ILPP1/443-1107/13-4/AI
Interpretacja indywidualna2014-03-03Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Teza
Opodatkowanie transakcji sprzedaży działki gruntu.Pełna treść interpretacji
INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 6 grudnia 2013 r. (data wpływu 13 grudnia 2013 r.), uzupełnionym pismem z dnia 30 stycznia 2014 r. (data wpływu 6 lutego 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania transakcji sprzedaży działki gruntu – jest nieprawidłowe. UZASADNIENIE W dniu 13 grudnia 2013 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania transakcji sprzedaży działki gruntu. Wniosek uzupełniono w dniu 6 lutego 2014 r. poprzez doprecyzowanie opisu sprawy. We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe. W dniu 11 stycznia 2006 r. Wnioskodawca zakupił wraz z ówczesną żoną działkę gruntu nr 194/5 o pow. 50 arów (0,5 hektara), położoną w obrębie Ż., Gmina Ś., Powiat W. Zakup nastąpił w trakcie trwania małżeństwa, ze środków z małżeńskiego majątku wspólnego i na zasadach małżeńskiej wspólności majątkowej. Działka ta posiadała i posiada nadal status działki rolnej, aczkolwiek sporządzony został dla niej Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego (uchwała Rady Gminy z dnia 29 maja 2003 r.), w myśl którego działka ta położona jest na terenach oznaczonych symbolem xxx – tereny zabudowy produkcyjno-magazynowej alternatywnie usługowej. W momencie nabycia plan ten obowiązywał, a działka ta była niezabudowana i taka pozostaje do dnia dzisiejszego. Przy transakcji tej Wnioskodawca z żoną zapłacił podatek od czynności cywilnoprawnych, natomiast nie była ona opodatkowana podatkiem VAT. W dniu 16 grudnia 2011 r. uprawomocniło się orzeczenie Sądu Okręgowego, stwierdzające rozwód Wnioskodawcy. Z tym dniem małżeńska wspólność ustawowa w stosunku do tej działki przekształciła się z mocy prawa we współwłasność w częściach ułamkowych w proporcji po 50% Zainteresowany i 50% była żona. Obecnie Wnioskodawca wraz z byłą żoną planują jako współwłaściciele zbyć tę działkę, a do transakcji dojdzie w roku 2014. Zainteresowany ma jednak wątpliwości, czy w stanie prawnym uchwalonym i oczekującym na wejście w życie w roku 2014 sprzedaż ta będzie zwolniona od podatku VAT. Dokończenie negocjacji z nabywcą i zawarcie umowy sprzedaży Zainteresowany uzależnia od uzyskania informacji, czy transakcja ta będzie opodatkowana podatkiem VAT, czy też nie. Przedmiotowa działka nr 194/5 posiada urządzoną księgę wieczystą w Sądzie Rejonowym, w której wykazana jest ona jako grunt orny. Działka ta do chwili obecnej nie jest zabudowana, a wskazany wyżej Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego wprowadzony w roku 2003 obowiązuje nadal. Należy również dodać, że przedmiotowa działka została zakupiona na cele prywatne, i nigdy nie była związana z działalnością gospodarczą ani nie była w ewidencji środków trwałych żadnego podmiotu gospodarczego. Sprzedawana będzie również prywatnie, a sprzedaż ta nie będzie miała związku z żadną działalnością gospodarczą. Wprawdzie Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług ogólnobudowlanych i jest z jej tytułu podatnikiem VAT, lecz sprzedaż przedmiotowej działki dotyczyć będzie majątku prywatnego (osobistego) Wnioskodawcy, niezwiązanego z jego działalnością gospodarczą w żaden sposób, i zrealizowana będzie poza jego działalnością gospodarczą. Działalności w zakresie nabywania i zbywania nieruchomości na własny rachunek Wnioskodawca nie prowadzi i nigdy nie prowadził. Ponadto z pisma z dnia 30 stycznia 2014 r. – stanowiącego uzupełnienie do wniosku wynika, że: Przedmiotowa nieruchomość była odpłatnie wynajmowana podmiotowi gospodarczemu w latach 2006-2008. Od tamtego czasu nieruchomość nie jest nikomu wynajmowana, zaś plany zagospodarowania jej we własnym zakresie zostały zaniechane. Żadne czynności celem przygotowania nieruchomości do sprzedaży nie były podejmowane. W szczególności nieruchomość nie była dzielona, marketingowana, ani też nie wydzielano i nie utwardzano dróg wewnętrznych ani nie urządzano zieleni. Generalnie nieruchomość znajduje się w takim stanie, w jakim została nabyta w roku 2006, z tym, że w latach, gdy była wynajmowana, nierówności i zagłębienia terenu wyrównane zostały poprzez ich zasypanie. Wnioskodawca wykonał również przyłącze wodne. Było to związane z potrzebami ówczesnego najemcy, który nieruchomość wykorzystywał do swoich celów gospodarczych. Zainteresowany wskazał dodatkowo, że przez szereg miesięcy w roku 2012 i 2013 na nieruchomości był zainstalowany baner (transparent) zawierający informację: „Nieruchomość do sprzedania” i numer telefonu Wnioskodawcy. Dzięki niemu zgłosił się zainteresowany, z którym zamierza