Rw 259/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Górski. Sędziowie: ppłk S. Kosmal (sprawozdawca), płk B. Piechota (sędzia s. wojsk. - deleg.).Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Jaroń.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 1986 r. na rozprawie sprawy nieprawomocnie skazanych:a) Dariusza Ż. za przestępstwo określone w art. 214 § 1 k.k., z zastosowaniem art. 293 § 1 i art. 59a pkt 2 k.k., na karę 8 miesięcy aresztu wojskowego i 10.000 zł nawiązki na rzecz Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi.b) Krzysztofa M. za przestępstwo określone w art. 214 § 1 k.k., z zastosowaniem art. 293 § 1 i art. 59a pkt 2 k.k., na karę 1 roku aresztu wojskowego i 10.000 zł nawiązki na rzecz Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi, z powodu rewizji wniesionych przez Zastępcę Wojskowego Prokuratora Garnizonowego w N. na niekorzyść oskarżonych oraz przez obrońców od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 28 lutego 1986 r.rewizji obu obrońców nie uwzględnił, a częściowo uwzględniając rewizję prokuratora zaskarżony wyrok zmienił przez uchylenie orzeczenia o nawiązkach zasądzonych od oskarżonych na rzecz Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi, i z tą zmianą utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został przez prokuratora oraz przez obrońców.Prokurator zarzucając wyrokowi obrazę przepisów prawa materialnego wskutek błędnego zastosowania art. 214 § 1 i art. 59a pkt 2 k.k. oraz wymierzenie obu oskarżonym rażąco łagodnych kar wnosił na tej podstawie o zmianę zaskarżonego orzeczenia przez:- poprawienie kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonym przestępstwa - na art. 214 § 2 k.k.,- uchylenie orzeczonych względem obu oskarżonych nawiązek na rzecz Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi,- wymierzenie oskarżonemu Dariuszowi Ż. kary 1 roku i 3 miesięcy aresztu wojskowego, a Krzysztofowi M. kary 1 roku i 6 miesięcy aresztu wojskowego,- wymierzenie obu oskarżonym po 70.000 zł grzywny,- orzeczenie wobec obu oskarżonych kar dodatkowych podania wyroku do publicznej wiadomości.Obrońca oskarżonego Dariusza Ż., podnosząc zarzut obrazy przepisów prawa procesowego wskutek wszczęcia postępowania o przestępstwo ścigane z urzędu bez stosownego wniosku pokrzywdzonego oraz zarzut rażącej niewspółmierności kary, domagał się na tej podstawie uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania karnego, ewentualnie jego zmiany przez złagodzenie kary aresztu do 6 miesięcy i odroczenia jej wykonania w myśl art. 301 k.k.Obrońca oskarżonego Krzysztofa M., zarzucając wyrokowi błędne ustalenia wskutek bezpodstawnego uznania, że wspomniany oskarżony uczestniczył w zaborze samochodu należącego do Włodzimierza M., a ponadto podnosząc zarzut rażącej niewspółmierności kary wnosił na tej podstawie o zmianę zaskarżonego orzeczenia przez uniewinnienie oskarżonego od przypisanego mu przestępstwa lub wymierzenie mu kary w granicach uzasadniających zastosowanie dobrodziejstwa odroczenia kary do czasu ukończenia służby wojskowej.Po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który popierał rewizję prokuratora i wnosił o nieuwzględnienie rewizji obrońców, oraz po wysłuchaniu obrońców, którzy popierali swoje rewizje i wnosili o nieuwzględnienie rewizji prokuratora,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Co do rewizji obrońcy oskarżonego Dariusza Ż.Podniesiony przez obrońcę zarzut obrazy przepisów prawa procesowego, polegający na rzekomym wszczęciu postępowania karnego bez wniosku o ściganie osoby uprawnionej, nie jest zasadny.Postępowanie w niniejszej sprawie bowiem toczyło się od początku o czyn przewidziany w art. 214 § 2 k.k., do wszczęcia którego wniosek o ściganie nie jest potrzebny. Zmiana kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego - na art. 214 § 1 k.k. nastąpiła dopiero po przeprowadzeniu postępowania sądowego i była możliwa z uwagi na wniosek pokrzywdzonego o ściganie karne, który został złożony przez osobę uprawnioną w toku jej pierwszego przesłuchania przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze.