RNw 28/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk J. Górski, płk J. Jeż (sprawozdawca), ppłk S. Kosmal, płk S. Mendyka, płk E. Zawiłowski, ppłk E. Matwijów (sędzia s. wojsk. - deleg.).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk W. Kubala. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 1986 r. na rozprawie sprawy Zdzisława P., skazanego prawomocnie za przestępstwo określone w art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 201 i w zw. z art. 247 § 1 k.k. - z zastosowaniem art. 57 § 2 i 3 pkt 1 k.k. oraz art. 4 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii (Dz. U. Nr 36, poz. 192) - na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat oraz grzywnę w wymiarze 100.000 zł, z powodu rewizji nadzwyczajnej, wniesionej przez Naczelnego Prokuratora Wojskowego na niekorzyść, od wyroku Sądu Najwyższego Izby Wojskowej z dnia 28 października 1985 r. rewizję nadzwyczajną Naczelnego Prokuratora Wojskowego oddalił (...). Uzasadnienie faktyczne(...) Od wyroku sądu drugiej instancji rewizję nadzwyczajną na niekorzyść skazanego wniósł Naczelny Prokurator Wojskowy, który podnosząc zarzut rażąco łagodnej kary domagał się zmiany wyroku przez wymierzenie skazanemu kary dodatkowej degradacji. Po wysłuchaniu wystąpienia przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, popierającego rewizję nadzwyczajną, oraz wniosków obrońcy i skazanego o jej oddalenieUzasadnienie prawneSąd Najwyższy w poszerzonym składzie zważył w tej sprawie, co następuje:Rewizja nadzwyczajna nie kwestionuje zasadności odstąpienia w zaskarżonym wyroku od orzeczenia obowiązkowej kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych w myśl art. 57 § 4 k.k., a tylko negatywnie ocenia ten wyrok w zakresie wymiaru kary, który uważa za rażąco łagodny przez nieorzeczenie fakultatywnej kary dodatkowej degradacji. Nie wnikając bliżej w szeroko umotywowane w rewizji nadzwyczajnej okoliczności, mające przemawiać za orzeczeniem w odniesieniu do skazanego kary dodatkowej degradacji, należy stwierdzić, że takie postępowanie byłoby sprzeczne z aktualnym stanem prawa karnego. Artykuł 296 § 2 k.k. w części traktującej o możliwości fakultatywnego orzekania kary dodatkowej degradacji wobec żołnierzy w razie skazania ich za zbrodnię jest obecnie przepisem martwym, gdyż w takich wypadkach orzekana jest obligatoryjna kara dodatkowa pozbawienia praw publicznych (art. 40 § 1 k.k. w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o zmianie niektórych przepisów prawa karnego i prawa o wykroczeniach - Dz. U. Nr 23, poz. 100), która obejmuje również degradację (art. 296 § 1 k.k.), gdyż m.in. powoduje taki sam skutek, tj. utratę posiadanego stopnia wojskowego i powrót do stopnia szeregowego (art. 39 k.k.).Z tego zatem wynika, że kara dodatkowa degradacji może być orzekana wobec żołnierzy tylko w razie skazania ich za występek umyślny, i to pod warunkiem, że nie orzeka się kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych na podstawie art. 40 § 2 k.k. Przenosząc ten pogląd na realia niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że skoro skazanemu przypisano popełnienie zbrodni, a przy wymiarze kary zastosowano instytucję nadzwyczajnego złagodzenia (art. 57 § 2 k.k.) i jednocześnie odstąpiono od orzeczenia obowiązkowej kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych (art. 57 § 4 k.k.), to obecnie brak podstaw do orzekania wobec niego kary degradacji, tym bardziej że wchodzi ona w zakres obligatoryjnie orzekanej kary dodatkowej, której pominięcie rewizja nadzwyczajna aprobuje (...).(...) Niezależnie od tych rozważań wskazać należy, że orzeczenie wobec skazanego kary degradacji jest niemożliwe jeszcze z zupełnie innego powodu. Z ujawnionego w trakcie przewodu sądowego dokumentu oraz ustnego oświadczenia skazanego wynika bowiem, że rozkazem MON z dnia 3 stycznia 1986 r. został on przeniesiony do rezerwy, a z dniem 24 stycznia 1986 r. całkowicie rozliczony i zwolniony z czynnej służby wojskowej. Skazany nie jest więc już żołnierzem w rozumieniu art. 289 § 2 k.k., w związku z czym stosownie do treści uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - Izba Wojskowa z dnia 2 października 1974 r. (U 5/75 - OSNKW 1974, z. 12, poz. 220) nie można wobec niego stosować kary dodatkowej degradacji (...).