Wnioskodawca obecnie zawrzeć umowę sprzedaży. Wnioskodawca nie ocenia jednak tego jako jakiś specjalny zabieg marketingowy, a jedynie jako informację, jakich wiele można spotkać w mieście wywieszonych na balkonach mieszkań, których właściciele chcą je sprzedać samodzielnie, bez udziału firm nieruchomościowych. Sprzedaży nieruchomości rozumianej jako działalność gospodarcza Wnioskodawca nie dokonywał nigdy. Dotychczasowe sprzedaże nieruchomości dokonywane przez Zainteresowanego w ciągu ostatnich trzydziestu lat (były dwie) miały związek wyłącznie z zaspokajaniem osobistych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy (i jego rodziny). I tak, w roku 1984 lub 1985 Wnioskodawca sprzedał mieszkanie własnościowe w bloku, gdyż zakupił wtedy parter domu jednorodzinnego we W. Ten parter domu jednorodzinnego sprzedał przed rokiem 2000 w związku z budową domu w Ż., najprawdopodobniej miało to miejsce w roku 1999. Dodatkowo Zainteresowany wyjaśnia, że nie jest w stanie podać dokładnych danych co do daty sprzedaży ww. nieruchomości, ponieważ miały one miejsce wiele lat temu, a obecnie Wnioskodawca nie ma dostępu do dokumentów dotyczących tych transakcji. W razie konieczności oczywiście postara się do nich dotrzeć, ale może to wymagać czasu, gdyż w zamieszaniu związanym z rozwodem w ubiegłym roku sporo dokumentów archiwalnych zostało poprzemieszczanych i Wnioskodawca musiałby ich poszukiwać. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania: Czy zgodnie z przepisami, jakie wg obecnego stanu prawnego mają obowiązywać w roku 2014, przedmiotowa działka 194/5 uznana będzie na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 2 pkt 33 ustawy o podatku od towarów i usług za teren niezabudowany będący terenem budowlanym, czy też za teren niezabudowany inny niż teren budowlany. W konsekwencji: czy transakcja sprzedaży przedmiotowej działki 194/5 będzie opodatkowana podatkiem VAT (jako sprzedaż terenu budowlanego), czy też będzie zwolniona z opodatkowania VAT jako sprzedaż terenu innego niż teren budowlany? Czy - w przypadku uznania przedmiotowej działki za budowlaną i wyłączenia jej z tego powodu spod zwolnienia od VAT – Wnioskodawca będzie zmuszony naliczyć i odprowadzić podatek VAT od transakcji jej sprzedaży, czy też podatku tego naliczyć i odprowadzić nie będzie musiał, gdyż z tytułu tej transakcji nie uzyska statusu podatnika VAT? Sprzedaż ta nie będzie bowiem realizowana w ramach działalności gospodarczej, dotyczy gruntu nabytego blisko osiem lat temu na cele prywatne i nigdy niezwiązanego z żadną działalnością gospodarczą oraz będzie miała charakter sprzedaży sporadycznej (okazjonalnej). Zdaniem Wnioskodawcy: Ad. 1 Przedmiotowa działka winna zostać zakwalifikowana jako działka rolna, gdyż taki status prawny posiada zarówno w ewidencji gruntów, jak i w księdze wieczystej (grunty orne). W stosunku do tej działki nie była przeprowadzona określona odrębnymi przepisami procedura polegająca na zmianie jej statusu z rolnego na inny (nie było tzw. procedury odrolnienia). Tym samym sprzedaż tej działki winna podlegać zwolnieniu od VAT jako dostawa terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług. Ad. 2 W razie gdyby przy sprzedaży przedmiotowej działki nie miało zastosowania zwolnienie od podatku VAT określone w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług, to nadal Wnioskodawca nie będzie zobligowany do naliczenia i odprowadzenia podatku VAT od tej transakcji, ponieważ działka nie będzie związana z żadną działalnością gospodarczą, a Wnioskodawca z tytułu jej zawarcia nie uzyska statusu podatnika VAT, zdefiniowanego w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. W szczególności transakcja ta nie będzie miała charakteru działalności ciągłej prowadzonej w celach zarobkowych, lecz będzie miała charakter jednorazowy, sporadyczny, mający na celu zbycie prywatnego składnika majątku nabytego wiele lat wcześniej. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju; eksport towarów; import towarów na terytorium kraju; wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju; wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. W myśl art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Przepisy art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy, definiują pojęcie dostawy towarów i świadczenia usług za wynagrodzeniem. Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również: przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie; wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione; wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej; wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta; ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego; oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste; zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6. Natomiast na mocy art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Należy jednak zaznaczyć, że nie każde działanie, powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę, w rozumieniu przepisów ustawy. Aby tak się stało muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki: w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia, świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie). Podkreślenia wymaga fakt, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem, aby dana usługa podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia. Zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza nie tylko czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, ale także czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika. Stosownie do postanowień art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Wskazać należy, że ustawa o podatku od towarów i usług nie wymienia małżonków jako odrębnej kategorii podatników. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Należy zauważyć, że żaden z przepisów ustawy nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa. Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 121), zwanej dalej k.c. Ze współwłasnością mamy do czynienia wtedy, gdy własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom (art. 195 k.c.). Jak stanowi art. 196 § 1 k.c., współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną. Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu (§ 2 ww. przepisu). W przypadku współwłasności nieruchomości określonej w częściach ułamkowych, każdy ze współwłaścicieli ma określony ułamkiem udział w nieruchomości. Podkreślić należy, że współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu na charakter udziału, każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli (art. 198 k.c.). Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział. Należy wyjaśnić, że na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług zarówno sprzedaż udziału we współwłasności gruntu na podstawie art. 198 k.c., jak i sprzedaż wspólnego gruntu za zgodą wszystkich współwłaścicieli na podstawie art. 199 k.c., stanowi odpłatną dostawę towarów. Natomiast w myśl art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.), z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Zatem istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej). W świetle art. 35 ww. Kodeksu, w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku. Zgodnie z brzmieniem art. 36 § 1 oraz § 2 cyt. ustawy, oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny. Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku. Natomiast działalność gospodarcza – według ust. 2 art. 15 – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Wskazać należy, że definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie jest znacznie szersza niż definicja działalności gospodarczej uregulowana w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), czy też w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.). W konsekwencji ocena określonych stanów na gruncie powołanych aktów prawnych może być odmienna. W świetle powyższego stwierdzić należy, że każdy, kto dokonuje czynności, które zmierzają do przyszłego wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, powinien być uznany za podatnika podatku od towarów i usług. Tym samym, wykorzystywanie majątku prywatnego przez osobę fizyczną stanowi również działalność gospodarczą, jeżeli jest dokonywane w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zatem podstawowym kryterium dla opodatkowania sprzedaży, w tym przypadku nieruchomości jest ustalenie, czy działanie to można uznać za wykorzystywanie towarów w sposób ciągły do celów zarobkowych, czy majątek nabyty został na potrzeby własne, czy też z przeznaczeniem do działalności handlowej. Określony w cytowanej ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie o podatku od towarów i usług, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy, mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej. W kontekście powyższego nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej. Dokonywanie określonych czynności poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności. Z opisu sprawy wynika, że w dniu 11 stycznia 2006 r. Wnioskodawca zakupił wraz z ówczesną żoną działkę gruntu nr 194/5 o pow. 50 arów (0,5 hektara). Zakup nastąpił w trakcie trwania małżeństwa, ze środków z małżeńskiego majątku wspólnego i na zasadach małżeńskiej wspólności majątkowej. Działka ta posiadała i posiada nadal status działki rolnej, aczkolwiek sporządzony został dla