Żądanie obrońcy umorzenia postępowania karnego nie może więc być uwzględnione.Nieuzasadnione jest także żądanie tego obrońcy złagodzenia wymierzonej oskarżonemu kary aresztu wojskowego. Dariusza Ż. bowiem obciąża szereg istotnych okoliczności, wśród których na pierwszy plan wysunąć należy fakt, że dopuścił się on przypisanego mu przestępstwa w czasie samowolnego oddalenia i w stanie nietrzeźwości, działał z niezwykłą konsekwencją i czynem swoim wyrządził dużą szkodę. Za surowym potraktowaniem oskarżonego przemawiają także względy ogólnoprewencyjne, a w szczególności nagminność tego rodzaju czynów na terenie kraju.II. Co do rewizji obrońcy oskarżonego Krzysztofa M.Przede wszystkim stwierdzić trzeba, że podniesiony przez skarżącego zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia nie jest słuszny.Obrońca kwestionując ustalenia sądu pierwszej instancji dotyczące zachowania się Krzysztofa M. w momencie zaboru samochodu Włodzimierza M. powoływał się przede wszystkim na wyjaśnienia tego oskarżonego, który ograniczył swój udział w przestępstwie do zajęcia miejsca w zabranym przez Dariusza Ż. pojeździe. Ze stanowiskiem obrońcy nie można się zgodzić. Wprawdzie oskarżony Krzysztof M. nie przyznał się do tego, aby w jakikolwiek sposób uczestniczył w zaborze samochodu, ale jego udział w tym przestępstwie kategorycznie potwierdził współoskarżony Dariusz Ż., którego wyjaśnienia z uwagi na okoliczności wymienione w motywach zaskarżonego wyroku zostały potraktowane przez sąd pierwszej instancji jako wiarygodne. To, czy oskarżony wybił szybę w samochodzie pokrzywdzonego i pomagał Dariuszowi Ż. w jego uruchomieniu, nie ma większego znaczenia, skoro bezsporne jest, iż wcześniej razem z Dariuszem Ż. zaplanował zabór pojazdu w celu jego krótkotrwałego użycia i zamiar ten realizował kontynuując jazdę zabranym samochodem. Tylko z tych powodów ponosi on winę jako współsprawca zaboru pojazdu.Sąd Najwyższy nie uwzględnił także wniosku obrońcy zgłoszonego na rozprawie rewizyjnej, aby czyn oskarżonego Krzysztofa M. potraktować jako usiłowanie do przestępstwa określonego w art. 214 § 1 k.k.Oskarżeni bowiem ruszając samochodem z parkingu dokonali już przestępstwa zaboru pojazdu, a to, że ujechali nim zaledwie 30 m, było następstwem ich nieostrożnej jazdy wynikłej na skutek stanu nietrzeźwości kierującego.U podstaw nieuwzględnienia wniosku obrońcy o złagodzenie kary oskarżonemu Krzysztofowi M. legły te same przesłanki, o których była mowa w związku z rewizją obrońcy oskarżonego Dariusza Ż., a ponadto uprzednia karalność sądowa Krzysztofa M., i to za przestępstwo tego samego rodzaju.III. Co do rewizji prokuratoraPodniesiony przez skarżącego zarzut obrazy przepisów prawa materialnego zasadny jest jedynie w odniesieniu do art. 59a pkt 2 k.k.Wspomniany przepis przewiduje orzeczenie nawiązki na rzecz pokrzywdzonego lub na rzecz PCK albo inny cel społeczny w razie skazania za umyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub za umyślne przestępstwo zniszczenia lub uszkodzenia mienia lub uczynienia go niezdolnym do użytku.Wprawdzie oskarżony dopuścił się umyślnego przestępstwa polegającego na zaborze pojazdu mechanicznego w celu jego krótkotrwałego użycia i następnie uszkodził go, ale szkoda w postaci rozbicia tego samochodu nie wynikała z tego przestępstwa, tylko z najechania nim przez oskarżonego na słup, a zatem wskutek naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym.Szkoda była zatem skutkiem innego czynu, i to popełnionego z winy nieumyślnej.Skoro tak - to brak podstaw do zasądzenia nawiązki przewidzianej w art. 59a pkt 2 k.k., której orzeczenie w myśl tego przepisu następuje za umyślne przestępstwo zniszczenia lub uszkodzenia mienia lub uczynienia go niezdatnym do użytku.Nie ma natomiast racji skarżący, twierdząc, że oskarżonym należało przypisać przestępstwo określone w art. 214 § 2 k.k., z uwagi na fakt porzucenia zabranego pojazdu w stanie uszkodzonym. Zgodzić się bowiem trzeba z sądem pierwszej instancji, który stwierdził, że brak podstaw prawnych, aby uznać, iż oskarżeni zabrany pojazd porzucili. Porzucenie pojazdu - to nic innego jak pozostawienie go bez opieki, niejako "na pastwę losu". W niniejszej sprawie oskarżeni ujechali skradzionym pojazdem zaledwie około 30 m i uderzyli w słup, uszkadzając samochód nieomalże w obrębie miejsca, w którym był zaparkowany, i w dodatku niemalże na oczach jego właściciela, który fakt kradzieży obserwował ze swojego mieszkania i w chwilę po dokonaniu przestępstwa był na jego miejscu.Brak podstaw do przyjęcia kwalifikowanej postaci przestępstwa, o jakiej mowa w art. 214 § 2 k.k., sprawia, że brak również podstaw do zaostrzenia wymierzonych oskarżonym kar aresztu wojskowego oraz orzekania kary grzywny i kary dodatkowej podania wyroku do publicznej wiadomości.