III PZP 55/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Michaluk. Sędziowie SN: E. Brzeziński, S. Perestaj (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, R. Wyrzykowskiego, w sprawie z wniosku Stanisława C. przeciwko Państwowemu Ośrodkowi Hodowli Zarodowej w K. - Zakładowi Remontowo-Budowlanemu S. o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku z siedzibą w Gdyni - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 17 lipca 1986 r. i do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy członkowi rady pracowniczej, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia, a który został przywrócony przez sąd do pracy, przysługuje na podstawie art. 57 § 2 k.p. wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy?"podjął następującą uchwałę:Członkowi rady pracowniczej, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia, a który został przywrócony do pracy, przysługuje wynagrodzenie przewidziane w art. 57 § 1 k.p.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się zasądzenia od pozwanego Zakładu kwoty 32.300 zł tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy od dnia 6 grudnia 1985 r. do dnia 24 lutego 1986 r. na podstawie art. 57 § 2 k.p.Pozwany Zakład wniósł o oddalenie powództwa podnosząc, że przepis art. 57 § 2 k.p. nie dotyczy powoda, bo nie jest on osobą chronioną w rozumieniu tego przepisu.Sąd Rejonowy w Elblągu wyrokiem z dnia 9 maja 1986 r. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 29.492 zł z 8% od dnia 1 marca 1986 r., a w pozostałej części oddalił powództwo.W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że wyrokiem z dnia 5 grudnia 1985 r. przywrócono powoda do pracy u pozwanego i zasądzono na rzecz powoda m.in. wynagrodzenie w kwocie 29.900 zł za czas pozostawania bez pracy od dnia 18 września 1985 r. do dnia 5 grudnia 1985 r. Wyrok ten uprawomocnił się. Pozwany w okresie po wydaniu tego wyroku, tj. od dnia 6 grudnia 1985 r. do jego uprawomocnienia się w dniu 18 lutego 1986 r., odmówił dopuszczenia powoda do pracy, motywując to tym, że wyrok przywracający powoda do pracy nie jest prawomocny.Zdaniem Sądu, rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodem z dnia 17 września 1985 r. nastąpiło z naruszeniem art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego (Dz. U. Nr 24, poz. 123 ze zm.), gdyż powód, jako członek rady pracowniczej, korzystał ze szczególnej ochrony i stosunek pracy z nim mógł być rozwiązany tylko po zyskaniu zgody rady pracowniczej. Naruszenie przez pozwanego powołanego przepisu powoduje zastosowanie art. 57 § 2 k.p.Z powyższych względów sąd przyznał powodowi wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy od dnia 6 grudnia 1985 r. do dnia 20 lutego 1986 r. w kwocie 29.492 zł.W rewizji od powyższego wyroku pozwany zakład zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 52 § 2 i art. 57 § 2 k.p., że powód korzysta ze szczególnej ochrony prawnej jako członek rady pracowniczej, i wniósł o zmianę wyroku oraz oddalenie powództwa w całości.W uzasadnieniu rewizji pozwany podniósł, że Sąd Rejonowy bezzasadnie zasądził na rzecz powoda wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy, gdyż art. 39 k.p. taksatywnie wymienia krąg osób, z którymi nie można rozwiązać umowy o pracę i którym w przypadku przywrócenia do pracy należy się wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy. Zdaniem pozwanego, powód nie korzysta ze szczególnej ochrony prawnej jako członek rady pracowniczej, gdyż art. 6 ustawy o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego nie zawiera zakazu rozwiązania umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 k.p. i nie wymaga również zgody rady pracowniczej na rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z członkiem rady pracowniczej. Z tych przyczyn, zdaniem pozwanego, Sąd nieprawidłowo zastosował przepis art. 57 § 2 k.p. wobec powoda i przyznał mu wynagrodzenie za cały okres pozostawania bez pracy, przekraczający 3 miesiące.Sąd Wojewódzki postanowił przedstawić do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne przytoczone w sentencji uchwały.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia, a który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej jednak niż za 3 miesiące i nie mniej niż za 1 miesiąc (art. 57 § 1 k.p.). Wynagrodzenie za cały okres pozostawania bez pracy przysługuje pracownikowi wymienionemu w art. 39 k.p., któremu nie można wypowiedzieć umowy o pracę, pracownicy w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego, a także pracownikowi, z którym nie można rozwiązać umowy o pracę z uwagi na ograniczenie z mocy przepisu szczególnego (art. 57 § 2 k.p.).Z treści art. 57 § 2 k.p. wynika, że inaczej traktuje on pracowników wymienionych w art. 39 k.p. oraz kobiety w okresie ciąży i urlopu macierzyńskiego niż pracowników, z którymi rozwiązanie umowy o pracę podlega ograniczeniu, z mocy przepisów pozakodeksowych.Uprawnienie do wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy innych pracowników niż wymienieni omówiony przepis przewiduje tylko w przypadku, gdy przepis szczególny reguluje ograniczenie rozwiązania bez wypowiedzenia umowy o pracę z takim pracownikiem.Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 27 czerwca 1986 r. III PZP 22/86, której nadano moc zasady prawnej, nie jest wymagana zgoda rady pracowniczej na rozwiązanie przez zakład pracy umowy o pracę bez wypowiedzenia z członkiem rady pracowniczej przedsiębiorstwa państwowego. W uzasadnieniu tej uchwały podkreślono, że użyty w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego (Dz. U. Nr 24, poz. 123 ze zm.) zwrot "nie może (...) rozwiązać stosunku pracy" odnosi się do rozwiązania, które nastąpiłoby w wyniku wypowiedzenia umowy o pracę przez zakład pracy, a której rozwiązanie miałoby nastąpić po wybraniu pracownika członkiem rady pracowniczej. W przeciwnym razie zbędny byłby ust. 2 tego artykułu.Oznacza to, że nie ma przepisu, który by ograniczał rozwiązanie bez wypowiedzenia umowy o pracę z członkiem rady pracowniczej przedsiębiorstwa państwowego.Jeżeli więc rozwiązano umowę o pracę z członkiem rady pracowniczej bez wypowiedzenia, a podjął on pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje mu wynagrodzenie przewidziane w art. 57 § 1 k.p. Brak jest podstaw do przyznania takiemu pracownikowi wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy na podstawie art. 57 § 2 k.p.Z tych powodów Sąd Najwyższy podjął uchwałę jak w sentencji.