niej Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego, w myśl którego działka ta położona jest na terenach oznaczonych symbolem xxx - tereny zabudowy produkcyjno-magazynowej alternatywnie usługowej. W momencie nabycia plan ten obowiązywał, a działka ta była niezabudowana i taka pozostaje do dnia dzisiejszego. Przy transakcji tej Wnioskodawca z żoną zapłacił podatek od czynności cywilnoprawnych, natomiast nie była ona opodatkowana podatkiem VAT. W dniu 16 grudnia 2011 r. uprawomocniło się orzeczenie Sądu Okręgowego, stwierdzające rozwód Wnioskodawcy. Z tym dniem małżeńska wspólność ustawowa w stosunku do tej działki przekształciła się z mocy prawa we współwłasność w częściach ułamkowych w proporcji po 50% Zainteresowany i 50% była żona. Obecnie Wnioskodawca wraz z byłą żoną planują jako współwłaściciele zbyć tę działkę, a do transakcji dojdzie w roku 2014. Dokończenie negocjacji z nabywcą i zawarcie umowy sprzedaży Wnioskodawca uzależnia od uzyskania informacji, czy transakcja ta będzie opodatkowana podatkiem VAT, czy też nie. Przedmiotowa działka nr 194/5 posiada urządzoną księgę wieczystą w Sądzie Rejonowym, w której wykazana jest ona jako grunt orny. Działka ta do chwili obecnej nie jest zabudowana, a wskazany wyżej Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego wprowadzony w roku 2003 obowiązuje nadal. Przedmiotowa działka została zakupiona na cele prywatne, i nigdy nie była związana z działalnością gospodarczą ani nie była w ewidencji środków trwałych żadnego podmiotu gospodarczego. Sprzedawana będzie również prywatnie, a sprzedaż ta nie będzie miała związku z żadną działalnością gospodarczą. Wprawdzie Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług ogólnobudowlanych, i Zainteresowany jest z jej tytułu podatnikiem VAT, lecz sprzedaż przedmiotowej działki dotyczyć będzie majątku prywatnego (osobistego) Wnioskodawcy, niezwiązanego z jego działalnością gospodarczą w żaden sposób, i zrealizowana będzie poza jego działalnością gospodarczą. Działalności w zakresie nabywania i zbywania nieruchomości na własny rachunek Wnioskodawca nie prowadzi i nigdy nie prowadził. Przedmiotowa nieruchomość była odpłatnie wynajmowana podmiotowi gospodarczemu w latach 2006-2008. Od tamtego czasu nieruchomość nie jest nikomu wynajmowana, zaś plany zagospodarowania jej we własnym zakresie zostały zaniechane. Żadne czynności celem przygotowania nieruchomości do sprzedaży nie były podejmowane. W szczególności nieruchomość nie była dzielona, marketingowana, ani też nie wydzielano i nie utwardzano dróg wewnętrznych ani nie urządzano zieleni. Generalnie nieruchomość znajduje się w takim stanie, w jakim została nabyta w roku 2006, z tym, że w latach, gdy była wynajmowana, nierówności i zagłębienia terenu wyrównane zostały poprzez ich zasypanie. Wnioskodawca wykonał również przyłącze wodne. Było to związane z potrzebami ówczesnego najemcy, który nieruchomość wykorzystywał do swoich celów gospodarczych. Zainteresowany wskazał dodatkowo, że przez szereg miesięcy w roku 2012 i 2013 na nieruchomości był zainstalowany baner (transparent) zawierający informację: „Nieruchomość do sprzedania” i numer telefonu Wnioskodawcy. Dzięki niemu zgłosił się zainteresowany, z którym zamierza Wnioskodawca obecnie zawrzeć umowę sprzedaży. Zainteresowany nie ocenia jednak tego jako jakiś specjalny zabieg marketingowy, a jedynie jako informację, jakich wiele można spotkać w mieście wywieszonych na balkonach mieszkań, których właściciele chcą je sprzedać samodzielnie, bez udziału firm nieruchomościowych. Sprzedaży nieruchomości rozumianej jako działalność gospodarcza Wnioskodawca nie dokonywał nigdy. Dotychczasowe sprzedaże nieruchomości dokonywane przez Zainteresowanego w ciągu ostatnich trzydziestu lat (były dwie) miały związek wyłącznie z zaspokajaniem moich osobistych (i mojej rodziny) potrzeb mieszkaniowych. I tak, w roku 1984 lub 1985 Wnioskodawca sprzedał mieszkanie własnościowe w bloku, gdyż zakupił wtedy parter domu jednorodzinnego we W. Ten parter domu jednorodzinnego sprzedał przed rokiem 2000 w związku z budową domu w Ż., najprawdopodobniej miało to miejsce w roku 1999. Dodatkowo Zainteresowany wyjaśnia, że nie jest wstanie podać dokładnych danych co do daty sprzedaży ww. nieruchomości, ponieważ miały one miejsce wiele lat temu, a obecnie Wnioskodawca nie ma dostępu do dokumentów dotyczących tych transakcji. Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą kwestii możliwości zastosowania zwolnienia od podatku VAT dla sprzedaży działki gruntu na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy. W tym miejscu wyjaśnić należy, że przez umowę najmu – zgodnie z art. 659 § 1 k.c. – wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. W myśl natomiast § 2 powołanego przepisu, czynsz może być oznaczony w pieniądzach lub w świadczeniach innego rodzaju - art. 659 § 1 k.c. Jak stanowi art. 675 § 1 k.c., po zakończeniu najmu najemca obowiązany jest zwrócić rzecz w stanie nie pogorszonym; jednakże nie ponosi odpowiedzialności za zużycie rzeczy będące następstwem prawidłowego używania. Stosownie do treści powyższego przepisu, najem jest umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną, i polega na oddaniu rzeczy do używania przez wynajmującego, zaś świadczenie najemcy, polega na płaceniu umówionego czynszu. Tak więc, oddanie w ramach umowy najmu osobie trzeciej lokalu użytkowego skutkuje uzyskiwaniem korzyści majątkowej po stronie wynajmującego. W kontekście niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę na treść zdania drugiego definicji pojęcia „działalność gospodarcza” – art. 15 ust. 2 ustawy, w której mówi się o wykorzystywaniu m.in. towarów w sposób ciągły do celów zarobkowych. Takie wykorzystywanie towarów ma miejsce poprzez oddanie ich w stosunki obligacyjne (najem, dzierżawa, leasing itp.). Istota umowy najmu wskazuje, że na jej podstawie dochodzi do odpłatnego świadczenia usług przez właściciela na rzecz najemcy. Najemca za oddaną mu w najem rzecz płaci umówiony czynsz. Istnieje zatem bezpośredni związek między świadczoną usługą a przekazanym za nią wynagrodzeniem. W konsekwencji najem nieruchomości stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Tym samym wypełnia ona określoną w art. 15 ust. 2 ustawy definicję działalności gospodarczej, bez względu na to, czy najem jest prowadzony w ramach działalności gospodarczej. Sam charakter stosunku prawnego, jaki kształtuje umowa najmu, wskazuje, że ma ona długotrwały charakter, a uzyskiwane korzyści z tego tytułu są w zasadzie stałe. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że działka, będąca przedmiotem wniosku, nabyta na podstawie umowy sprzedaży, którą Zainteresowany w tym samym roku, w którym kupił oddawał w odpłatny najem na podstawie zawartej umowy, de facto wykorzystywana była przez Niego w działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. Biorąc zatem pod uwagę treść przytoczonych przepisów oraz zawarty we wniosku opis zdarzenia przyszłego stwierdzić należy, że Wnioskodawca sprzedając działkę nr 194/5, nie dokona zbycia majątku osobistego, ale majątku wykorzystywanego przez Niego w prowadzonej działalności gospodarczej, do której należy w podatku od towarów i usług wynajem gruntów. Zatem dokonując dostawy działki wynajmowanej odpłatnie w celach zarobkowych, tj. skutkiem czego jest uzyskiwanie korzyści majątkowych z tego tytułu, Zainteresowany wypełnia przesłanki określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Ponadto grunty spełniają definicję towarów wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, zatem ich sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju. Wskazać należy, że powyższa analiza, a w szczególności powołane konkluzje, pozostają w zgodzie z regulacjami prawa Unijnego. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE. L Nr 347, str. 1 ze zm.), „podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel, czy też rezultaty takiej działalności. „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu. Jednocześnie w art. 12 ust. 1 lit. b cyt. Dyrektywy wskazano, że państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, w szczególności dostawy terenu budowlanego. Zatem także w świetle prawa Unijnego Zainteresowany – w takim kształcie sprawy – zostałby uznany (dokonując dostawy działek gruntu wykorzystywanych w działalności gospodarczej) za podatnika podatku VAT. Powyższe oznacza, że sprzedaż przez Zainteresowanego działki nr 194/5 wykorzystywanej przez Niego w działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem Wnioskodawca w związku z dostawą tej działki wypełni przesłanki zdefiniowane w art. 15 ust. 1 ustawy i wystąpi w momencie sprzedaży przedmiotowego gruntu jako podatnik podatku od towarów i usług dokonujący sprzedaży majątku związanego z działalnością gospodarczą. Stosownie do treści art. 113 ust. 1 ustawy, zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150.000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku. Natomiast jak wynika z art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. d ustawy zwolnień, o których mowa w ust. 1 i 9, nie stosuje się do podatników dokonujących dostaw terenów budowlanych. Powyższy przepis wskazuje zatem, że podatnicy dokonujący dostawy takich towarów jak tereny budowlane, niezależnie od wielkości swoich obrotów, nie mogą korzystać ze zwolnienia od podatku, tym samym stają się podatnikami podatku VAT. W art. 41 ust. 1 ustawy postanowiono, że stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Jednakże, zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%. Należy zauważyć, że na podstawie art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 listopada 2013 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1608) w art. 146a ustawy wprowadzenie do wyliczenia - z dniem 31 grudnia 2013 r. - otrzymało następujące brzmienie: „W okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f:”. Zatem zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i ust. 