Rw 267/79
WyrokIzba Wojskowa1979-08-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pozbawienia wolności wymierzona za przestępstwo określone w art. 188 ust. 1 i 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL, w kontekście krótkiego okresu ćwiczeń rezerwy i obowiązków rodzinnych skazanego, może być uznana za rażąco surową, uzasadniającą jej nadzwyczajne złagodzenie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kara pozbawienia wolności wymierzona za przestępstwo z art. 188 ust. 1 i 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL może być rażąco surowa, jeśli uwzględni się krótki okres ćwiczeń rezerwy, obowiązki alimentacyjne skazanego oraz jego dotychczasowe należyte zachowanie. W takich okolicznościach, na podstawie art. 57 § 2 i § 3 pkt 2 k.k., Sąd Najwyższy zastosował nadzwyczajne złagodzenie kary, obniżając ją do najniższego dopuszczalnego wymiaru.Stan faktyczny
Adam P. został nieprawomocnie skazany za przestępstwo z art. 188 ust. 1 i 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności. Obrońca wniósł rewizję, zarzucając rażącą surowość kary i domagając się jej warunkowego zawieszenia. Sąd Najwyższy uznał, że brak jest podstaw do warunkowego zawieszenia kary, jednak stwierdził rażącą surowość orzeczonej kary.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok przez złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary do 6 miesięcy pozbawienia wolności.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk W. Sierocki. Sędziowie: płk S. Mendyka (sprawozdawca), mjr T. Kacperski (sędzia s. wojsk. deleg.).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk. E. Wiącek.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 1979 r. na rozprawie sprawy Adama P., nieprawomocnie skazanego za przestępstwo określone w art. 188 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. Nr 44, poz. 220 z późn. zm.) na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 9 lipca 1979 r., uwzględniając rewizję obrońcy, zmienił zaskarżony wyrok przez złagodzenie, na podstawie art. 57 § 2 i § 3 pkt 2 k.k., wymierzonej oskarżonemu kary do 6 miesięcy pozbawienia wolności.Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca w rewizji podniósł zarzut wymierzenia oskarżonemu kary rażąco surowej i na tej podstawie wniósł o zmianę wyroku przez warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy, popierającego rewizję, a także przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który wnosił o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Nie wszystkie argumenty rewizji, podniesione w celu uzasadnienia wniosku o zastosowanie wobec oskarżonego instytucji określonej w art. 73 § 1 k.k., są trafne i przekonujące (...).(...) Konstatacja ta nie oznacza jednak, że rewizja w ogóle nie jest zasadna. O ile bowiem, jak to wyżej wywiedziono, brak podstaw do warunkowego zawieszenia wykonania wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności, o tyle stwierdzić należy, iż rozmiar orzeczonej kary, na tle ustalonych w sprawie okoliczności, wskazuje na rażącą jej surowość w stosunku do stopnia szkodliwości społecznej czynu sprawcy.Wprawdzie do bytu przestępstwa określonego w art. 188 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL obojętną jest rzeczą, czy sprawca tego przestępstwa powołany został do odbycia służby wojskowej, czy też tylko ćwiczeń rezerwy, a także to, przez jaki okres sprawca miał tę służbę lub ćwiczenia odbywać. Nie ulega wszakże - z drugiej strony - wątpliwości, że przy tego rodzaju przestępstwie trwałym nie jest rzeczą obojętną dla oceny stopnia jego szkodliwości społecznej okres, przez jaki sprawca trwał lub zamierzał trwać w stanie przestępnym. Im okres ten był lub miał być dłuższy, tym większy będzie ów stopień społecznej szkodliwości czynu, a im krótszy - tym z kolei mniejszy.W tej konkretnej sprawie oskarżony, który nigdy dotąd służby wojskowej nie pełnił (korzystał w przeszłości z odroczeń jako jedyny żywiciel rodziny), powołany został nie do służby wojskowej w pełnym lub skróconym rozmiarze, lecz do odbycia ćwiczeń rezerwy w rozmiarze zaledwie 25 dni. Już tylko z tego względu uznać należy, że stopień społecznej szkodliwości popełnionego przezeń przestępstwa nie rysuje się jako znaczny, porównywalny np. z sytuacją, gdy sprawca miałby odbywać ćwiczenia rezerwy w pełnym rozmiarze, nie mówiąc już o powołaniu go do odbycia znacznie dłużej trwać mającej służby wojskowej.Ta okoliczność, w powiązaniu z tym, że na oskarżonym ciążą obowiązki alimentacyjne wobec swego nieletniego dziecka, a po powtórnym zawarciu związku małżeńskiego także wobec nowo założonej rodziny, jak też z tym, że dotychczas, zajmując się wykonywaniem społecznie użytecznej pracy, zachowywał się on w miejscu pracy i w swoim środowisku należycie - wskazuje na to, iż wymierzoną oskarżonemu karę należy uznać za rażąco surową, a ponadto że kara orzeczona nawet w najniższym ustawowym rozmiarze byłaby także rażąco surowa na tle określonych przepisem art. 50 § 1 k.k. dyrektyw jej wymiaru. Dlatego też, powyższe mając na uwadze, doszedł Sąd Najwyższy do przekonania, iż należy wobec oskarżonego zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary i stosownie do wskazań art. 57 § 3 pkt 2 k.k. orzec tę karę w najniższym dopuszczalnym rozmiarze, uznając ją za współmierną do stopnia szkodliwości społecznej popełnionego przez sprawcę czynu i spełniającą zarazem wobec niego cele tak w zakresie indywidualnego, jak i społecznego oddziaływania.W tym stanie rzeczy orzekł Sąd Najwyższy jak w treści swego wyroku.
Powiązane orzeczenia
- Rw 19/85 1985-02-08Czy kara 2 lat pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 231 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL jest rażąco niewspółmiernie łagodna, gdy czyn charakteryzuje się dużym stopniem społecznego niebezpieczeństw…
- III KR 68/70 1970-03-06Czy kara pozbawienia wolności i grzywny orzeczona za zagarnięcie mienia społecznego w znacznej wysokości, przy uwzględnieniu przyznania się do winy i trudnych warunków materialnych, nosi cechy rażącej surowości?
- Rw 427/83 1983-06-14Czy kara pozbawienia wolności orzeczona za przestępstwo z art. 311 § 3 k.k. przez sąd pierwszej instancji, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, nosi cechy rażącej surowości w rozumieniu art. 387 pkt 4 k.p.k. i…
- Rw 707/84 1984-12-27Czy kara orzeczona za przestępstwo samowolnego oddalenia z miejsca zakwaterowania, w sytuacji gdy oskarżony lekceważył wcześniejsze łagodne środki wychowawcze i amnestie, a także prowadził pasożytniczy tryb życia, może b…
- Rw 1266/82 1983-02-01Czy rażąca surowość kary pozbawienia wolności, wynikająca z nieuwzględnienia przez sąd pierwszej instancji wyjątkowo ciężkiej sytuacji rodzinnej skazanego, uzasadnia jej złagodzenie, a nie warunkowe zawieszenie wykonania…
Powołane przepisy
art. 188 ust. 1art. 57 § 2art. 73 § 1 KKart. 50 § 1 KKart. 57 § 3 pkt 2 KK§ 2§ 3 pkt 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.