. Przy czym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej (art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). W tym miejscu zaznaczyć należy, iż przy sprzedaży lokalu mieszkalnego mogą wystąpić koszty dwojakiego rodzaju: koszty odpłatnego zbycia, o których mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz koszty uzyskania przychodu. Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszt odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych – w przedmiotowej sprawie za koszt sprzedaży - uważa się wszystkie wydatki poniesione przez sprzedającego, które są konieczne, aby transakcja sprzedaży mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością). Można do takich kosztów zaliczyć m.in. związane ze zbyciem koszty wyceny nieruchomości lub prawa przez rzeczoznawcę majątkowego, prowizje pośredników w sprzedaży nieruchomości lub prawa, koszty ogłoszeń w prasie związanych z zamiarem sprzedaży nieruchomości lub prawa, wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej, opłatę notarialną, opłatę sądową. Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym odpłatnym zbyciem musi istnieć bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy. Koszty te nie są kosztami nabycia, lecz jako koszty odpłatnego zbycia pomniejszają przychód. Stosownie natomiast do art. 22 ust. 6d powołanej ustawy podatkowej za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Wysokość tych nakładów, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych (art. 22 ust. 6e ww. ustawy). Uzyskany dochód z odpłatnego zbycia jest zatem opodatkowany 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Podstawą obliczenia podatku dochodowego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości będzie dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego, tj. rynkową wartością lokalu mieszkalnego na dzień zbycia, a kosztami, o których mowa w art. 22 ust. 6d ww. ustawy. Jednakże stosownie do treści art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych. Powyższe zwolnienie obejmować będzie taką część dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa, jaka proporcjonalnie odpowiada udziałowi poniesionych wydatków na własne cele mieszkaniowe w osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia. W sytuacji gdy przychód z odpłatnego zbycia zostanie w całości przeznaczony na cele mieszkaniowe, to wówczas uzyskany z tego tytułu dochód będzie w całości korzystał ze zwolnienia od podatku dochodowego. Zgodnie z art. 30e ust. 4 ww. ustawy po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3 (PIT-39), wykazać: dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131. Natomiast w przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę; odsetki nalicza się od następnego dnia po upływie terminu płatności, o którym mowa w art. 45 ust. 4 pkt 4, do dnia zapłaty podatku włącznie (art. 30e ust. 7 ww. ustawy). Stosownie do treści art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ww. ustawy za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, -położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej. Przez własny budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d) i e), rozumie się budynek, lokal lub pomieszczenie stanowiące własność lub współwłasność podatnika lub do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach – art. 21 ust. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wyliczenie zawartych w przepisie art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydatków mieszkaniowych ma charakter wyczerpujący, w związku z czym tylko realizacja jednego z nich, przy jednoczesnym niespełnieniu wymienionych w ust. 28 - 30 przesłanek negatywnych, pozwala na skorzystanie ze zwolnienia z opodatkowania dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości. W niniejszej sprawie Wnioskodawczyni środki ze sprzedaży lokalu mieszkalnego wydatkowała na pokrycie kosztów budowy domu jednorodzinnego na zakupionej wcześniej działce zabudowanej już domem jednorodzinnym, w którym Wnioskodawczyni mieszkała ze swoim mężem, dzieckiem oraz rodzicami męża. W przedmiotowej sprawie kwestią budzącą wątpliwości Wnioskodawczyni jest możliwość wydatkowania przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego stanowiącego jej majątek osobisty na budowę domu jednorodzinnego na zabudowanej już budynkiem mieszkalnym działce, należącej do majątku wspólnego małżonków. Odpowiadając na powyższe w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie odnosi się do regulacji ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, dlatego też należy sięgnąć do przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.). I tak zgodnie z art. 31 § 1 cytowanej ustawy z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Do majątku osobistego każdego z małżonków należą m.in. przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił (art. 33 pkt 2 ww. ustawy). Ponadto ustrój wspólności ustawowej, obejmujący dorobek obojga małżonków, ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego, nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzenia udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku. Przenosząc powyższe uregulowania prawne na grunt przedmiotowej sprawy w kontekście zapytań