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%. Od zasady opodatkowania dostawy gruntu według ww. stawki przewidziano jednak pewne wyjątki. Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m. in. w art. 43 ust. 1 ustawy. Jak wynika z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Zgodnie z art. 2 pkt 33 ustawy, przez tereny budowlane rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przyjmuje się, że pojęcie tereny budowlane obejmuje obszary, na których przewidziane są różne formy zabudowy np. mieszkaniowej, zabudowy techniczno-produkcyjnej, zabudowy zagrodowej. Powyższe oznacza, że co do zasady opodatkowane podatkiem VAT są dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku tych ostatnich opodatkowane są wyłącznie te, których przedmiotem są tereny budowlane. Pozostałe natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, będących gruntami leśnymi, rolnymi itp. są zwolnione od podatku VAT. Jak wynika z opisu sprawy, działka będąca przedmiotem planowanej sprzedaży, posiadała i posiada nadal status działki rolnej, aczkolwiek sporządzony został dla niej Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego (uchwała Rady Gminy z dnia 29 maja 2003 r.), w myśl którego działka ta położona jest na terenach oznaczonych symbolem xxx – tereny zabudowy produkcyjno-magazynowej alternatywnie usługowej. W momencie nabycia plan ten obowiązywał, a działka ta była niezabudowana i taka pozostaje do dnia dzisiejszego. Obecnie również ww. Plan Zagospodarowania Przestrzennego obowiązuje jak wskazuje Wnioskodawca. Z powyższego wynika, że do dostawy działki nr 194/5 nie jest możliwe zastosowanie zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, gdyż zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została ona przeznaczona pod zabudowę produkcyjno-magazynową lub usługową. Zatem sprzedaż przez Zainteresowanego działki nr 194/5 wykorzystywanej przez niego w działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem Wnioskodawca w związku z dostawą tej działki wypełni przesłanki zdefiniowane w art. 15 ust. 1 ustawy i wystąpi w momencie sprzedaży przedmiotowego gruntu jako podatnik podatku od towarów i usług dokonujący sprzedaży majątku związanego z działalnością gospodarczą. W konsekwencji powyższego sprzedaż działki będzie odpłatną dostawą uregulowaną w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, względem której Wnioskodawca nie będzie mógł skorzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, ze względu na fakt, że została ona objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w roku 2003, z którego wynika, że jest to teren zabudowy produkcyjno-magazynowej alternatywnie usługowej. Podsumowując, działka 194/5 będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług wg 23% stawki podatku, bowiem z planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że jest to teren zabudowy produkcyjno-magazynowej alternatywnie usługowej, czyli teren budowlany. Ponadto, ponieważ ww. działka była wykorzystywana przez Wnioskodawcę w działalności gospodarczej (wynajem), obecnie jej dostawa będzie wykonywana przez podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy i opodatkowana podatkiem w wysokości 23%, jako teren budowlany. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wobec powyższego, udzielona interpretacja indywidualna stanowi ochronę prawno-podatkową tylko dla Wnioskodawcy, a nie dla Jego małżonki. Dodatkowo tut. Organ w sprawie będącej przedmiotem wniosku należy zwrócić uwagę, że analiza załączników dołączonych do wniosku nie mieści się w ramach określonych w art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z powyższym Minister Finansów nie jest uprawniony do oceny prawnej załączników dołączonych przez Wnioskodawcę. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we iu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 , po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.
Powołane przepisy
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.
Słowa kluczowe
dostawa-dostawa towarówdziałkidzierżawagruntypodatek-podatek od towarów i usług
Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło (Eureka)