II KK 600/23

II KK 600/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jarosław Matras SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Klaudia Binienda w sprawie K. J. F. skazanego z art. 190 § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 24 stycznia 2024 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść oskarżonego od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. akt VIII K 852/21, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze łącznej grzywny orzeczonej wobec K. J. F. i przekazuje w tym zakresie sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie. UZASADNIENIE K. J. F. został oskarżony o popełnienie wspólnie i w porozumieniu z D. F. dwóch czynów wyczerpujących znamiona przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. i czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 288 § 1 k.k. W tym samym postępowaniu zarzuty przedstawiono także D. A. F., który został oskarżony o II KK 600/23 2 popełnienie wspólnie i w porozumieniu z K. J. F. dwóch czynów wyczerpujących znamiona przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. Po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi -Północ w Warszawie wyrokiem nakazowym z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. akt VIII K 852/21: - oskarżonego K. J. F. uznał za winnego: 1. popełnienia zarzucanego mu w pkt. I aktu oskarżenia czynu z art. 190 § 1 k.k. i za to wymierzył mu karę grzywny 120 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych każda; 2. popełnienia zarzucanego mu w pkt. II aktu oskarżenia czynu z art. 190 § 1 k.k. i za to wymierzył mu karę grzywny 120 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych każda; 3. popełnienia zarzucanego mu w pkt. III aktu oskarżenia czynu, kwalifikując go z art. 288 § 1 k.k. i za to, a na podstawie art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 37a § 1 k.k. wymierzył mu karę grzywny 120 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych każda; 4. na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k., w miejsce jednostkowych kar grzywny określonych w punktach 1-3 sentencji wyroku, wymierzył oskarżonemu K. J. F. karę łączną 350 stawek dziennych grzywny, po 10 złotych każda stawka; 5. na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego K. J. F. obowiązek naprawienia szkody w całości na rzecz pokrzywdzonego P. N. w kwocie 3 470 złotych, - oskarżonego D. A. F. uznał za winnego: 6. popełnienia zarzucanego mu w pkt. I aktu oskarżenia czynu z art. 190 § 1 k.k. i za to wymierzył mu karę grzywny 120 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych każda; 7. popełnienia zarzucanego mu w pkt. II aktu oskarżenia czynu z art. 190 § 1 k.k. i za to wymierzył mu karę grzywny 120 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych każda; 8. na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k., w miejsce jednostkowych kar grzywny określonych w punktach 6-7 sentencji wyroku, wymierzył oskarżonemu D. A. F. karę łączną 200 stawek dziennych grzywny, po 10 złotych każda stawka. II KK 600/23 3 Jednocześnie Sąd Rejonowy zawarł w tym orzeczeniu rozstrzygnięcia w przedmiocie dowodów rzeczowych oraz kosztów postępowania. Wobec niezaskarżenia przez żadną ze stron wskazany wyrok uprawomocnił się w dniu 25 marca 2022 r., bez postępowania odwoławczego. Od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ kasację, na korzyść oskarżonego K. J. F. na podstawie art. 521 § 1 k.p.k., wniósł Prokurator Generalny. Autor kasacji zaskarżając ten wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze łącznej grzywny sformułował zarzut „rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 k.p.k., polegającego na orzeczeniu wobec oskarżonego K. J. F. w postępowaniu nakazowym kary łącznej grzywny w wysokości 350 stawek dziennych, w sytuacji gdy wskazany przepis dopuszcza orzeczenie kary grzywny w maksymalnej wysokości do 200 stawek dziennych albo 200.000 złotych, tj. powyżej górnej granicy określonej w tym przepisie, co odnosi się również do wymierzanej wyrokiem nakazowym kary łącznej”. Mając powyższe na względzie Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego niniejszą kasacją wyroku nakazowego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w powyższym zakresie Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego, jest oczywiście zasadna, co pozwoliło na jej uwzględnienie na posiedzeniu bez udziału stron w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z treścią przepisu art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec karę ograniczenia wolności lub grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200.000 zł. Przepis ten określa więc zarówno rodzaj kar, jakie sąd może orzec w postępowaniu nakazowym, jak też wysokość tych kar, w tym kary grzywny. Górny pułap grzywny odnosi się przy tym zarówno do kar jednostkowych, orzekanych za poszczególne przestępstwa, jak również do wymierzanej wyrokiem nakazowym kary łącznej (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 13 stycznia 2005 r., II KK 499/04, OSNKW 2005, z. 2, poz. 18; 3 lutego 2006 r., II KK 356/05; 11 stycznia 2012 r., II KK 323/11; 26 lipca 2023 r., II KK 241/23). II KK 600/23 4 Trafnie wskazuje skarżący, że niezastosowanie się do ograniczenia wskazanego w art. 502 § 1 k.p.k., co do wysokości grzywny w postępowaniu nakazowym i skazanie oskarżonego K. J. F. na tę karę w liczbie stawek wyższej, stanowi rażące naruszenie powołanego przepisu (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 11 kwietnia 2018 r., IV KK 115/18; 30 lipca 2020 r, III KK 88/20). Naruszenie to miało przy tym niewątpliwie istotny wpływ na treść wyroku, albowiem konsekwencją tego uchybienia było poniesienie przez oskarżonego dolegliwości surowszej niż powinien był ponieść, gdyby sąd meriti orzekał w sposób prawidłowy. Wobec powyższego zasadnym jest wniosek Prokuratora Generalnego o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego w części dotyczącej wymierzonej oskarżonemu K. J. F. kary łącznej i postulowanie jej ponownego ukształtowania z poszanowaniem reguły zawartej w art. 502 § 1 k.p.k. Procedując ponownie w sprawie Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie, uwzględniając zapatrywania prawne Sądu Najwyższego, rozstrzygnie stosując omówione wcześniej przepisy prawa karnego procesowego. Z tych względów orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku. [PGW] [as]