I KR 318/86

Skład orzekającyPrzewodniczący Sędzia SN S. Kaliński.Sędziowie SN: S. Kotowski, F. Kozłowski (spr.).Przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej H. Kubickiego.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie Izba Karna po rozpoznaniu w dniu 15 września 1986 r. sprawy Świętosławy J. oskarżonej z art. 201 i 265 § 1 i 58 k.k. z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 27 maja 1986 r., sygn. IV (…):1) utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy, a kosztami związanymi z wniesieniem rewizji przez prokuratora obciąża Skarb Państwa;2) zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Zespołu Adwokackiego (…) 2.200 zł za obronę z urzędu w postępowaniu odwoławczym.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki (…) wyrokiem z dnia 27 maja 1986 sygn. (…) po rozpoznaniu sprawy Świętosławy J. oskarżonej o to, że:w okresie od października 1983 do 16 grudnia 1985 r. na terenie gminy w warunkach czynu ciągłego jako specjalista ds. kadr i szkolenia w miejscowej Spółdzielni Kółek Rolniczych, wystawiła fikcyjne pokwitowania dowodów wpłat, w wyniku czego zagarnęła pieniądze w kwocie 469.438 zł na szkodę Spółdzielni Kółek Rolniczych w L.,tj. o czyn z art. 201 k.k., art. 265 § 1 k.k. w zw. z art. 10 § 2 k.k. i w zw. z art. 58 k.k.1)Świętosławę J. uznał za winną tego, że w okresie od października 1983 r. do 16 grudnia 1985 r. w L. jako specjalista ds. kadrowych i szkolenia oraz administracyjno-gospodarczych pełniąc dodatkowe czynności związane z przyjmowaniem zamówień na pisklęta drobiu w miejscowej Spółdzielni Kółek Rolniczych, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wystawiła sześć pokwitowań dowodów wpłat poza ewidencją, pobierając od przedstawicielek Kół Gospodyń Wiejskich zaliczki za pisklęta drobiu kwoty pieniężne wyszczególnione w tych pokwitowaniach i przyjęła łącznie w okresie wyżej podanym kwotę 469.438 zł, przeznaczając pobrane pieniądze na bieżące potrzeby rodziny, przy czym co pewien czas wpłacała do kasy Spółdzielni Kółek Rolniczych na oficjalne dowody wpłat odpowiednie kwoty pieniędzy jako zwrot uprzednio pobranych i do dnia ujawnienia przestępstwa zwróciła kwotę 362.522 złotych, zaś po ujawnieniu przestępstwa wpłaciła pozostałą kwotę 106.916 złotych i za czyn ten skazał ją z mocy art. 266 § 4 k.k. w zw. z art. 36 § 3 k.k. na karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności i 100.000 (sto tysięcy) złotych grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia jej w terminie na karę zastępczą, przyjmując zamiennik 1.500 zł grzywny jako równoważnik jednego dnia kary zastępczej pozbawienia wolności,2)na zasadzie art. 73 § 1 k.k. wykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo jej zawiesił na okres lat 5 (pięć),3) na poczet orzeczonej kary grzywny zaliczył Świętosławie J. okres tymczasowego aresztowania od dnia 3 kwietnia 1986 r. do dnia 27 maja 1986 r., tj. 55 dni, i karę grzywny do kwoty 82.500 złotych uznał za wykonaną,4) na rzecz Skarbu Państwa zasądził od skazanej 26.000 zł opłaty i obciążył ją kosztami postępowania,5)zasądził od Skarbu Państwa płatne z kasy Sądu Wojewódzkiego (…) na rzecz Zespołu Adwokackiego (…) kwotę 2.700 złotych z tytułu występowania obrońcy z urzędu.Rewizję od wyroku wniósł prokurator, zarzucając: błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, polegający na przyjęciu, iż dowody ujawnione na rozprawie i ustalone na ich podstawie okoliczności nie są wystarczające do uznania oskarżonej za winną popełnienia zarzucanych jej czynów w sytuacji, gdy zebrane dowody prowadzą do przeciwnego wniosku - co miało niewątpliwie wpływ na treść wyrobu. Podnosząc ten zarzut