ujętych we wniosku stwierdzić należy, że powołany powyżej przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wiąże skutki prawne w postaci zwolnienia od opodatkowania z faktem przeznaczenia – w warunkach określonych w ustawie – uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych przychodu wyłącznie na cele wymienione w przepisie art. 21 ust. 25 ww. ustawy. W przedmiotowej sprawie uznać należy, iż skoro będący przedmiotem sprzedaży lokal mieszkalny stanowił majątek osobisty Wnioskodawczyni, a uzyskany ze sprzedaży tej nieruchomości przychód został/zostanie - nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie - wydatkowany na własne cele mieszkaniowe jakim jest budowa domu jednorodzinnego na należącej do obojga małżonków działce z posadowionym już na niej jednym domem jednorodzinnym, w którym mieszkają też rodzice męża Wnioskodawczyni, to nie ma w tej sytuacji przeszkód prawnych, aby przychód ten w części przeznaczonej na budowę nowego domu jednorodzinnego korzystał ze zwolnienia od podatku dochodowego wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dodać przy tym należy, że cel mieszkaniowy, o którym mowa powyżej zostaje spełniony w odniesieniu do całej kwoty wydatkowanej na budowę domu jednorodzinnego, bowiem w tym przypadku bez znaczenia pozostaje fakt, że środki, które pochodziły ze sprzedaży majątku osobistego Wnioskodawczyni zostały wydatkowane na budowę domu jednorodnego, w którym zamieszka Wnioskodawczyni wraz z mężem i swoimi dziećmi - na należącej do majątku wspólnego obojga małżonków działce z posadowionym już na niej wcześniej jednym domem jednorodzinnym. Przy czym podkreślić należy, iż z powyższego zwolnienia wypływa daleko idąca konsekwencja zawarta w stwierdzeniu „własne cele mieszkaniowe”. Intencją ustawodawcy tworzącego zwolnienia przedmiotowe w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych było zachęcenie podatników do nabywania w miejsce zbywanych nieruchomości czy praw majątkowych, innych nieruchomości lub praw majątkowych przeznaczonych do zaspakajania ich indywidualnych potrzeb mieszkaniowych. Świadczy o tym poprzedzenie wyrażenia „cele mieszkaniowe” przymiotnikiem „własne”. Zwolnienie to, dotyczy zatem realizowania przez podatnika swoich celów mieszkaniowych czyli własnych potrzeb mieszkaniowych. Zwolnieniem tym nie są objęte przychody ze sprzedaży nieruchomości i praw przeznaczone na zakup innych nieruchomości lub praw w sytuacji, gdy czynności te wskazują na działanie o charakterze zarobkowym, spekulacyjnym, a nie działania ukierunkowane na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia „własne cele mieszkaniowe” aczkolwiek przewidując podstawę do zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131, dopisując to wyrażenie, podkreślił, iż celem nadrzędnym jest zwolnienie tylko takiego przychodu, który wydatkowany zostanie na zaspokojenie „własnych celów mieszkaniowych”. Tak więc uregulowane w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy zwolnienie od podatku dochodowego w zamierzeniach ustawodawcy realizować ma cel, jakim jest zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika, a nie cudzych celów, albo celów inwestycyjnych bądź zarobkowych. „Własne cele mieszkaniowe” w takim przypadku należy rozumieć jednoznacznie zgodnie z wykładnią literalną. Realizacja własnych celów mieszkaniowych w sytuacji kiedy podatnik był właścicielem innej nieruchomości (tutaj: innego budynku mieszkaniowego) winna polegać na tym, że w przypadku wybudowania drugiego budynku mieszkalnego również w nim podatnik faktycznie winien takie cele realizować z własną rodziną. Istotnym jest zatem, aby Wnioskodawczyni była w stanie racjonalnie udowodnić, że wydatki na budowę domu jednorodzinnego dotyczyć będą zaspokojenia jej i jej rodziny (męża i dzieci), tj. Wnioskodawczyni, własnych celów mieszkaniowych. Ta okoliczność będzie podlegała weryfikacji przed właściwym dla podatnika naczelnikiem urzędu skarbowego. Reasumując stwierdzić należy, że wydatkowanie środków pieniężnych ze sprzedaży lokalu mieszkalnego stanowiącego majątek osobisty jednego z małżonków na budowę domu jednorodnego, w którym zamieszka Wnioskodawczyni wraz z mężem i swoimi dziećmi – wchodzącego w skład majątku wspólnego małżonków - należy uznać za wydatkowanie na własne cele mieszkaniowe zgodnie z dyspozycją art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż spełnione zostały warunki o jakich mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d). Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Organ wydający niniejszą interpretację pragnie podkreślić, że jeżeli przedstawiony we wniosku stan faktyczny różni się od stanu faktycznego występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawczyni w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego. W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawczynię interpretacji organów podatkowych należy stwierdzić, że interpretacje te zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.

Powołane przepisy

[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

Słowa kluczowe

cel-cele mieszkaniowemajątek-majątek odrębnysprzedażzwolnienie-zwolnienie przedmiotowe

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło (Eureka)