Rw 780/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: płk J. Górski (sprawozdawca). Sędziowie: ppłk S. Kosmal, płk B. Piechota.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr F. Szymański.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 11 listopada 1986 r. na rozprawie sprawy Ryszarda Ż., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 303 § 3 k.k. w zw. z art. 242 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji, wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 28 września 1986 r.,zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, a jednocześnie na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 lipca 1986 r. o szczególnym postępowaniu wobec sprawców niektórych przestępstw złagodził wymierzoną oskarżonemu karę o połowę, tj. do 7 i pół miesiąca pozbawienia wolności (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca w rewizji zarzucił wyrokowi sądu pierwszej instancji rażącą niewspółmierność kary (art. 387 pkt 4 k.p.k.) i na tej podstawie domagał się znacznego złagodzenia wymierzonej oskarżonemu kary i zastosowania wobec niego dobrodziejstwa wynikającego z przepisów ustawy z dnia 17 lipca 1986 r. o szczególnym postępowaniu wobec sprawców niektórych przestępstw.W uzasadnieniu swej rewizji skarżący powołuje się na to, że w sprawie brak jednoznacznych dowodów, iż oskarżony podczas bezprawnego pobytu poza jednostką znajdował się w stanie nietrzeźwości, a także na skomplikowaną sytuację rodzinną oskarżonego, która wymagała jego obecności w miejscu zamieszkania.Na rozprawie odwoławczej przez Sądem Najwyższym obrońca poparł rewizję, natomiast przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej wnosił o jej nieuwzględnienie i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneW związku z zarzutami rewizyjnymi obrońcy Sąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Brak podstaw do stwierdzenia, jakoby wymierzona oskarżonemu kara w wysokości 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności była istotnie rażąco surową, dającą Sądowi Najwyższemu podstawę do ingerencji w rozumieniu art. 387 pkt 3 k.p.k. Z prawidłowych ustaleń wyrokowych dokonanych przez sąd pierwszej instancji bowiem wynika, że oskarżony oddalił się samowolnie właściwie bez żadnych życiowo uzasadnionych powodów i przebywał poza macierzystym oddziałem OC przez okres ponad 20 dni. Załączone do akt sprawy dokumenty osobowo-poznawcze wskazują, że oskarżony zarówno przed powołaniem do służby w obronie cywilnej, jak i w czasie jej pełnienia zachował się nagannie, co przejawiało się w częstym nadużywaniu alkoholu, zmienianiu miejsca pracy, pozostawaniu na utrzymaniu rodziców oraz częstym samowolnym opuszczaniu miejsca pracy lub też spóźnianiu się do niej (...).II. Rację ma natomiast obrońca, kiedy w swej rewizji zarzucał sądowi pierwszej instancji, że bezpodstawnie nie zastosował do oskarżonego przepisów ustawy z dnia 17 lipca 1986 r. o szczególnym postępowaniu wobec sprawców niektórych przestępstw. Nie stosując wobec oskarżonego dobrodziejstwa wynikającego z cytowanych wyżej przepisów, sąd pierwszej instancji oparł się na zeznaniach świadków Mirosława K. oraz Ireneusza T., którzy stwierdzili, że wtedy, gdy przybyli do niego do domu w celu doprowadzenia go do oddziału OC, był on pod działaniem alkoholu. Stanowisko, jakie w tej kwestii zajął w wyroku sąd pierwszej instancji, nie jest przekonujące. Zważyć bowiem należy, że wymienieni świadkowie nie określili bliżej, w czym wyrażało się u oskarżonego owo znajdowanie się pod działaniem czy też wpływem alkoholu, sam zaś oskarżony zaprzeczył kategorycznie temu, jakoby krytycznego dnia spożywał alkohol. Stwierdził on jedynie, że został zbudzony przez przybyłych po niego świadków, a poza tym że tego dnia źle się czuł. Sąd pierwszej instancji, nie wdając się bliżej w ocenę wspomnianych dowodów, przyjął w wyroku, że oskarżony znajdował się w stanie nietrzeźwości, i w związku z tym uznał, że nie mogą mieć do niego zastosowania przepisy cytowanej ustawy z dnia 17 lipca 1986 r. Stanowisko takie jest nie do przyjęcia. Po pierwsze stwierdzić bowiem należy, że stan nietrzeźwości, o którym mowa w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 17 lipca 1986 r. o szczególnym postępowaniu wobec sprawców niektórych przestępstw, zachodzi wówczas, gdy stężenie alkoholu we krwi sprawcy przekracza 0,5‰ (patrz art. 46 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - Dz. U. Nr 35, poz. 230 z późn. zm.), a po drugie, że do przyjęcia takiego stanu u sprawcy przestępstwa muszą istnieć nie budzące wątpliwości dowody. W niniejszej sprawie dowodów takich brak, a nawet gdyby istniały, to i tak stwierdzony u oskarżonego stan nietrzeźwości nie mógłby stanowić przeszkody do zastosowania wobec niego dobrodziejstwa przepisów powołanej ustawy z dnia 17 lipca 1986 r. Zważyć bowiem należy, że oskarżony dopuścił się przestępstwa o charakterze trwałym, przy czym opuszczając samowolnie macierzysty oddział OC był trzeźwy. W aktach sprawy brak też jakichkolwiek dowodów, na podstawie których można by przyjąć, że poza opisanym wyżej, a wątpliwym stanem rzekomej nietrzeźwości oskarżony w innych dniach swego bezprawnego pobytu poza jednostką nadużywał alkoholu.Reasumując, stwierdzić więc należy, że wyłączenie, o którym mowa w art. 7 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 17 lipca 1986 r. (popełnienie przestępstwa w stanie nietrzeźwości), może nastąpić wobec sprawcy przestępstwa o charakterze trwałym (art. 303-304 k.k.) tylko wówczas, gdy ten sprawca znajduje się w stanie nietrzeźwości w momencie nielegalnego opuszczenia jednostki wojskowej, wyznaczonego miejsca przebywania, a także w momencie podjęcia decyzji o bezprawnym pozostawaniu poza nimi.W wypadku oskarżonego warunki takie nie zachodzą, a popełnione przez niego przed dniem 17 lipca 1986 r. przestępstwo nie podlega wyłączeniu z mocy innych przepisów, przeto Sąd Najwyższy, uwzględniając w tej części rewizję obrońcy, orzekł jak na wstępie.