w oparciu o przepisy art. 376 § 1 i art. 386 § 2 k.p.k., rewidujący wnosił o:- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy nie uznał rewizji za zasadną. Mimo zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych w istocie rzeczy rewidujący kwestionuje prawidłowość oceny prawnej zebranych dowodów i ustaleń, a zwłaszcza trafność poglądu, iż oskarżona nie miała zamiaru trwałego przywłaszczenia przyjętych od wpłacających pieniędzy, w związku z tym wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Wbrew tak sformułowanym zarzutom brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości ustaleń faktycznych, gdyż te znajdują pełne potwierdzenie w zebranych dowodach, jak też trafności ich oceny prawnej, co spowodowało przypisanie oskarżonej dopuszczenia się przestępstwa z art. 266 § 4 k.k.Decydującą kwestią jest prawidłowość oceny zamiaru oskarżonej.Poza sporem jest fakt, że oskarżona jako pracownik SKR-u do spraw kadr i szkolenia oraz spraw administracyjno-gospodarczych miała również powierzoną pieczę nad pracą Kół Gospodyń Wiejskich. Z tej też racji uprawniona była do przyjmowania zamówień zgłaszanych przez Koła na pisklęta kurcząt i kaczek. W żadnym jednak razie nie była upoważniona do przyjmowania zaliczek pieniężnych na zamówione pisklęta, które winny były być wpłacone w kasie SKR-u. Jednak oskarżona uprawniona do wystawiania dokumentów dotyczących zgłoszonych zamówień przyjmowała również od przedstawicieli Kół Gospodyń Wiejskich zaliczki pieniężne na zamówione pisklęta i posługując się niezaewidencjonowanym kwitariuszem "kasa przyjmuje" z pieczątką nagłówkową SKR-u wystawiała na przyjmowane sumy pokwitowania stwierdzające wpłacenie pieniędzy do kasy, podpisując je własnym nazwiskiem, co nie odpowiadało prawdzie, gdyż pieniądze zatrzymywała sobie, a do kasy wpłacała je w późniejszym terminie, dzieląc je na raty.Oskarżona wystawiła 6 takich pokwitowań poza ewidencją kasową na łączną kwotę 469.438 zł. Do czasu wszczęcia śledztwa wpłaciła do kasy 362.522 zł. Pozostałe 106.916 zł wpłaciła po wszczęciu śledztwa. Oskarżona nie ukrywała, że zatrzymane w ten sposób pieniądze zużywała na potrzeby domowe. Nigdy jednak nie miała zamiaru trwałego ich przywłaszczenia, dowodem czego są dokonywane przez nią wpłaty tych pieniędzy do kasy z opóźnieniem, jakie zostało ustalone w sprawie.Oskarżona podała również przyczyny i powody swego postępowania, którymi były kłopoty rodzinne i trudna sytuacja materialna, w jakiej się wówczas znajdowała. Czy w tym stanie rzeczy sam fakt bezprawnego dysponowania przyjętymi przez nią pieniędzmi przez przetrzymywanie i wydatkowania na potrzeby własne, może stanowić dostateczny dowód uznania, że miała ona zamiar ich trwałego zagarnięcia, skoro pozostałe fakty zwłaszcza sukcesywne wpłacanie tych kwot do kasy na właściwe nazwiska wpłacających zdecydowanie temu przeczą. Z tego względu taki wniosek nie mógł być uznany za zasadny i dlatego ocenę prawną postępowania oskarżonej dokonaną przez Sąd Wojewódzki jako wyczerpującą znamiona przestępstwa z art. 266 i 4 k.k. należało uznać za całkowicie prawidłową. Należy również zauważyć, że oskarżona, poświadczając w wystawionych kwitach nieprawdę co do wpłacenia pieniędzy do kasy SKR-u, operowała w tym czasie mieniem społecznym Kół Gospodyni Wiejskich, a nie SKR-u, co również potwierdza słuszność stanowiska, jakie zajął w tej sprawie Sąd Wojewódzki. Ponieważ pozostałe kwestie nie budzą wątpliwości, a wymierzona oskarżonej kara jest proporcjonalna do stopnia zawinienia i uwzględnia dyrektywy art. 50 k.k., przeto Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, orzekając o kosztach jak w części rozstrzygającej.