Rw 659/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: ppłk S. Kosmal, mjr B. Szerszenowicz (sprawozdawca).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Obara.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 10 września 1986 r. na rozprawie sprawy Janusza R., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 210 § 1 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności i 25.000 zł grzywny oraz kary dodatkowe: pozbawienie praw publicznych na okres lat 3, konfiskata mienia w całości, nawiązka 5.000 zł oraz podanie wyroku do publicznej wiadomości, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 24 czerwca 1986 r.zaskarżony wyrok w części dotyczącej Janusza R. uchylił i sprawę przekazał sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżył obrońca, który podniósł w rewizji następujące zarzuty:1) obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku, a polegała na nieuwzględnieniu wniosków obrońcy oskarżonego:- wezwania na rozprawę sądową biegłych psychiatrów, którzy sporządzili opinię lekarską co do stanu zdrowia psychicznego oskarżonego Janusza R., w celu przesłuchania tych biegłych na rozprawie, a w szczególności w kwestii sporządzonej opinii,- zlecenia biegłym ze stosownej dziedziny sporządzenia opinii, z której wynikałoby, jaki był stopień stężenia alkoholu we krwi u pokrzywdzonego tego konkretnego dnia;2) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, polegającego na stwierdzeniu, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu, mimo że:- poważne wątpliwości wynikają z wyjaśnień samego oskarżonego,- współoskarżony Janusz P. odwołał swoje pomówienia na rozprawie, a jego wyjaśnienia z postępowania przygotowawczego również budzą wątpliwości,- nie można uznać zeznań pokrzywdzonego, który w momencie zajścia był w stanie znacznego upojenia alkoholowego, za pełnowartościowy materiał dowodowy.Na tej podstawie skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie tegoż wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Po wysłuchaniu podczas rozprawy rewizyjnej obrońcy popierającego rewizję i przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej domagającego się utrzymania w mocy zaskarżonego wyrokuUzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:Rewizja, jeżeli chodzi o wyrażony w niej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, jest zasadna. Wspomniany wyrok bowiem wydany został rzeczywiście z obrazą elementarnych zasad postępowania. Chodzi tu przede wszystkim o niczym nie uzasadnioną ze strony sądu odmowę uwzględnienia wniosku obrońcy o wezwanie na rozprawę biegłych lekarzy psychiatrów, którzy w toku postępowania przygotowawczego wydali opinię o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego, a przez to o uniemożliwienie zadania pytań biegłym co do okoliczności związanych z wydaniem opinii. Z naruszeniem warunków określonych w art. 155 k.p.k. sąd pierwszej instancji nie uwzględnił też wniosku obrony o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka Haliny M., której zeznania wnioskowano w akcie oskarżenia odczytać podczas rozprawy. Artykuł 337 § 1 k.p.k. - wobec żądania obrońcy - nie mógł mieć zastosowania. W grę wchodzi jedynie art. 338 § 1 k.p.k., wymagający, by żadna ze stron nie sprzeciwiała się postąpieniu w sposób w tym przepisie wskazany. Odczytanie w tej sytuacji zeznań tego świadka nastąpiło z oczywistą obrazą art. 338 § 1 k.p.k. W konsekwencji doszło do rażącego ograniczenia prawa oskarżonego do obrony, a także naruszenia wielu innych zasad procesowych, zwłaszcza zasady bezpośredniości i ustności (por. wyrok IWSN z dnia 25 listopada 1982 r. - Rw 1023/82, OSNKW 1983, z. 4-5, poz. 31).Z uwagi na to, że opisane wyżej naruszenia procedury dotyczyły dowodów o zasadniczym znaczeniu, w tym również mających wpływ na rozstrzygnięcie o winie (poczytalność), a nie da się wykluczyć, iż mogły mieć one wpływ na treść orzeczenia, wyrok w zaskarżonej części należało uchylić i sprawę w tym zakresie przekazać sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Niezależnie natomiast od rozważań związanych z oceną zarzutów rewizyjnych zauważyć należy, że sąd pierwszej instancji bez odpowiedniej podstawy faktyczno-prawnej orzekł wobec oskarżonego Janusza R., na podstawie art. 59a k.k., nawiązki na określone w wyroku cele. Orzeczenie nawiązek na podstawie powołanego przepisu kodeksu karnego jest obligatoryjne w wypadku skazania m. in. za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu; przy czym o tym, czy konkretny czyn stanowi przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, decyduje zawarty w wyroku opis czynu i odpowiadająca temu opisowi kwalifikacja prawna. Z zebranych w sprawie dowodów wynika, że pokrzywdzony doznał obrażeń ciała, o jakich mowa w art. 156 § 2 k.k., co uzasadniałoby orzeczenie nawiązek, gdyby znalazło to odzwierciedlenie w opisie przypisanego oskarżonemu czynu, jak też w zastosowanej do tego czynu kwalifikacji prawnej (...).