RNw 9/86
WyrokIzba Wojskowa1986-06-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności za przestępstwo określone w art. 215 § 1 k.k. jest dopuszczalne, gdy szkoda została naprawiona w całości i zachodzi wyjątkowy, szczególnie uzasadniony wypadek, mimo braku przyczynienia się skazanego do ujawnienia przestępstwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 215 § 1 k.k. jest dopuszczalne, jeśli szkoda została naprawiona w całości i zachodzi wyjątkowy, szczególnie uzasadniony wypadek. Brak przyczynienia się skazanego do ujawnienia przestępstwa nie wyklucza możliwości zastosowania warunkowego zawieszenia, jeśli suma innych okoliczności uzasadnia taki wyjątek.Stan faktyczny
Naczelny Prokurator Wojskowy wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku skazującego Bogdana S. za przestępstwo z art. 215 § 1 k.k., domagając się kary bez warunkowego zawieszenia. Zarzucono rażąco niewspółmierną karę oraz obrazę prawa materialnego przez zastosowanie warunkowego zawieszenia. Skazany nabył mienie społeczne, które zostało odzyskane w całości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną wniesioną przez Naczelnego Prokuratora Wojskowego na niekorzyść oskarżonego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Mendyka. Sędziowie: płk J. Górski, płk H. Kmieciak (sprawozdawca), ppłk S. Kosmal, kpt W. Oziębło, płk E. Zawiłowski, mjr J. Medyk (sędzia s. wojsk. - deleg.).Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Obara.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 1986 r. na rozprawie sprawy Bogdana S. skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 215 § 1 k.k. - z zastosowaniem art. 36 § 1, art. 73 § 1 i 2, art. 74 § 1 i 2 k.k. oraz art. 6 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej (Dz. U. Nr 23, poz. 101) - na kary 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 3 lat, 100.000 zł grzywny oraz podania wyroku do publicznej wiadomości, z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Naczelnego Prokuratora Wojskowego na niekorzyść oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 2 października 1985 r. oraz wyroku Sądu Najwyższego zapadłego w Izbie Wojskowej z dnia 22 listopada 1985 r.rewizję nadzwyczajną oddalił (...).Uzasadnienie faktyczne(...) W rewizji nadzwyczajnej złożonej na niekorzyść skazanego Naczelny Prokurator Wojskowy ponawia żądanie wymierzenia skazanemu kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, przy czym obok zarzutu orzeczenia rażąco niewspółmiernej kary (art. 387 pkt 4 k.p.k.) podnosi również zarzut obrazy przepisu prawa materialnego (art. 387 pkt 1 k.p.k.), a mianowicie art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej (Dz. U. Nr 23, poz. 101), wskutek zastosowania warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej popierającego rewizję nadzwyczajną oraz obrońcy wnoszącego o jej oddalenie, Sąd Najwyższy w powiększonym składzie zważył, co następuje:Podniesiony w rewizji nadzwyczajnej zarzut obrazy przepisu prawa materialnego (art. 387 pkt 1 k.p.k.), a w szczególności art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej (Dz. U. Nr 23, poz. 101), byłby zasadny, gdyby zastosowane w tej sprawie przez sąd pierwszej instancji, a utrzymane w mocy przez sąd odwoławczy, warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności było sprzeczne z tym przepisem. Tak jednak nie jest, jako że wspomniany art. 1 pkt 5 zezwala na warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności wymierzonej za przestępstwo określone w art. 215 § 1 k.k., jeżeli "zachodzą okoliczności, o których mowa w pkt 1", czyli gdy "szkoda wyrządzona przestępstwem została naprawiona w całości, a wyjątkowy, szczególnie uzasadniony wypadek przemawia za warunkowym zawieszeniem wykonania kary". Natomiast Sądy obu instancji - co wyraźnie wynika z uzasadnień ich wyroków - przyjęły, że w tej sprawie właśnie taki wyjątkowy, szczególnie uzasadniony wypadek zachodzi, a ponieważ nabyte przez skazanego od żołnierza mienie społeczne, które ten ostatni uzyskał przez zagarnięcie, zostało w całości odzyskane, przeto w żadnym razie nie można podzielić zarzutu, jakoby sądy pierwszej instancji i odwoławczy postąpiły wbrew prawu.Niewątpliwie - i tu wnoszący rewizję nadzwyczajną ma rację - pojęcie "wyjątkowego, szczególnie uzasadnionego wypadku", o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej (Dz. U. Nr 23, poz. 101), jest w swej istocie zbieżne z takim pojęciem użytym w art. 57 § 2 k.k., wobec czego przy wykładni tego pojęcia można posługiwać się kryteriami określonymi w pkt 1 i 2 § 2 tego artykułu. Należy jednak pamiętać, że wspomniane kryteria wskazane zostały w art. 57 § 2 k.k. jedynie przykładowo (o czym świadczy zwrot "w szczególności") i w związku z tym nie wyczerpują one w całości pojęcia "wyjątkowego, szczególnie uzasadnionego wypadku", a tym samym brak któregokolwiek z nich nie oznacza jeszcze, że takowy wypadek nie zachodzi. Myli się przeto wnoszący rewizję nadzwyczajną, wywodząc, że skoro skazany nie przyczynił się do ujawnienia przestępstwa, to "nie dopełnił podstawowego warunku wymaganego do skorzystania z dobrodziejstwa w postaci warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej za paserstwo umyślne, pod rządami ustawy epizodycznej z dnia 10 maja 1985 r." Suma okoliczności powołanych przez sąd pierwszej instancji wystarczała więc w zupełności do przyjęcia wyjątkowego, szczególnie uzasadnionego wypadku przemawiającego za warunkowym zawieszeniem wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności (...).
Powiązane orzeczenia
- Rw 953/85 1986-01-21Czy w przypadku przestępstwa z art. 145 § 3 w zw. z art. 145 § 2 k.k. popełnionego po dniu 1 lipca 1985 r., gdy obowiązuje ustawa o szczególnej odpowiedzialności karnej, dopuszczalne jest warunkowe zawieszenie wykonania…
- Rw 187/64 1964-05-03Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności wobec przełożonego, który popełnił przestępstwo wspólnie z podwładnymi, jest dopuszczalne, jeśli czyn podwładnego nie wypełnia znamion przestępstwa z powodu b…
- V KRN 571/66 1966-11-24Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest uzasadnione w przypadku popełnienia przestępstwa przywłaszczenia mienia, gdy sprawca wyrównał szkodę przed wszczęciem postępowania, posiada nienaganną op…
- V KK 387/18 2019-09-19Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest dopuszczalne, gdy sprawca w czasie popełnienia przestępstwa był już skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania?
- I KK 313/25 2025-11-03Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest dopuszczalne, gdy sprawca w czasie popełnienia przestępstwa był już skazany na karę pozbawienia wolności, nawet z warunkowym zawieszeniem jej wykonania?
Powołane przepisy
art. 215 § 1 KKart. 36 § 1art. 73 § 1art. 74 § 1art. 6art. 387 pkt 4 KPKart. 387 pkt 1 KPKart. 1 pkt 5art. 2 pkt 1art. 57 § 2 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.