Rw 1688/69
WyrokIzba Cywilna1970-01-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pozbawienia wolności wymierzona za uporczywe uchylanie się od czynnej służby wojskowej jest rażąco niewspółmierna, biorąc pod uwagę wcześniejsze karalność oskarżonego, jego niski poziom intelektualny i nadużywanie alkoholu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając, że kara pozbawienia wolności wymierzona za uporczywe uchylanie się od czynnej służby wojskowej nie jest rażąco niewspółmierna. Wskazano, że uporczywość w naruszaniu obowiązku wojskowego, w połączeniu z nagannym trybem życia oskarżonego (dwukrotne wcześniejsze karanie za występki chuligańskie, nadużywanie alkoholu), przemawia za odpowiednio surowym ukaraniem. Sąd podkreślił, że środki perswazji, wezwania, ostrzeżenia czy nawet umorzenie postępowania z amnestii nie wpłynęły na zmianę postawy oskarżonego.Stan faktyczny
Bogdan S. został uznany za winnego uporczywego uchylania się od czynnej służby wojskowej w okresie od września do października 1969 r. Wojskowy Sąd Garnizonowy w Krakowie skazał go na 1 rok i 6 miesięcy więzienia. Obrońca wniósł rewizję, zarzucając rażącą niewspółmierność kary i domagając się jej złagodzenia, powołując się na niski poziom intelektualny oskarżonego i fakt uniknięcia represji dzięki ustawie amnestyjnej w przeszłości. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na rozprawie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, zmieniając jedynie wysokość wymierzonej kary pozbawienia wolności na zgodną z przepisami wprowadzającymi kodeks karny, zachowując jej pierwotną wysokość.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk K. Mioduski (sprawozdawca). Sędziowie: płk Z. Furtak, płk Z. Wizelberg.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Szpilski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 1970 r. na rozprawie sprawy Bogdana S., skazanego nieprawomocnie na podstawie art. 189 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. Nr 44, poz. 220) na 1 rok i 6 miesięcy więzienia, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w Krakowie z dnia 27 listopada 1969 r.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok z tą zmianą, że zamiast wymierzonej kary 1 roku i 6 miesięcy więzienia wymierzył w myśl art. XIII pkt 1 przepisów wprowadzających kodeks karny karę pozbawienia wolności w tej samej wysokości.Uzasadnienie faktyczneWojskowy Sąd Garnizonowy w Krakowie uznał Bogdana S. za winnego, że w dniach 3, 10, 14 i 21 września oraz 5, 8, 15 i 26 października 1969 r. uporczywie nie zgłaszał się do czynnej służby wojskowej w jednostce wojskowej w N. wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 79 pkt 1 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. Nr 44, poz. 220), i za ten czyn skazał go na mocy art. 189 ust. 2 przytoczonej ustawy na 1 rok i 6 miesięcy więzienia.Obrońca zarzuca w rewizji rażącą niewspółmierność wymierzonej kary i domaga się znacznego jej złagodzenia. Uzasadniając swój wniosek, obrońca powołuje się na wyjątkowo niski poziom intelektualny oskarżonego oraz na fakt, że oskarżony dzięki ustawie amnestyjnej uniknął represji karnej za uchylanie się od obowiązkowych zajęć w poprzednim okresie, co w jego prymitywnej umysłowości musiało ukształtować poczucie bezpieczeństwa i spotęgować nastroje lekceważenia obowiązku wojskowego.Wniosek zawarty w skardze rewizyjnej obrońcy nie podlega uwzględnieniu. Wymierzona oskarżonemu kara, zbliżona do najwyższego ustawowego zagrożenia przewidzianego za występek przypisany oskarżonemu, znajduje uzasadnienie zarówno w znacznym stopniu społecznego niebezpieczeństwa czynu oskarżonego, jak i zwłaszcza we względach prewencji szczególnej. Oskarżony jest osobnikiem dwukrotnie poprzednio karanym sądownie za występki o charakterze chuligańskim i w dodatku nadużywającym alkoholu, jak to wynika z zeznań jego matki. Zachowaniem swym wykazał on całkowicie lekceważenie obowiązku wojskowego. Nie pomagały ani ostrzeżenia, ani ukaranie przez kolegium karno-administracyjne, ani umorzenie z amnestii powtórnego postępowania karno-administracyjnego wszczętego ze względu na niezgłoszenie się oskarżonego na zajęcia szkoleniowe.O uporczywości niezgłaszania się do czynnej służby wojskowej w rozumieniu art. 189 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. Nr 44, poz. 220) należy mówić wtedy, gdy sprawca wielokrotnie narusza obowiązek stawiennictwa na zajęcia wojskowe mimo stosowanych względem niego środków perswazji, wezwań, ostrzeżeń, zagrożeń lub innych środków oddziaływania. Jeśli chodzi o oskarżonego Bogdana S., to jego uporczywość w naruszaniu obowiązku wojskowego osiągnęła stopień wysoki, co w połączeniu z nagannym trybem jego dotychczasowego życia przemawia za odpowiednio surowym ukaraniem oskarżonego. Z tych motywów nie ma podstawy do złagodzenia wymierzonej oskarżonemu kary (...).
Powiązane orzeczenia
- Rw 258/80 1980-07-28Czy rażąca niewspółmierność kary w sensie zbyt daleko idącej łagodności, uzasadniająca uchylenie wyroku i wymierzenie surowszej kary bez warunkowego zawieszenia, zachodzi w przypadku orzeczenia 6 miesięcy pozbawienia wol…
- Rw 19/85 1985-02-08Czy kara 2 lat pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 231 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL jest rażąco niewspółmiernie łagodna, gdy czyn charakteryzuje się dużym stopniem społecznego niebezpieczeństw…
- N 50/71 1971-05-10Czy kara 9 miesięcy ograniczenia wolności za przestępstwa z art. 327 § 1 k.k., 325 § 1 k.k. i art. 28 § 2 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu, orzeczona wobec dowódcy warty garnizonowej ochraniającej obiekt o szczególnie waż…
- Rw 92/78 1978-03-16Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary aresztu wojskowego jest uzasadnione w przypadku skazanego za przestępstwo uchylania się od obowiązku pełnienia zasadniczej służby wojskowej, jeśli dobrowolnie zgłosił się do jedno…
- Rw 267/79 1979-08-13Czy kara pozbawienia wolności wymierzona za przestępstwo określone w art. 188 ust. 1 i 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL, w kontekście krótkiego okresu ćwiczeń rezerwy i obowiązków rodzinnych skazanego, może by…
Powołane przepisy
art. 189 ust. 2art. 79 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.